Suốt 8 năm ròng rã kể từ khi phát hiện mắc bệnh tiểu đường loại 2, ông Trương luôn sống rất quy củ, lành mạnh. Ở tuổi 61, ông được hàng xóm coi là một tấm gương "vượt bệnh" mẫu mực. Ông chưa từng chạm vào một giọt rượu, tuyệt đối nói không với trà sữa, bánh ngọt, uống thuốc hạ đường huyết không sai một phút và duy trì lối sống vô cùng thanh đạm.

Ai cũng nghĩ một người nghiêm túc điều trị bệnh như ông sẽ có một cuộc sống khỏe mạnh, an yên. Thế nhưng, có một sự thật ít ai ngờ đến đã đẩy ông Zhang vào thảm kịch.

Trong 2 năm trở lại đây, lượng đường trong máu của ông bỗng nhiên "nhảy múa" hỗn loạn. Các biến chứng tàn khốc cứ thế ập đến: Đôi mắt mờ dần, tay chân tê dại và hai quả thận suy kiệt hoàn toàn, phải chạy thận nhân tạo. Thế nhưng, ông vẫn cố gắng giấu giếm mọi người xung quanh, ngay cả người thân.

Ảnh minh họa

Đến tận khi ông Zhang phải nhập viện cấp cứu rồi qua đời vì biến chứng tiểu đường, vẫn để lại cho người thân một câu hỏi lớn: Tại sao một người kiêng khem nghiêm ngặt đến vậy vẫn không thể giữ nổi mạng sống trước bệnh tiểu đường tưởng rằng không cấp tính?

Chỉ đến khi lật lại lịch trình sinh hoạt, các bác sĩ mới bàng hoàng phát hiện ra sự thật. Sai lầm không nằm ở thực đơn hay thuốc men, mà ẩn nấp ngay trong 4 thói quen buổi sáng được ông duy trì đều đặn suốt gần một thập kỷ. Sự chăm chỉ và lối sống tưởng rằng lành mạnh nhưng sai cách đã trực tiếp tàn phá tuyến tụy và thúc đẩy các biến chứng tiểu đường.

Khi chia sẻ câu chuyện đau lòng của ông Zhang, tới bác sĩ cũng không cầm lòng được mà nói rằng, ngủ nướng buổi sáng không tốt cho đường huyết, nhưng người tiểu đường thà nằm ngủ còn hơn làm 4 việc giống ông:

1. Bật dậy phắt khỏi giường ngay khi mở mắt

Nhiều năm qua, cứ chuông báo thức reo là ông Zhang lập tức ngồi bật dậy, lao ra khỏi giường để đi vận động. Ông không biết rằng, sau 3 giờ sáng, cơ thể người bệnh tiểu đường sẽ xuất hiện "hiện tượng bình minh" do các hormone làm tăng đường huyết tự động tiết ra.

Việc thức dậy quá đột ngột sẽ kích thích mạnh hệ thần kinh giao cảm, ép gan giải phóng ồ ạt glycogen. Chỉ trong vài phút, lượng đường trong máu có thể tăng vọt từ 2 đến 3 đơn vị, trực tiếp làm tê liệt và suy giảm chức năng tuyến tụy. Thay vì vội vã, người bệnh tiểu đường được khuyên nên nằm yên 2 phút, cử động tay chân rồi mới từ từ ngồi dậy.

2. Uống một cốc nước mật ong khi bụng rỗng

Ảnh minh họa

Vì muốn dưỡng ẩm đường ruột và cho rằng mật ong là vi ngọt thiên nhiên không hại, ông Zhang kiên trì uống nước mật ong vào mỗi sáng khi bụng đói. Thói quen tự cho là bổ dưỡng này thực chất là một sai lầm tai hại. Hơn 75% thành phần của mật ong là glucose và fructose, loại đường đơn hấp thụ thẳng vào máu chỉ sau 5 phút. Khi ruột đang trống rỗng, ly nước này tạo ra một cơn lốc đường huyết kinh hoàng.

Tuyến tụy vốn đã tổn thương của người bệnh tiểu đường hoàn toàn bất lực trước làn sóng này, khiến tình trạng kháng insulin ngày càng trầm trọng và làm vô hiệu hóa thuốc điều trị. Hãy thay thế bằng một ly nước ấm tinh khiết.

3. Lao vào tập thể dục cường độ cao khi nhịn đói

Vừa thức dậy là ông Zhang đã chạy bộ đường dài và tập Thái Cực Quyền hơn một tiếng khi bụng rỗng với niềm tin "tập luyện khi đói càng nặng càng giúp hạ đường huyết".

Bác sĩ cảnh báo đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm. Sau một đêm dài, lượng glycogen dự trữ đã cạn kiệt. Tập nặng lúc này dễ gây hạ đường huyết cấp tính với các biểu hiện tim đập nhanh, vã mồ hôi, chóng mặt. Để tự vệ, cơ thể buộc phải phóng thích ồ ạt hormone đối nghịch để kéo đường lên, vô tình tạo ra một vòng luẩn quẩn "hạ rồi lại tăng vọt", gây áp lực khủng khiếp lên hệ tim mạch. Thời điểm tập luyện lý tưởng nhất là từ 1 đến 2 giờ sau bữa ăn và chỉ nên giới hạn trong khoảng 30 phút.

Ảnh minh họa

4. Nuông chiều cơ thể bằng bữa sáng quá nhiều tinh bột

Ông Zhang kiêng bánh ngọt, không dùng đường kính nhưng lại thích ăn nhiều món tinh bột. Cháo trắng, rau muối, bánh bao hấp hay quẩy chiên là thực đơn bữa sáng quen thuộc của ông Zhang.

Trong khi bác sĩ cảnh báo, gạo và bột mì tinh chế có chỉ số đường huyết cực cao, khiến đường huyết sau ăn vọt lên mức 12 đến 15 mmol/L. Ăn quá nhiều tinh bột chỉ mang lại cảm giác no ảo, khiến cơ thể nhanh đói trước giờ trưa và kích hoạt hormone làm đường huyết dao động liên tục.

Sự trồi sụt thất thường này tàn phá mạch máu, thận và dây thần kinh còn khốc liệt hơn cả tình trạng đường huyết cao ổn định. Bữa sáng chuẩn y khoa phải giàu protein và chất xơ như trứng hoặc sữa đậu nành không đường.

Tiểu đường là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi dứt điểm, vì vậy học cách chung sống và kiểm soát nó rất quan trọng. Nên bắt đầu từ chính những thói quen nhỏ nhặt chào ngày mới. Đừng để rơi vào trường hợp sai lầm, tự làm bệnh thêm nặng như ông Zhang!

Nguồn và ảnh: QQ, The Paper, Health TVBS