Bạn đã bao giờ cảm thấy ngột ngạt giữa những tòa nhà kính chọc trời, mệt mỏi với những chiếc KPI vô hình hay chán nản với mức lương còm cõi nơi thành phố? Năm 2019, cô gái 9x Dư Đồng cũng từng rơi vào hố sâu trống rỗng như thế khi cầm tấm bằng tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Tứ Xuyên đi xin việc và nhận được mức lương "bèo bọt" 15 tệ/giờ (khoảng 57 ngàn đồng). Tiếc nuối cho bao năm học hành tốn kém, Đồng quyết định quay xe, rủ bố mẹ nghỉ hưu rời phố lên ngọn núi Hổ Phong (vùng ngoại ô Trùng Khánh, Trung Quốc) để bắt đầu một cuộc sống hoàn toàn khác. Cô không ngờ rằng, quyết định "chạy trốn" ấy lại là điểm khởi đầu cho một cộng đồng nhỏ bé nhưng ngập tràn hơi ấm, nơi quy tụ những người trẻ cùng chung nhịp đập: Từ bỏ sự xô bồ để tìm về bản ngã.

Núi Hổ Phong nghe tên thì oai phong lẫm liệt, nhưng thực chất lại là một miền cổ tích xanh mướt chỉ cách trung tâm Trùng Khánh hơn 40 phút lái xe. Dư Đồng quen đàn anh Hứa Thạch Phó - một thợ gốm đang sống trên núi, và ngay lập tức bị lối sống tự do tự tại ở đây hớp hồn. Cô cùng bố mẹ thuê một căn nhà cấp 4 của nông dân, cải tạo tầng một làm xưởng làm việc, tầng hai để ngủ, gác xép cất tranh. Mảnh sân nhỏ có vườn cây ăn trái, tiếng gà cục tác cả ngày.

Dần dà, ngọn núi nhỏ đón thêm những vị khách mới. Khoảng bảy, tám nghệ sĩ trẻ từ khắp mọi miền Nam Bắc lần lượt dọn lên đây. Lý do ban đầu vô cùng thực tế: Tiền thuê nhà quá rẻ, chỉ chừng vài triệu đồng một năm, vừa vặn làm nơi trú ẩn cho những tâm hồn mới tốt nghiệp còn đang chênh vênh. Hơn nữa, với những người làm nghệ thuật như họ (nhuộm vải tự nhiên, làm gốm, điêu khắc gỗ, làm sơn mài), núi rừng chính là một cái kho nguyên liệu khổng lồ và miễn phí.

Dưới bàn tay của những kẻ mộng mơ, những ngôi nhà hoang dần thay da đổi thịt. Cách nhà Dư Đồng vài phút đi bộ là nhà của Thạch Phó - chàng trai Hồ Nam lúc nào cũng cười toe toét khoe hàm răng trắng lóa trên nền da đen sạm. Anh có tài nấu ăn đỉnh cao, mùi thức ăn bay xa mấy nhà vẫn ngửi thấy. Đi thêm mười phút lên dốc là ngôi nhà trình tường bằng đất nện cổ kính của cặp đôi làm sơn mài Lão Tống và Thu Hương. Họ đã tự tay bỏ ra 5 vạn tệ (khoảng hơn 190 triệu đồng) để biến một ngôi trường làng bỏ hoang thành tổ ấm nghệ thuật, nuôi thêm mấy chú chó mèo hoang nhặt từ thành phố về. Còn có Vương Khang, một chàng trai 96 đến từ Sơn Đông mang dáng vẻ thư sinh, suốt ngày lúi húi khắc những khối gỗ long não mua rẻ bèo của dân làng.

Sống trên núi, không có thợ sửa ống nước hay thợ điện gọi 5 phút là có mặt, bắt buộc mỗi người phải tự luyện cho mình những tuyệt chiêu sinh tồn. Một người phải làm việc bằng ba người. Lão Tống tay đen nhẻm nhưng bổ củi cực ngọt, hàn xì, sửa ống nước tinh tươm. Dư Đồng trở thành thợ may của cả xóm, vá áo, nhuộm rèm, khâu khăn trải bàn cho mọi người. Bất cứ khi nào nhà dột, ống nước vỡ vì đóng băng, chỉ cần ới một tiếng vào nhóm chat là cả hội xúm lại giúp đỡ.

