Trong nhịp sống hối hả, thói quen gọi đồ ăn ngoài hay sử dụng thực phẩm đóng sẵn tại các cửa hàng tiện lợi đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Để tiết kiệm thời gian, nhiều người thường thực hiện một hành động quen thuộc: cho trực tiếp các loại hộp nhựa, cốc giấy hay bát dùng một lần vào lò vi sóng để hâm nóng. 

Tuy nhiên, Tiến sĩ Huang Xuan (Đài Loan, Trung Quốc) vừa đưa ra lời cảnh báo về việc thói quen này có thể khiến hạt vi nhựa tích tụ trong cơ thể, đặc biệt là não bộ, tiềm ẩn nguy cơ gây suy giảm trí nhớ và các bệnh lý về thần kinh.

Ảnh minh hoạ

Tại sao hâm nóng thức ăn bằng hộp nhựa lại gây rò rỉ vi nhựa?

Thực tế, hầu hết các hộp đựng thức ăn sẵn hiện nay đều được làm từ nhựa polypropylene (nhựa số 5 - PP). Loại nhựa này vốn được ưa chuộng nhờ khả năng chịu nhiệt cao (từ 100 - 167 độ C) và thường được dán nhãn "an toàn khi dùng trong lò vi sóng". Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Huang Xuan, nhãn dán này chủ yếu xác nhận độ bền vật lý của hộp (không bị biến dạng, nóng chảy) dưới tác động của sóng vi ba, nhưng không đồng nghĩa với việc loại trừ hoàn toàn sự phóng thích các hạt nhựa siêu nhỏ. 

Dưới tác động nhiệt cường độ cao, các liên kết phân tử của nhựa có thể bị phá vỡ, dẫn đến sự rò rỉ hạt vi nhựa vào thực phẩm. Đặc biệt, các loại nhựa dùng một lần hoặc nhựa kém chất lượng thường có cấu trúc liên kết kém bền vững hơn, khiến lượng vi nhựa phóng thích ra cao gấp nhiều lần so với các sản phẩm nhựa cao cấp, chuyên dụng.

Nguy cơ vi nhựa tích tụ trong não và tác hại đối với sức khỏe

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Environmental Science & Technology đã chỉ ra rằng, chỉ trong vòng 3 phút hâm nóng, các loại hộp nhựa và túi nhựa có thể giải phóng tới hơn 4 triệu hạt vi nhựa và khoảng 1,2 tỷ hạt nano nhựa trên mỗi cm vuông bề mặt. 

Ảnh minh hoạ

Trong khi các hạt vi nhựa lớn thường được bài tiết qua hệ tiêu hóa, thì những hạt kích thước nano (nhỏ hơn 10 μm) lại có khả năng xuyên qua màng tế bào, thâm nhập vào hệ tuần hoàn. Điểm dừng chân nguy hiểm nhất của chúng là não bộ, nơi chúng tích tụ và gây cản trở hoạt động bình thường của các tế bào thần kinh, làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. 

Ngoài ra, nồng độ vi nhựa cao còn có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến tế bào thận. Các hóa chất đi kèm như bisphenol A và phthalates còn can thiệp vào hệ thống nội tiết, gây ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và sức khỏe sinh sản của cả hai giới.

Làm gì để giảm nhiễm vi nhựa khi hâm nóng đồ ăn?

Để giảm thiểu tối đa sự xâm nhập của hạt vi nhựa vào cơ thể, Tiến sĩ Huang Xuan đề xuất một thay đổi thiết yếu trong thói quen ăn uống: Luôn chuyển thức ăn từ hộp nhựa sang các vật liệu trung tính như thủy tinh, gốm hoặc sứ trước khi cho vào lò vi sóng. Tuyệt đối tránh sử dụng màng bọc thực phẩm nhựa hoặc túi nilon để bao gói đồ ăn nóng, đặc biệt là các thực phẩm giàu chất béo và axit vì chúng thúc đẩy quá trình hòa tan vi nhựa diễn ra nhanh hơn. 

Ảnh minh hoạ

Bên cạnh đó, việc duy trì một chế độ ăn giàu rau xanh và trái cây chứa vitamin C, E sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố tự nhiên hiệu quả hơn. Thay đổi một thói quen nhỏ trong việc lựa chọn đồ dùng đựng thực phẩm chính là bước quan trọng để bảo vệ bộ não và sức khỏe lâu dài của bạn.

Nguồn và ảnh: Good Morning Health, Health.TVBS