Mới đây, những thông tin về biến thể mới của virus Sars-CoV-2 đang lây lan nhanh tại Anh đã tiếp tục mang đến nhiều lo ngại về khả năng tạo nên một đại dịch mới và làm ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển vaccine của loài người hiện nay.

Biến chủng mới của virus corona ở Anh được đặt tên là "VUI – 202012/01" (VUI là viết tắt của "Variant Under Investigation", tạm dịch là "Biến thể đang được điều tra"). Chủng này có 17 đột biến trên bộ gene của nó, trong đó đột biến mà các nhà khoa học quan tâm nhất là N501Y, dẫn đến sự thay đổi trình tự amino acid trên protein S của virus ở vị trí 501, từ asparagines (viết tắt là N) thành tyrosine (viết tắt là Y). Sự biến đổi này có thể làm tăng "ái lực" (lực gắn kết) protein S của virus và thụ thể ACE2 của tế bào con người, từ đó dẫn đến virus dễ bám và xâm nhập vào tế bào hơn, dễ lây nhiễm hơn.

Chủng này phát hiện lần đầu tiên vào tháng 9; đến tháng 11, chiếm khoảng một phần tư số trường hợp nhiễm Covid-19 ở London. HIện chưa có báo cáo nào cho thấy các bệnh nhân mắc biến thể này tiến triển nặng hơn và cũng chưa thấy sự tăng lên bất thường của những người tái nhiễm virus nCoV.

Hầu hết các vaccine đang phát triển đều u nhắm đến chiến lược nhận biết virus nCoV qua protein S. Các thiết kế vaccine hầu hết đều nhắm đến việc tạo phản ứng miễn dịch của cơ thể trên tổng chiều dài đầy đủ (full length) của protein này với kích thước trên 1000 amino acids. VÌ vậy việc đột biến một vài amino acid trên protein S ở các chủng biến thể hiện nay khó có thể làm thay đổi hoàn toàn đặc điểm nhận dạng miễn dịch mà các vaccine đã thiết kế. 

TS Nguyễn Hồng Vũ cho rằng, những động thái cẩn trọng của các nước ở Châu Âu, đặc biệt ở Anh lúc này như phong tỏa, kiểm dịch biên giới, sân bay là cần thiết. Vệc lo sợ chủng này làm cho hiệu quả vaccine hiện nay không còn nữa, hoặc tạo nên một đại dịch mới là không có cơ sở.

Khi những người đã từng nhiễm virus một cách tự nhiên hoặc những người được chích vaccine bắt đầu bị nhiễm lại dù rằng trong cơ thể của họ vẫn có kháng thể để nhận biết virus thì tình hình sẽ nghiêm trọng hơn. Cần phải cẩn trọng phòng ngừa việc lây nhiễm virus nCoV, chích vaccine ngừa virus nCoV khi có thể (phải là vaccine được các cơ quan y tế uy tín cấp phép sử dụng) và tiếp tục quan sát thông tin về sự biến đổi của virus nCoV.