Cơ thể con người luôn có những cơ chế tự phát tín hiệu cảnh báo rất thông minh. Theo bác sĩ Wang Youxin (Trung Quốc), khi mắc bệnh tiểu đường, không chỉ bên trong mà vẻ bề ngoài của cơ thể cũng có nhiều thay đổi bất thường. Các biến đổi này có thể lộ diện ngay trên làn da, đôi mắt, biểu cảm khuôn mặt hay thậm chí là cả mùi cơ thể.

Vì vậy, ông nhắc nhở mọi người nên tự kiểm tra cơ thể thường xuyên. Chúng ta tuyệt đối không được chủ quan khi phát hiện các thay đổi bất thường dù là nhỏ nhất. Trong đó, hội chứng "1 đen, 2 hôi" được xem là tín hiệu tiểu đường quan trọng bậc nhất mà bất kỳ ai cũng cần thuộc lòng:

Hiện tượng “1 đen” trên da đang cảnh báo tiểu đường

Bác sĩ Wang cho biết, làn da bị ảnh hưởng rất nhiều khi lượng đường trong máu tăng cao liên tục. Các biểu hiện phổ biến thường gặp là khô da, ngứa da và đặc biệt là tình trạng đen da bất thường ở một số vùng cố định.

Nhiều người thường nhầm lẫn các vết tối màu này với vết cháy nắng hoặc tế bào chết tích tụ lâu ngày. Tuy nhiên, việc chà xát mạnh khi tắm hay dùng hóa chất tẩy rửa cũng không thể làm sạch được chúng.

Hiện tượng da tối màu do tiểu đường thường xuất hiên ở các vùng thường xuyên ma sát, nhiều nếp gấp trên da (Ảnh minh họa)

Bác sĩ Wang giải thích rõ ràng về cơ chế bệnh lý này: “Đen da do tiểu đường hay còn gọi là gai đen không xảy ra trên toàn bộ da của cơ thể. Nó thường xuất hiện ở những nơi có nhiều nếp gấp trên da, thường xuyên bị ma sát. Xếp theo độ phổ biến thì có thể kể tới: cổ, nách, khuỷu tay, phần đùi trong (bẹn), các khớp ngón tay, đầu gối. Bệnh tiểu đường tuýp 2 là loại tiểu đường phổ biến nhất gây vùng đen da bất thường. Lý do chủ yếu là do nồng độ insulin quá cao hoặc các bất thường về nội tiết, gây ra sự tăng sinh bất thường của tế bào sừng và nguyên bào sợi trên da, khiến da cục bộ trở nên thô ráp và đen sẫm”.

Để nhận diện chính xác vùng da bị đen do tiểu đường, bác sĩ Wang đưa ra một số đặc điểm nhận dạng đặc trưng khác như:

- Vùng da này thường xuất hiện cùng với các đường gạch ngang, các nếp gấp khúc thô bạo.

- Màu sắc trên da đậm nhạt đan xen phức tạp, khi sờ vào có cảm giác thô ráp, sần sùi hơn hẳn các vùng da lành lặn khác.

- Tại các nếp gấp bị tổn thương này, người bệnh thậm chí có thể cảm thấy ngứa ngáy dữ dội.

- Da có thể tiết ra mùi lạ như mùi ngòn ngọt hoặc mùi hôi gây khó chịu, khiến nhiều người dễ nhầm lẫn với các bệnh lý da liễu thông thường.

Bác sĩ Wang cũng đưa ra lời nhắc nhở quan trọng. Ngoài bệnh lý tiểu đường, da một số vùng đột nhiên đen kịt lại có thể do cơ thể bị béo phì làm tăng ma sát cơ học. Đây cũng có thể là hệ quả của tình trạng mỡ máu cao, bệnh tăng huyết áp lâu năm, hội chứng buồng trứng đa nang ở phụ nữ hoặc đáng sợ hơn là dấu hiệu của tế bào ung thư.

Bộ đôi “2 hôi” chỉ điểm tiểu đường dễ bị làm ngơ

Bên cạnh dấu hiệu đen da, 2  loại mùi hôi đặc trưng cảnh báo bệnh tiểu đường đang tiến triển là hôi miệng và mùi mồ hôi bất thường.

Ngoài bệnh răng miệng, hôi miệng bất thường còn có thể đang "chỉ điểm" bệnh dạ dày, tiểu đường (Ảnh minh họa)

Giới y khoa nhận định, mùi hôi miệng ở bệnh nhân tiểu đường có sự khác biệt rất lớn so với chứng hôi miệng do răng miệng thông thường. Ở giai đoạn đầu của bệnh, hơi thở người nhiễm sẽ có mùi giống như mùi trái cây, cụ thể là mùi quả táo. Tuy nhiên, mùi này không hề thơm ngọt mà có vị chua nồng như táo lên men. Khi bệnh tiểu đường tiến triển nặng hơn, mùi hôi miệng cũng tăng tiến thành mùi táo thối, cực kỳ khó chịu và đậm đặc.

Bác sĩ Wang phân tích sâu về nguyên nhân y khoa: “Mùi này tạo ra do lượng xeton trong máu cao. Bởi tiểu đường làm cơ thể kháng insulin hoặc không sản xuất đủ insulin dẫn tới tế bào không nhận đủ lượng glucose cần thiết để cung cấp năng lượng cho cơ thể. Để bù đắp, cơ thể bắt đầu đốt cháy chất béo để tạo ra năng lượng. Khi chất béo dự trữ trong tế bào bị đốt cháy thay vì glucose, nó sẽ tạo ra xeton, bắt đầu tích tụ trong máu và nước tiểu”.

Mùi hôi thứ hai cần cảnh giác chính là mùi mồ hôi cơ thể nồng nặc một cách bất thường. Lượng đường trong máu dao động quá lớn sẽ trực tiếp tác động, gây tổn thương hệ thống tuyến mồ hôi, dẫn đến tình trạng vã mồ hôi không kiểm soát được.

“Tiểu đường cũng là một rối loạn chuyển hóa gây rối loạn hormone tuyến thượng thận (adrenaline) và trung tâm điều hòa thân nhiệt. Cộng thêm xeton máu cao, ảnh hưởng tới mùi của mồ hôi được bài tiết ra bên ngoài”, bác sĩ Wang nói thêm.

Hệ quả là cơ thể người bệnh luôn trong trạng thái tăng tiết mồ hôi. Cơ thể bốc mùi khó chịu dai dẳng dù cho bạn có cố gắng tắm rửa kỹ càng đến đâu.

Nếu đột nhiên mùi cơ thể tăng nhiều theo hướng khó chịu dù tắm rửa kỹ, hãy cẩn trọng với tiểu đường (Ảnh minh họa)

Khi nhận thấy bản thân hoặc người thân có các dấu hiệu trong bộ nhận diện "1 đen, 2 hôi", bạn hãy chủ động đến ngay các cơ sở y tế gần nhất. Việc thực hiện các xét nghiệm sàng lọc đường huyết lúc đói hoặc kiểm tra chỉ số hemoglobin glycated sớm là chìa khóa vàng để bảo vệ sức khỏe trước khi các biến chứng nguy hiểm bộc phát.

Nguồn và ảnh: Family Doctor, Health GVM