Từng được xem là một bộ môn khá xa lạ tại Việt Nam, pilates và gần đây là barre đang dần trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người trẻ, dân văn phòng hay những ai có nhu cầu “gọt dáng”, độ body. 

Cùng với sự phát triển đó, nghề huấn luyện viên barre và pilates cũng được nhiều người quan tâm, thậm chí được nhìn nhận như một công việc "vừa khỏe vừa đẹp", thu nhập hấp dẫn.

Nhưng đằng sau những giờ tập trong phòng gương sáng bóng, những bộ đồ tập chỉn chu hay hình ảnh huấn luyện viên luôn xuất hiện với nguồn năng lượng tích cực là một công việc đòi hỏi đầu tư lớn về thời gian, tiền bạc và kiến thức chuyên môn.

Những chia sẻ dưới đây của người trong nghề sẽ trả lời rõ nhất cho câu hỏi: “Liệu AI có thay thế được công việc này không?”. 

- Phạm Thị Hà Giang (25 tuổi, Hải Phòng) - có 4 năm kinh nghiệm làm HLV pilates và barre.

- Nguyễn Gia Linh (27 tuổi, Hà Nội) - có 4 năm kinh nghiệm làm HLV pilates và 2 năm kinh nghiệm làm HLV barre. 

Điều khách hàng nhận về sau 60 phút nói rõ HLV có giỏi thật hay không

Nhìn từ mạng xã hội, nhiều người dễ nghĩ barre hay pilates là những bộ môn gắn với hình ảnh các cô gái mặc đồ tập đẹp, tập luyện trong không gian sang trọng và thực hiện những động tác mềm mại. Nhưng theo cả Hà Giang và Gia Linh, phía sau những giờ tập ấy là một hành trình học tập kéo dài nhiều năm.

Với Hà Giang, cơ duyên đến với pilates bắt đầu từ chính nhu cầu thay đổi bản thân. Từng có thời gian nặng gần 60kg với vóc dáng khá mũm mĩm, cô trải qua hành trình cải thiện sức khỏe và ngoại hình từng chút một. Chính trải nghiệm đó khiến Giang đặc biệt quan tâm đến việc chăm sóc cơ thể.

"Mình biết đến pilates qua những idol Kpop mà bản theo dõi. Mình cũng yêu việc làm đẹp, mong muốn mang giá trị sức khỏe đến cho người khác nên mình đã chọn pilates như một con đường để theo đuổi lâu dài. Từ Hải Phòng, mình quyết định lên Hà Nội để theo học các chương trình đào tạo huấn luyện viên pilates chuyên nghiệp. Với mình, bộ môn này chưa bao giờ là dễ, phải liên tục học tập, cập nhật kiến thức liên tục”, Hà Giang chia sẻ. 

Và cho đến thời gian gần đây khi trào lưu barre đổ bộ vào Việt Nam, vốn đã có nền tảng cơ bản, Hà Giang tiếp tục học thêm cùng thầy giáo đến từ Bali (Indonesia) về bộ môn này. 

Hà Giang có 4 năm kinh nghiệm làm HLV pilates và barre.

Còn với Gia Linh, cô cũng có hành trình riêng khi đến với công việc huấn luyện như hiện tại. 

Theo đó, từ năm 2018, Gia Linh bắt đầu với yoga và có mong muốn trở thành HLV. Sau khoảng 2 năm, cô biết đến pilates và gắn bó chuyên sâu đến hiện tại đã 4 năm. Và 2 năm trở lại đây, Gia Linh đứng lớp huấn luyện thêm bộ môn barre. 

Nói về cơ duyên đến với barre, Gia Linh cho hay đó là một sự tình cờ, được truyền cảm hứng từ một người chị - một HLV barre lâu năm, là giảng viên, diễn viên múa ballet chuyên nghiệp. Gia Linh dành nhiều ngưỡng mộ bởi sự uyển chuyển và đam mê nhiệt huyết trong cách giảng dạy nên quyết định đi học. 

Ban đầu, barre hấp dẫn cô bởi hình ảnh "vừa xinh lại vừa khỏe" nhưng càng học sâu, Gia Linh càng nhận ra đây không đơn thuần là một bộ môn tập luyện.

"Trước kia kể cả thời gian 2 năm mình tập hay những năm đầu làm nghề, mình chưa thực sự cảm nhận được 100% lợi ích của pilates cũng như barre. Nhưng sau khi tự trang bị cho bản thân thêm và chuyên sâu hơn về kiến thức y khoa thì mình thật sự thấy đây là chìa khóa vàng để có thể tự cải thiện sức khỏe một cách hiệu quả”, Gia Linh nói. 

