Một đoạn tin nhắn được chia sẻ trên mạng xã hội gần đây khiến nhiều người dừng lại không phải vì số tiền được nhắc đến, mà bởi chỉ một câu trả lời của người bố đã khiến câu chuyện về tiền học của một cô gái sinh năm 2008 trở thành câu chuyện về một đứa trẻ lớn lên giữa cuộc hôn nhân đổ vỡ. Cô gái viết rằng bố mẹ đã ly dị từ lâu, nhưng bản thân vẫn luôn có cảm giác mắc kẹt giữa hai người. Đầu năm, khi đến kỳ đóng học phí, cô nghĩ rất đơn giản rằng mình có thể hỏi bố để xin một phần tiền học. Thế nhưng, điều cô nhận được là một câu hỏi khiến nhiều người đọc cũng phải khựng lại.

Một lời xin tiền học và câu hỏi khiến nhiều người chạnh lòng

Theo nội dung đoạn hội thoại được cô gái đăng tải, trước đó cô gửi cho bố thông báo về khoản học phí có tổng số tiền gần 9 triệu đồng, sau đó nói rõ: “Bố ơi, con học ngành du lịch”, “Mai con đến nộp học”, rồi nhắn: “Con chưa đủ tiền, bố cho con xin nộp học nhé”.

Đây vốn là một lời nhờ vả rất bình thường của một người con với cha. Nhưng đến tối, người bố trả lời: “Ai xui con nói những câu này?”.

Cô gái sau đó nhắn rằng mình chỉ muốn bố giúp đỡ một phần và nếu bố không đồng ý thì cô sẽ không xin nữa. Cuộc trò chuyện dừng lại ở đó.

Đoạn tin nhắn nhanh chóng nhận được nhiều bình luận. Không ít người bức xúc vì cho rằng việc một người con hỏi bố tiền học không phải điều gì bất thường, càng không có cơ sở để mặc định rằng phía sau lời đề nghị ấy là một người khác “xui” cô nói.

Một bình luận viết: “Chừng nào con nói những lời này với ông hàng xóm thì bố mới có quyền ngạc nhiên. Còn xin tiền bố đi học thì có gì mà xui với khiến?”. Một người khác lại chua chát: “Trách nhiệm xui con nói, tiếng gọi ‘bố’ xui con nói”.

Cũng có những lời động viên cô gái hãy tập trung vào việc học và tự xây dựng cuộc sống của mình. Bởi dù cha mẹ đã ly hôn, một đứa trẻ vẫn không vì thế mà mất đi nhu cầu được cha mẹ quan tâm, đặc biệt ở những thời điểm rất thực tế như đóng học phí, chữa bệnh hay bắt đầu một chặng đường học tập mới.

Tuy nhiên, câu chuyện cũng cần được nhìn ở một góc độ khác. Chúng ta không biết đầy đủ hoàn cảnh kinh tế của người bố, thỏa thuận giữa hai người sau ly hôn, việc chu cấp cho con trước đây ra sao hay điều gì đã xảy ra trước đoạn tin nhắn được chia sẻ. Vì vậy, chỉ từ vài câu thoại, rất khó kết luận người bố có bỏ mặc con hay cố tình trốn tránh trách nhiệm. Điều có thể nhìn thấy rõ hơn chính là cách hai cha con đang giao tiếp với nhau dường như đã tồn tại một khoảng cách rất lớn.

Điều đáng buồn đôi khi không nằm ở số tiền, mà ở cảm giác “mình không còn được quyền hỏi bố”

Nếu chỉ nhìn câu chuyện dưới góc độ tiền bạc, người ta có thể tranh luận rằng người bố có quyền đồng ý hoặc từ chối hỗ trợ. Con cái trưởng thành cũng cần học cách tự chịu trách nhiệm với cuộc sống của mình. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ cô gái mới 18 tuổi và khoản tiền được nhắc đến là học phí. Một lời đề nghị giúp đỡ không đồng nghĩa với việc đòi hỏi hay mặc nhiên coi cha mẹ là chiếc ví không giới hạn.

Điều khiến nhiều người chạnh lòng có lẽ là câu hỏi của người làm bố. Bởi trong một gia đình bình thường, khi con nói “Bố ơi, con chưa đủ tiền đóng học”, phản ứng đầu tiên có thể là “Con còn thiếu bao nhiêu?”, “Khi nào phải đóng?” hoặc nếu không thể giúp thì cũng có thể là một lời giải thích rõ ràng. Còn khi câu trả lời đầu tiên lại là nghi ngờ, đứa trẻ rất dễ có cảm giác rằng ngay cả việc mở lời với cha cũng trở thành một điều phải cân nhắc.

Cha mẹ ly hôn là chuyện của người lớn. Nhưng cảm giác bị đặt vào giữa hai phía lại thường là câu chuyện của con cái. Các em không lựa chọn cuộc hôn nhân tan vỡ, cũng không lựa chọn việc mình sẽ sống với ai, nhận hỗ trợ từ ai hay phải trở thành người chuyển lời giữa bố và mẹ. Điều các em cần nhất sau một cuộc ly hôn không phải là một gia đình giả vờ hoàn hảo, mà là cảm giác rằng “Bố mẹ không còn là vợ chồng, nhưng cả hai vẫn là bố mẹ của mình”.

Có lẽ đây mới là điều đáng suy ngẫm nhất từ đoạn tin nhắn đang lan truyền. Sau ly hôn, trách nhiệm làm vợ hoặc làm chồng có thể kết thúc, nhưng trách nhiệm làm cha, làm mẹ thì không biến mất theo tờ giấy ly hôn. Tất nhiên, trách nhiệm ấy không chỉ được đo bằng tiền. Nó còn nằm ở cách cha mẹ nói chuyện với con, cách họ khiến con hiểu rằng mình không phải người gây ra cuộc hôn nhân đổ vỡ và cũng không phải người phải lựa chọn đứng về phía ai.

Một người con hỏi bố tiền học không có nghĩa là người con ấy yếu đuối hay phụ thuộc. Một người bố từ chối hỗ trợ cũng không tự động trở thành người cha tồi nếu ông có lý do chính đáng. Nhưng giữa hai điều đó vẫn có một khoảng rất rộng mang tên cách ứng xử. Một câu trả lời tử tế đôi khi không làm mất đi quyền từ chối, nhưng có thể giữ lại lòng tự trọng và cảm giác được yêu thương của một đứa trẻ.

Sau cùng, điều cô gái cần có lẽ không chỉ là khoản tiền đóng học. Cô cần biết rằng sau khi bố mẹ không còn ở bên nhau, cô vẫn có thể gọi một tiếng “Bố ơi” mà không phải tự hỏi liệu mình có đang làm phiền hay đang bị ai đó đứng phía sau điều khiển.

Và nếu câu chuyện này thực sự khiến nhiều người day dứt, có lẽ không phải vì một người bố đã cho hay không cho con tiền, mà bởi nó nhắc chúng ta về một sự thật rất đơn giản: Cha mẹ có thể ngừng là vợ chồng của nhau, nhưng với một đứa trẻ, họ vẫn luôn là bố và mẹ.