Đời sống tự cung tự cấp đòi hỏi sự sáng tạo và sức chịu đựng ghê gớm. Mùa hè, muỗi rừng đói khát tấn công, họ đành đổi lịch sinh hoạt như cú đêm, ngày ngủ đêm làm. Mùa đông lạnh cắt da cắt thịt, cả bọn lại rủ nhau đốt lửa, bắc chảo lớn nấu lẩu thập cẩm, mượn cồn và hơi ấm để xua đi cái rét, ăn xong thì quây quần nhảy múa giữa rừng già. Bốn năm nay, Dư Đồng gần như đoạn tuyệt với việc mua quần áo, giày dép mới. Cô dùng cỏ cây để nhuộm lại đồ cũ, đồ rách thì cắt ra làm giẻ lau hoặc khâu áo cho cún cưng. Một bộ quần áo với cô có thể mặc tã tượi cho đến khi mục nát mới thôi. Trừ tiền mua công cụ sáng tác, mỗi tháng cô chỉ tiêu vỏn vẹn chừng 500 tệ (khoảng 1,9 triệu đồng) cho việc ăn uống.

Niềm vui trên núi cũng chẳng tốn một xu. Hôm thì đi lật đá bắt cua, hôm thì săn nấm rơm to bằng nửa cái mặt, nhặt quả mâm xôi dại, hay bứt nắm lá trà hoang về hãm nước. Thiên nhiên như một bà mẹ hào phóng, mùa nào thức nấy, nuôi dưỡng những đứa con bỏ phố về rừng chưa bao giờ phải chịu đói. Lối sống ấy dần dà thay đổi cả con người họ. Bố Dư Đồng từ một ông chú thành phố bụng phệ, mỡ máu cao, nay đã trở nên gân guốc, cơ bắp cuồn cuộn, huyết áp ổn định và ánh mắt sáng ngời. Những đôi tay quen bấm chuột nay chẳng ngại ngần trèo lên cây hồng đầy bọ để hái quả làm mứt.

Có người từng thử quay lại thành phố kiếm sống, nhưng rồi lại "quay xe" vì không chịu nổi nhịp sống ngột ngạt và những quy tắc rập khuôn. "Tôi đã là một kẻ quen chạy nhảy trong rừng rồi, không có cách nào tự nhốt mình lại được nữa", Dư Đồng tâm sự. Tương lai có áp lực tiền bạc không? Chắc chắn là có. Nỗi lo cơm áo gạo tiền tháng tới đôi khi vẫn hiện diện. Nhưng thay vì hoảng loạn, họ chọn cách tìm đến nhau, nấu một bữa ngon, than vãn dăm ba câu rồi ngủ một giấc thật sâu trong tiếng gió ngàn và tiếng côn trùng rỉ rả. Sáng hôm sau tỉnh dậy, họ lại là những người thợ thủ công tràn đầy năng lượng, tiếp tục nhào nặn cuộc đời mình giữa chốn thâm sơn cùng cốc.

Có người cho rằng vì không có con cái nên họ “nhẹ gánh”, không phải gánh vác những trách nhiệm quen thuộc. Lại có người nhìn họ bằng ánh mắt hoài nghi, cho rằng đó là cách né tránh thực tại, chỉ mải mê tìm kiếm niềm vui cá nhân mà quên đi những ràng buộc xã hội. Nhưng suy cho cùng, mỗi cuộc đời là một lối rẽ riêng, không có khuôn mẫu nào áp vừa cho tất cả. Chọn sống thế nào là quyền của mỗi người. Khi cuộc sống vốn đã nhiều nhọc nhằn, thì việc tìm được một niềm vui, một cách sống khiến mình thấy nhẹ lòng và bình yên, đã là điều đáng quý lắm rồi, có khi còn đáng trân trọng hơn mọi lời phán xét ngoài kia.