Gia Linh cũng đã làm công việc giảng dạy, huấn luyện viên được 4 năm

Chính điều này khiến cả hai đều cho rằng học barre hay pilates không phải chuyện ghi nhớ động tác.

"Điều khó khăn nhất trong quá trình đào tạo là việc học cách hiểu cơ thể thật sâu chứ không chỉ đơn giản là nhớ động tác. Mỗi động tác đều cần hiểu đúng kỹ thuật, đúng nhóm cơ hoạt động và cách điều chỉnh phù hợp cho từng người tập khác nhau.

Khách hàng họ đến với mình khi cong vẹo cột sống, tư thế mất cân bằng, đau nhức và hơi thở bị chèn ép. Những bài tập, giáo án tỉ mỉ để giúp khách hàng cải thiện và hiểu cơ thể và hiểu mình nói đó là quá trình lâu dài và kinh nghiệm", Hà Giang chia sẻ.

Gia Linh thậm chí cho rằng khoảng cách giữa việc học trên sách vở và xử lý một cơ thể thật ngoài đời là rất lớn. Bởi ngoài thực tế, mỗi học viên là một câu chuyện khác nhau.

"Có khách thì gù lưng, có khách thì lệch chậu sau sinh, có khách lại thoái hóa đốt sống hoặc thoát vị. Thêm vào đó thần kinh cơ của mỗi người cũng khác nhau nên việc làm thế nào để trong một ca dạy có từ 3-4 học viên tập cùng lúc hiểu lời mình nói và tập đúng kỹ thuật là cả một quá trình tích lũy kinh nghiệm”, Gia Linh bày tỏ. 

Theo Gia Linh, điều kiện cần để làm nghề là các chứng chỉ được cấp bởi các tổ chức uy tín. Tuy nhiên, giá trị thực sự của một huấn luyện viên không nằm ở bằng cấp mà từ chính kết quả ở 60 phút mỗi ca tập cho khách hàng. 

Nữ HLV cho hay: “Mình được đào tạo barre bởi merrithew và ballet cổ điển. Mình thực sự cảm thấy vui và tự hào khi có thể giúp 1 người vượt qua cơn đau cổ vai gáy đeo bám họ suốt cả năm trời sau 5-10 buổi tập, hay là có cải thiện rõ rệt trong những bệnh lý về cột sống khác. Đó là lý do mà mình yêu và gắn bó với công việc này”. 

Dù vậy, để bước chân vào nghề, chi phí đầu tư cũng không hề nhỏ. Gia Linh cho biết có 2 cách phổ biến khi bắt đầu vào nghề. 

Gia Linh chia sẻ: “Thứ nhất, bạn có thể chọn vào làm tại các studio để được đào tạo nội bộ rồi bổ sung chứng chỉ trong nước. Cách này giúp giảm áp lực tài chính nhưng đòi hỏi nhiều thời gian tích lũy kinh nghiệm. Thứ hai, học chứng chỉ quốc tế. Song, bằng quốc tế sẽ tốn khá nhiều nguồn lực khi giá của những khoá học sẽ giao động từ 130 - 500 triệu đồng tuỳ khoá và tuỳ trường theo học

Chưa dừng ở đó, mỗi workshop chuyên môn có thể tốn từ 3 - 30 triệu đồng. Các chương trình quốc tế còn yêu cầu từ 100 - 300 giờ thực hành có giám sát hoặc tự học, kéo theo chi phí thuê máy và thực hành khoảng 10 - 20 triệu đồng”. 

Gia Linh cho rằng số tiền đầu tư để vào nghề thật sự áp lực nhưng lại rất xứng đáng với những gì được học, được thực hành và duy trì làm nghề sau này. Bên cạnh đó, cô cũng bày tỏ rằng việc học đối với nghề này là không bao giờ đủ, các huấn luyện viên dù đã ra nghề lâu năm vẫn sẽ tiếp tục bỏ chi phí đi học thêm các buổi workshop, tham khảo đồng nghiệp,... 

Với Hà Giang, cô cũng đồng tình cho rằng việc học gần như không có điểm dừng. Ngoài các chương trình đào tạo chính, cô thường xuyên tham gia workshop về khớp vai, phục hồi chức năng, cong vẹo cột sống. Riêng với barre, cô tiếp tục học thêm ballet để cảm nhận chuyển động tốt hơn và thực hiện động tác chuẩn xác hơn. 

Áp lực của việc tập thể dục từ 5h sáng đến 8h tối để “kiếm cơm” khác với tập để… khoẻ

Nếu quá trình đào tạo đã nhiều thử thách thì khi bước vào nghề, áp lực còn lớn hơn.

