Dạ dày là một trong những cơ quan quan trọng và nhạy cảm nhất của cơ thể con người. Nhiều người hiện nay vẫn vô tư duy trì những thói quen ăn uống và sinh hoạt tai hại vì nghĩ rằng chỉ khi nào ăn quá cay, quá nóng mới làm dạ dày tổn thương. Thực tế, chất capsaicin trong ớt tuy kích thích tiết axit nhưng nếu ăn ở mức vừa phải vẫn chưa phải là tác nhân tàn phá kinh khủng nhất.

Ảnh minh họa

Theo dữ liệu GLOBOCAN 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, ung thư dạ dày hiện là loại ung thư đứng thứ 5 về số ca mắc mới và đứng thứ 4 về số ca tử vong trên toàn cầu, với khoảng 968.000 ca mắc mới và hơn 660.000 ca tử vong mỗi năm. Đáng chú ý, nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy số ca ung thư dạ dày khởi phát ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng tại nhiều quốc gia.

Các chuyên gia y tế đồng loạt cảnh báo có 4 việc làm quen thuộc dưới đây đang âm thầm tàn phá, là thủ phạm thực sự khiến lớp niêm mạc dạ dày bị bào mòn từng ngày mà bạn nên bỏ ngay:

1. Bỏ bữa sáng thường xuyên

Rất nhiều người có thói quen ngủ nướng hoặc vì quá bận rộn mà sẵn sàng gạch tên bữa sáng ra khỏi thời gian biểu. Trong khi đó, các hướng dẫn dinh dưỡng lâm sàng quốc tế chỉ ra rằng hành vi bỏ bữa sáng lâu dài làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày lên mức báo động.

Tiến sĩ Li Chaomin thuộc Bệnh viện chữ thập đỏ Tây An (Thiểm Tây, Trung Quốc) cho biết, cơ chế sinh học của cơ thể quy định sau một đêm dài nhịn ăn, axit dạ dày vẫn tiếp tục được tiết ra theo chu kỳ sinh học. Nếu không có thức ăn nạp vào để trung hòa, lượng axit dư thừa này sẽ quay lại tấn công, tự bào mòn chính lớp niêm mạc dạ dày.

Quá trình này diễn ra liên tục giống như việc niêm mạc bị cọ xát bởi những mảnh thủy tinh sắc nhọn, lâu dần hình thành các vết loét sâu, kích thích sự phát triển của vi khuẩn Helicobacter pylori và gián tiếp thúc đẩy nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng ở dạ dày.

2. Thích ăn thực phẩm chứa hàm lượng muối và đường quá cao

Thói quen chuộng đồ ăn đậm vị, lạm dụng muối, hoặc thường xuyên tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn như giăm bông, xúc xích, dưa cải muối chua là "bản án tử" đối với dạ dày. Báo cáo phân tích chuyên sâu từ Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới cho thấy những người thường xuyên tiêu thụ thực phẩm nhiều muối và đồ muối chua có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp 2,21 lần so với nhóm ăn nhạt.

Ảnh minh họa

Muối nồng độ cao khi đi vào dạ dày sẽ trực tiếp làm bong tróc các tế bào thành dạ dày, phá hủy hoàn toàn hàng rào bảo vệ tự nhiên. Để bảo vệ sức khỏe, WHO khuyến cáo nẻn tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày. 

Bên cạnh đó, việc nạp quá 25g đường mỗi ngày từ đồ ngọt, nước giải khát chứa các chất làm ngọt nhân tạo như aspartame, sucralose hay saccharin cũng gây hại không kém. Phó trưởng khoa Ung bướu Ruan Peng của Bệnh viện Nhân dân thuộc Đại học Vũ Hán (Trung Quốc) giải thích, nạp đường quá mức làm đảo lộn hệ vi sinh vật bên trong, phá vỡ sự cân biến miễn dịch và tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn HP xâm nhập, gây ra chứng khó tiêu chức năng và viêm dạ dày mãn tính.

3. Ăn quá nhanh, nuốt vội hoặc ăn khi món còn quá nóng

Cuộc sống bận rộn khiến nhiều người hình thành thói quen ăn nhanh, nuốt chửng khi chưa nhai kỹ. Bác sĩ phẫu thuật tiêu hóa Ye Zhiwei, Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Quảng Châu (Trung Quốc) cảnh báo, việc ăn quá nhanh làm giảm sự hòa trộn của nước bọt với thức ăn, bắt buộc dạ dày phải co bóp cơ học nặng nề hơn và tiết nhiều axit hơn để tiêu hóa, dẫn đến tình trạng đầy hơi, trào ngược axit dạ dày kéo dài.

Sự nguy hiểm nhân đôi khi thói quen ăn nhanh đi kèm với sở thích ăn đồ nóng hổi trên 65 độ C như lẩu, súp sôi hay trà đặc. Tổ chức Y tế Thế giới WHO đã chính thức xếp các loại đồ uống và thực phẩm nóng trên 65 độ C vào nhóm 2A, tức là nhóm có khả năng gây ung thư cho con người.

Ảnh minh họa

Tạp chí y khoa danh tiếng The Lancet Gastroenterology cũng cảnh báo việc tiêu thụ thực phẩm ở nhiệt độ cao này gây bỏng nhiệt liên tục cho lớp niêm mạc. Các tổn thương do bỏng lặp đi lặp lại ở niêm mạc dạ dày sẽ làm phát sinh các đột biến gen dị thường, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các khối u ác tính ở miệng và thực quản, dạ dày.

4. Nuôi dưỡng cảm xúc tiêu cực và căng thẳng kéo dài

Ít ai ngờ rằng những áp lực tinh thần, lo âu hay tức giận lại có thể tàn phá dạ dày nhanh không kém độc chất. Dựa trên học thuyết trục não ruột (brain gut axis) được giới y học quốc tế công nhận, hệ thần kinh trung ương và chức năng dạ dày có mối liên hệ mật thiết hữu cơ với nhau.

Trưởng khoa Tiêu hóa Zhang Yanqiao của Bệnh viện Ung thư Đại học Y khoa Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc) phân tích, khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng hoặc kìm nén cảm xúc quá độ, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh mẽ sẽ lập tức ức chế quá trình tiết dịch vị và làm giảm nhu động. Điều này gây ra tình trạng co thắt dạ dày đột ngột, thiếu máu nuôi dưỡng niêm mạc, dẫn đến đau thắt vùng thượng vị và đầy hơi.

Ảnh minh họa

Các thống kê lâm sàng cho thấy có đến hơn 70% bệnh nhân đau dạ dày cấp tính có tiền sử liên quan đến áp lực tâm lý nặng nề trước đó. Nếu các tổn thương này lặp lại liên tục, bệnh dạ dày sẽ hình thành rất nhanh và trở nặng ngay cả khi bạn chú trọng tới thực phẩm ăn uống mỗi ngày. 

Nguồn và ảnh: Baidu Health, QQ, Health People