Nhiều gia đình thường quen đo nước nấu cơm bằng đốt ngón tay. Phương pháp này có thể mang lại kết quả ổn định khi nấu quen thuộc, nhưng ít ai chú ý rằng cùng một chiều cao mực nước thì lượng nước thực tế trong nồi vẫn có sự chênh lệch rất lớn.

Chỉ nên áp dụng với chiếc nồi quen thuộc

Căn nước bằng một đốt ngón tay là kinh nghiệm dân gian giúp nhiều người nấu cơm dẻo ngon mà không cần cốc đong. Trong cơ chế nấu hấp thụ, lượng nước ngang bề mặt giúp hạt gạo nở, còn phần nước dâng lên phía trên sẽ bù đắp lượng hơi nước bốc đi khi gia nhiệt.

Tuy nhiên, mẹo này thực chất chỉ xác định được chiều cao mực nước chứ không thể đo chính xác thể tích nước thực tế trong nồi.

Nhiều gia đình thường quen đo nước nấu cơm bằng đốt ngón tay - Ảnh minh họa

 Cùng độ cao, thể tích nước vẫn chênh lệch lớn

Cùng một chiều cao 2cm, thể tích nước ở nồi nhỏ và nồi lớn hoàn toàn khác nhau. Lòng nồi càng rộng, chỉ một thay đổi nhỏ về mực nước cũng làm lượng nước thực tế chênh lệch đáng kể.

Theo chuyên trang Serious Eats, với nồi đường kính 21,6cm, mỗi 1mm mực nước đã tương đương 36,65ml. Chuyển sang nồi khác kích thước, việc giữ nguyên vạch đo trên ngón tay sẽ không còn bảo đảm lượng nước chuẩn xác như trước.

Bản thân ngón tay cũng là "thước đo" có sai số lớn. Thử nghiệm trên 19 người cho thấy chiều dài từ đầu ngón trỏ đến nếp gấp đốt đầu tiên dao động từ 2,3 đến 2,9cm. Khi 12 người cùng đong nước cho một lượng gạo, kết quả chênh lệch rõ rệt do khác biệt về kích thước bàn tay, góc đặt ngón hay cách xác định nếp gấp.

Chiều cao mực nước thay đổi theo từng loại gạo

Mỗi loại gạo có đặc tính riêng nên lượng nước cần dùng cũng khác nhau. Hãng Zojirushi khuyến cáo đong nước theo đúng vạch chia tương ứng cho gạo trắng, gạo lứt hay gạo hạt dài. Mức nước quen thuộc hằng ngày có thể không còn phù hợp khi gia đình đổi loại gạo hoặc thay đổi khẩu vị ăn cơm dẻo, mềm hay khô.

Nếu thói quen căn nước bằng ngón tay vẫn cho chất lượng cơm ổn định, gia đình không nhất thiết phải thay đổi. Tuy nhiên, khi đổi nồi, đổi loại gạo hoặc thay người nấu, việc xem vạch chia của nồi hay hướng dẫn trên bao bì sẽ chính xác hơn thay vì mặc định "một đốt ngón tay" luôn cho kết quả như nhau.