Những quầy hàng gắn với ký ức nhiều thế hệ

Trong bản đồ ẩm thực Hà Nội, chợ Hàng Bè từ lâu đã được xem như một "kho báu" của những món ăn ngon, đặc biệt là các món chuẩn vị cho mâm cơm truyền thống. Người Hà Nội vẫn thường rỉ tai nhau rằng, cứ khi nào cần mua đồ ăn ngon, chỉ cần ghé Hàng Bè. Thế nhưng, mua gì, chọn hàng nào lại là câu chuyện không phải ai cũng tường tận.

Trong một buổi cà phê rôm rả của nhóm những cô con gái phố cổ nay đã trở thành nàng dâu, câu chuyện xoay quanh chợ Hàng Bè bỗng trở nên đầy cảm xúc. Các chị em đều bật cười khi cùng thừa nhận: "Của hồi môn" quý giá nhất mà nhà ngoại chuẩn bị cho con gái trước ngày về nhà chồng không phải vàng bạc hay nữ trang, mà chính là bộ bí kíp ăn gì - mua gì - ở đâu? Nhờ vậy mà dù có vụng về đến mấy, nhiều nàng dâu phố vẫn tự tin chuẩn bị những mâm cơm khiến nhà chồng xuýt xoa khen ngợi.

Chị Hạnh, sống ở Hàng Giấy, kể rằng ký ức tuổi thơ của chị gắn liền với những buổi theo chân bà nội đi chợ Hàng Bè. Bà nổi tiếng trong họ là người tỉ mỉ, kỹ tính, vì vậy từng hàng quán bà chọn đều trở thành "chuẩn mực" cho chị sau này.

Đến khi lập gia đình, chị Hạnh gần như vẫn giữ nguyên thói quen ấy. Chị bảo, đi chợ đôi khi không cần nghĩ nhiều, cứ mua đúng những hàng bà từng dẫn đi là yên tâm. Thậm chí, sau nhiều năm quen biết, chỉ cần gọi điện là các hàng đã sẵn sàng chuẩn bị đồ và giao tận nơi.

Đi chợ Hàng Bè - mua đúng hàng là đã thành công một nửa

Theo kinh nghiệm chị Hạnh, nếu cần chuẩn bị mâm cỗ hay bữa ăn tươm tất, danh sách quen thuộc luôn bắt đầu từ hàng gà luộc Tố Lan. Gà ở đây được chọn rất khéo. Khách chỉ cần nói mục đích sử dụng - cúng rằm, cúng giao thừa hay đơn giản là để ăn phở - là người bán sẽ tự chọn con phù hợp. Điểm tinh tế nữa là khách còn có thể xin thêm túi nước luộc gà, vừa tiện nấu miến, vừa nấu canh bóng, tiết kiệm được nhiều công đoạn.

Nhắc đến món quay, chị Hạnh vẫn trung thành với chim quay Hạnh Nga. Dù giá không rẻ hơn những hàng xung quanh, chim quay ở đây luôn được đánh giá cao nhờ độ béo, lớp da vàng ruộm và phần thịt chín tới, không khô hay bở. Thời điểm trước dịch, vào ngày 29 - 30 Tết, chỉ mới khoảng 9 giờ sáng là hàng đã báo hết sạch.

Một địa chỉ khác được chị xem là "bảo chứng chất lượng" là thịt bò Hải Yến. Từ thịt tươi, thịt chín cho tới các loại thịt đã sơ chế, tẩm ướp, quầy hàng đều đáp ứng. Khách thích món gì, người bán sẽ ướp sẵn gia vị phù hợp. Những món quen thuộc của gia đình chị Hạnh là bò tẩm xốt tiêu đen, gầu bò luộc chín hay nem rán, nem hải sản - dù giá cao hơn nhiều quầy khác nhưng luôn được nhận xét là đầy đặn, núng nính.

Với các món đồ khô, canh bóng hay măng ngâm, chị Hạnh chỉ ghé hàng cô Hoa. Ngoài việc chọn nguyên liệu kỹ lưỡng, cô Hoa còn nổi tiếng khéo tay khi tỉa cà rốt, su hào theo yêu cầu. Nếu mua làm quà biếu hay mang đi xa, khách chỉ cần dặn trước, cô sẽ gói ghém và hút chân không cẩn thận.

Khi cần cá kho, viên mọc hay tôm rang, gia đình chị lại tin tưởng hàng Huyền - một trong hai địa chỉ nổi tiếng nhất chợ. Viên mọc ở đây được ví là "đắt xắt ra miếng", rất phù hợp để chuẩn bị cho dịp lễ Tết. Tuy nhiên, nếu muốn mua, khách nên đi sớm vì thường hết hàng khá nhanh. Ngoài ra, nem hải sản của nhà này cũng luôn được đánh giá cao.

Một món ăn đặc biệt mà chị Hạnh luôn chờ đợi mỗi dịp lễ là tôm chiên bọc dừa ở số 35 Gia Ngư. Món này không bán thường xuyên, chỉ xuất hiện vào dịp Tết hoặc ngày lễ lớn. Tôm được chọn loại to, chiên thơm giòn, bán theo từng con nên vừa tiện vừa đẹp mắt khi bày mâm cỗ.

Còn với các món ăn kèm như dưa muối, hành muối, cà muối, nhiều gia đình phố cổ đều quen ghé hàng Kim Anh - quầy bán lâu năm, được nhiều thế hệ khách hàng tin tưởng nhờ hương vị chuẩn và giá cả hợp lý.

Những mẹo nhỏ làm nên sự tinh tế của nàng dâu phố

Trong câu chuyện, chị Linh sống ở Hàng Bạc lại bổ sung thêm những mẹo nhỏ được mẹ truyền lại - những chi tiết tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại quyết định độ ngon của món ăn.

Chị kể, khi mua đồ khô ở hàng cô Hoa, nếu nấu miến thì nên nhờ lấy loại miến "đầu rồng" vì sợi miến vừa giòn vừa dai. Khi chuẩn bị món xào, chị thường vòng sang ngõ Cầu Gỗ để chọn hoa lơ đơn. Loại hoa lơ này dù xào quá tay vẫn giữ được độ giòn, vị ngọt, không mềm nhũn như hoa lơ kép.

Còn với cá kho, theo kinh nghiệm gia đình chị, nên chọn phần bụng cá. Miếng cá béo, ít xương dăm, lại thấm gia vị, ăn rất hao cơm.

Khi bí kíp đi chợ trở thành một phần của nếp nhà

Giữa nhịp sống hiện đại, những bí kíp đi chợ Hàng Bè của các nàng dâu phố không chỉ đơn thuần là kinh nghiệm mua bán. Đó còn là cách họ gìn giữ thói quen ẩm thực gia đình, là sợi dây kết nối ký ức giữa các thế hệ phụ nữ trong mỗi nếp nhà Hà Nội.

Và có lẽ, với nhiều cô gái phố cổ, hành trang theo họ về nhà chồng không chỉ là những công thức nấu ăn, mà còn là ký ức của những buổi theo bà, theo mẹ len lỏi trong khu chợ nhỏ, nơi mỗi quầy hàng đều chứa đựng một câu chuyện riêng - giản dị nhưng đủ làm nên hương vị của gia đình.