Nhiều người đàn ông vẫn tin rằng, chỉ cần mình còn phong độ trong chuyện chăn gối, "trả bài" đều đặn và sung mãn thì khả năng có con là hiển nhiên. Tuy nhiên, thực tế tại các phòng khám nam khoa cho thấy một nghịch lý: Không ít quý ông có vẻ ngoài vạm vỡ, sinh lý mạnh mẽ nhưng lại đang phải đối mặt với tình trạng vô tinh hoặc tinh trùng yếu trầm trọng.

Nhầm lẫn tai hại giữa "phong độ" và "khả năng sinh sản"

Trong suy nghĩ của đại đa số nam giới, khả năng tình dục và khả năng sinh sản thường được gộp chung làm một. Họ mặc định rằng "mạnh" chuyện ấy đồng nghĩa với việc tinh trùng phải "khỏe". Theo ThS.BS Lê Đức Phúc - Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108, thực tế, đây là hai tiến trình hoàn toàn khác biệt trong cơ thể nam giới:

Khả năng tình dục (sinh lý): Được điều khiển chủ yếu bởi hormone Testosterone và hệ thống thần kinh, mạch máu. Nó quyết định ham muốn, khả năng cương cứng và thời gian quan hệ.

Khả năng sinh sản (tinh trùng): Được quyết định bởi quá trình sản xuất tinh trùng tại các ống sinh tinh trong tinh hoàn. Một người có thể rất sung mãn, nhưng "đội quân" tinh binh có thể không có mặt (vô tinh), số lượng ít hoặc bị dị dạng, không thể bơi đến gặp trứng.

Chính sự nhầm lẫn này khiến nhiều quý ông chủ quan, chậm trễ trong việc đi thăm khám khi hai vợ chồng mãi chưa có tin vui.

Những dấu hiệu "đánh lừa" thị giác

Có những trường hợp nam giới vẫn xuất tinh bình thường, lượng tinh dịch trông vẫn đầy đủ, nhưng thực chất bên trong lại không hề có tinh trùng (vô tinh bế tắc).

ThS.BS Lê Đức Phúc chỉ ra một số dấu hiệu mà nam giới cần lưu ý thay vì chỉ nhìn vào "phong độ" bên ngoài như sau:

Kích thước tinh hoàn: Tinh hoàn là "nhà máy" sản xuất tinh trùng. Nếu tinh hoàn nhỏ, mềm, đó có thể là dấu hiệu nhà máy đang hoạt động kém công suất, dù ham muốn vẫn bình thường.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Cảm giác nặng hoặc đau tức ở vùng bìu sau khi vận động mạnh, trông thấy các búi tĩnh mạch giãn như "búi giun" dưới da bìu. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm chất lượng tinh trùng nhưng ít ảnh hưởng đến khả năng cương cứng ở giai đoạn đầu.

Tiền sử bệnh lý: Các bệnh như quai bị gây sưng đau tinh hoàn lúc nhỏ, tinh hoàn lạc chỗ hoặc các phẫu thuật vùng bẹn bìu đều có thể để lại di chứng cho khả năng sinh sản sau này.

Những rắc rối thầm lặng

Khác với tình trạng vùi dương vật ở trẻ em có thể nhìn thấy bằng mắt thường, vô sinh nam thường diễn tiến âm thầm. Một người đàn ông có thể sống 30-40 năm cuộc đời với vẻ ngoài khỏe mạnh mà không hề biết mình gặp vấn đề về sinh sản cho đến khi lập gia đình.

Sự chủ quan còn đến từ việc lạm dụng các loại thuốc hỗ trợ sinh lý cấp tốc hoặc các loại thực phẩm chức năng tăng cơ (Steroid). Những chất này có thể giúp quý ông trông "đô con" hơn, "khỏe" hơn tức thời, nhưng lại gây ức chế ngược làm tinh hoàn ngừng sản xuất tinh trùng, dẫn đến vô sinh thực sự.

Chẩn đoán: Con số không biết nói dối

ThS.BS Lê Đức Phúc cho biết, để biết chính xác mình có "bản lĩnh" thật sự hay không, thay vì tự đánh giá qua cảm giác, nam giới cần thực hiện tinh dịch đồ. Đây là xét nghiệm cơ bản, nhanh chóng và chính xác nhất để đánh giá "đội quân" của mình.

Theo hướng dẫn mới nhất từ Hiệp hội Tiết niệu Châu Âu (EAU), nếu kết quả tinh dịch đồ cho thấy không có tinh trùng, bác sĩ sẽ thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu như:

Xét nghiệm nội tiết: Kiểm tra xem "hệ thống điều hành" từ não bộ xuống tinh hoàn có gặp lỗi hay không.

Siêu âm Nam khoa: Tầm soát các điểm tắc nghẽn trên đường dẫn tinh.

Xét nghiệm di truyền: Kiểm tra các bất thường nhiễm sắc thể mà mắt thường không thể thấy được.

Vô sinh nam không phải là một "án tử" cho bản lĩnh đàn ông. Với sự phát triển của y học hiện đại, ngay cả những người mắc chứng vô tinh (không có tinh trùng trong tinh dịch) vẫn có cơ hội làm cha bằng chính huyết thống của mình nhờ các kỹ thuật vi phẫu như Micro-TESE để tìm những tinh binh còn sót lại.

Điều cha mẹ và nam giới trẻ tuổi cần làm:

Khám sức khỏe tiền hôn nhân: Đừng đợi đến khi hiếm muộn mới đi khám.

Lối sống lành mạnh: Hạn chế rượu bia, thuốc lá và tránh các môi trường nhiệt độ cao (xông hơi, mặc quần quá chật).

Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc: Đặc biệt là các loại hormone tăng cơ hoặc thuốc hỗ trợ sinh lý không rõ nguồn gốc.

"Bản lĩnh" thật sự của người đàn ông không chỉ nằm ở phút giây thăng hoa, mà còn ở trách nhiệm bảo vệ sức khỏe sinh sản để xây dựng một tổ ấm vẹn tròn. Nếu bạn và bạn đời đã thả hơn một năm (hoặc 6 tháng với người vợ trên 35 tuổi) mà chưa có con, hãy gạt bỏ mặc cảm để đến gặp bác sĩ chuyên khoa.