Ngày làm việc của Hà Giang thường bắt đầu từ 5h sáng và kết thúc vào lúc 8h tối. Hà Giang chia sẻ: “Trước mỗi giờ dạy mình luôn kiểm tra máy, âm nhạc để học viên thoải mái. Trong buổi tập, học viên mỗi người một thể trạng khác nhau nên mình luôn cố gắng chỉnh tư thế, nhịp thở và tập trung thật tỉ mỉ. Ngoài việc dạy, mình cũng dành thời gian để trò chuyện, lắng nghe và chia sẻ với học viên về mong muốn, nhu cầu, mục tiêu,...”. 

Gần như ngày nào Giang cũng có lớp và hoạt động liên tục trong khoảng 12 - 15 tiếng/ngày. Bởi ngoài chỉnh dáng, cô đảm nhận vai trò đứng lớp sẽ phải tập chỉn chu các động tác, lớp nào cũng yêu cầu sự tập trung cao độ nên cơ thể luôn vận động ở cường độ cao. 

“Mình cũng cần phải giữ được một tinh thần tốt, một năng lượng tích cực mỗi khi bước vào lớp học. Dù hôm đó có mệt hay không ổn thì vẫn phải đặt sự chuyên nghiệp lên trên để giữ được không khí lớp học chất lượng”, Hà Giang nói thêm. 

1 ngày làm việc của Hà Giang sẽ luôn bắt đầu từ 5h sáng tới hơn 8h tối

Tương tự, Gia Linh cũng bắt đầu ngày mới từ khoảng 6h sáng bằng việc xem danh sách học viên, kiểm tra nhật ký tập luyện, các ghi chú từ những buổi học trước. Từ 7h sáng đến tối muộn, Gia Linh tập trung vào các ca dạy nối tiếp nhau. 

Gia Linh bày tỏ: “Có những hôm đông khách, ca dạy kín lịch thì phải đến 2h chiều mình mới hoàn thành ca sáng để có thể nghỉ ngơi, ăn trưa. Khoảng 8h30 tối mới kết thúc ca cuối nhưng công việc sau đó vẫn cần làm là kiểm tra lịch tập, đối chiếu sổ sách, lên kế hoạch vận hành cũng như chỉnh sửa ảnh, video”. 

Cũng bởi vậy mà Linh cho rằng: “Nhiều người vẫn nghĩ làm HLV nhàn lắm, mặc đồ xúng xính, xinh đẹp đứng đếm nhịp cả ngày là xong. Nhưng thực tế, đây cũng là một công việc khá áp lực, đòi hỏi một thể lực và một năng lượng luôn tràn đầy. 

Với các lớp barre còn khó hơn vì môn này cần hoạt náo như tập cardio. HLV luôn phải giữ được năng lượng từ đầu ca dạy đến cuối ca dạy, phải vừa múa, vừa siết cơ, vừa nói, vừa quan sát tư thế của học viên để chỉnh sửa. Nhìn chung trong 1 lớp học 45 - 60 phút, học viên mệt thế nào thì HLV cũng sẽ đầm đìa mồ hôi tương tự”. 

Dẫu vậy, cả 2 nữ HLV đều cho hay áp lực nhất không chỉ nằm ở chuyện làm việc nhiều giờ liên tục mà là trách nhiệm với sức khỏe của học viên. 

Theo Hà Giang, những bộ môn này luôn cần HLV phải nâng cao kiến thức chuyên môn, như vậy học viên mới có được trải nghiệm an toàn và hiệu quả. 

Gia Linh thì trực tiếp làm việc với nhiều trường hợp bệnh lý phức tạp, cô chia sẻ: “Học viên tìm đến mình không phải 100 vì vòng eo 60 hay dáng đồng hồ cát. Có những người lưng đau chân tê vì đĩa đệm chèn ép, có những bờ vai lệch trục đau nhức kinh niên hay những người mẹ sau sinh bị lệch chậu nghiêm trọng. Mỗi lần nhận học viên như này là áp lực tâm lý rất lớn lên mình. Ranh giới mong manh giữa phục hồi và chấn thương khiến mình không dám lơ là dù chỉ một giây. Một bài tập thừa 1 thanh lò xo hay 1 khẩu lệnh sai cũng khiến hậu quả khó lòng mà giải quyết”, Gia Linh tâm sự. 

Gia Linh cho biết học viên tìm đến không chỉ vì một vóc dáng đẹp mà còn để cải thiện sức khỏe

Bên cạnh áp lực chuyên môn là những đánh đổi về cuộc sống cá nhân.

Hà Giang chia sẻ: “Thời gian bắt đầu sớm, kết thúc muộn theo lịch tập của học viên. Những ngày nghỉ hay cuối tuần là lúc mình bận nhất”. 

Còn Gia Linh, cô mô tả nghề này là sự đánh đổi những "khung giờ vàng" của cuộc sống. Vì khách hàng thường tập vào những khung giờ rảnh như sáng sớm, buổi tối hoặc cuối tuần nên đó cũng là lúc huấn luyện viên phải làm việc. Điều này khiến cô hiếm khi nào được ngủ nướng hoặc ăn cơm cùng gia đình. 

Bên cạnh đó là sự bào mòn về thể lực. Lịch dạy dày đặc, thường xuyên đứng nhiều giờ, liên tục làm mẫu động tác, cúi người chỉnh tư thế cho học viên khiến cơ thể phải đối mặt với những nguy cơ nghề nghiệp như suy giãn tĩnh mạch, thoái hóa khớp gối hay viêm thanh quản mãn tính. "Tập để khỏe rất khác tập để kiếm cơm, đôi khi cơ thể mình cũng sẽ có lúc quá tải hoặc dễ rơi vào trạng thái burn-out", cô nói.

Thế nhưng bỏ qua những áp lực, Gia Linh cũng chia sẻ thêm: “Nghề này khắc nghiệt lắm, nếu chỉ đến vì thấy nó "thời thượng" hay thu nhập cao thì rất khó để trụ lại quá một năm. Nhưng đối với những ai thực sự yêu nghề, cái cảm giác nhìn thấy một học viên từ chỗ đứng lên ngồi xuống đau đớn nay có thể bước đi nhẹ nhõm, tự tin vươn vai cười tươi... đó chính là lý do duy nhất khiến mình cảm thấy mọi sự đánh đổi trên đều trở nên xứng đáng”. 

Nói về thu nhập, Hà Giang cho hay thường gồm lương cố định, tiền lớp dạy và thưởng. Người mới vào nghề thường chưa có thu nhập cao vì vẫn đang trong quá trình tích lũy kinh nghiệm.

Còn Gia Linh tiết lộmức thu nhập của HLV dưới 1 năm kinh nghiệm thường dao động từ 12 - 25 triệu đồng/tháng. Với người có từ 2 - 5 năm kinh nghiệm, sở hữu tệp khách hàng ổn định, mức thu nhập 30 - 60 triệu đồng/tháng là hoàn toàn có thể.

Tuy nhiên, theo cả hai, đây là ngành mà chuyên môn quyết định tất cả. "Nghề nào cũng vậy, đầu bạn ở đâu thì ví tiền của bạn ở đấy", Gia Linh nói.

Trong bối cảnh ngày càng nhiều studio xuất hiện, cả hai đều cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc. Hà Giang cho rằng sự tận tâm, chuyên môn và phong cách giảng dạy riêng là yếu tố giữ chân khách hàng. Gia Linh thì nhận định học viên ngày nay không còn dễ bị thuyết phục bởi những hình ảnh hào nhoáng. Họ sẵn sàng chi trả một số tiền lớn nhưng đổi lại họ sẽ đòi hỏi rất khắt khe về kết quả thực tế trên cơ thể. 

Và dù AI hay các ứng dụng tập luyện đang phát triển rất nhanh, cả hai đều tin đây vẫn là nghề khó bị thay thế.

Lý do nằm ở việc mỗi học viên là một cơ thể khác nhau. Một người có thể đau lưng, người khác lệch chậu sau sinh, người khác nữa đang phục hồi sau chấn thương. Không có giáo án nào áp dụng giống nhau hoàn toàn.

Hà Giang nói: “Video thực hiện từ AI có thể hỗ trợ mọi người gợi ý bài tập nhưng mỗi người đều có thể trạng khác nhau cần có sự tư vấn và giáo án, cần quan sát  kỹ để điều chỉnh động tác, nhịp thở và cường độ phù hợp cho từng người,chỉ cần sai kỹ thuật khiến dễ gây chấn thương. Và cần có người chăm sóc, lắng nghe, giải đáp ngay khi cần thì mới đảm bảo an toàn và có hiệu quả”. 

Đồng ý với quan điểm này, Gia Linh cho rằng AI có thể xây dựng một kế hoạch rất đẹp trên giấy  nhưng không thể cảm nhận độ run của cơ bắp, độ cứng của khớp hay trạng thái tinh thần của người tập ở thời điểm hiện tại.

"Khả năng kết nối và thấu cảm mới là điều khó thay thế nhất. Một HLV giỏi không chỉ sửa tư thế bằng tay hay bằng mắt, mà phải cảm nhận được trạng thái tinh thần của học viên qua hơi thở của họ”, Gia Linh chia sẻ. 

Ảnh: NVCC