Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội Tiểu đường Thế giới (IDF) năm 2025, toàn cầu hiện có khoảng 589 triệu người trưởng thành sống chung với bệnh tiểu đường. Tương đương cứ 9 người lớn thì có 1 người mắc bệnh. Đáng lo ngại là tình trạng bệnh tiểu đường đang trẻ hóa rất nhanh và rất nhiều người mắc tiểu đường nhưng chưa được chẩn đoán.

Bác sĩ Zhang Dongmei, Trưởng khoa Nội tiết tại Bệnh viện Xiangya (Giang Tô, Trung Quốc)  cảnh báo rằng trạng thái cơ thể vào buổi sáng quyết định sự ổn định đường huyết cả ngày. Sau 8 đến 12 tiếng nhịn ăn qua đêm, độ nhạy insulin giảm xuống. Việc vội vã thực hiện 5 sai lầm dưới đây khi bụng đói sẽ tạo ra cú "sốc" nội tiết, nguy hiểm hơn cả việc bạn ngủ nướng thêm một chút vào buổi sáng:

1. Bật dậy lập tức và lao vào làm việc cường độ cao

Ảnh minh họa

Khi vừa tỉnh giấc, cơ thể bắt đầu tiết ra các hormone như cortisol và adrenaline để kích hoạt trạng thái tỉnh táo. Bác sĩ Zhang nhấn mạnh rằng nếu bạn lập tức bật dậy và ép não bộ làm việc áp lực cao ngay khi chưa nạp năng lượng, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái stress cấp tính. 

Lúc này, gan buộc phải giải phóng thêm glucose dự trữ vào máu để cung cấp năng lượng cho hệ thần kinh. Đối với người có hệ chuyển hóa yếu, việc đường huyết tăng đột biến vào sáng sớm như một "nhát dao" chí mạng tàn phá mạch máu và làm suy yếu tuyến tụy về lâu dài.

2. Uống cà phê hoặc trà sữa, nước ngọt khi bụng rỗng

Nạp caffeine từ cà phê hay lượng đường hóa học khổng lồ từ trà sữa, nước ngọt có ga, nước tăng lực vào lúc dạ dày trống rỗng là cách nhanh nhất để phá hủy khả năng kiểm soát đường huyết. 

Caffeine kích thích tuyến thượng thận tiết ra nhiều adrenaline, gián tiếp làm tăng mức đường vốn đã không ổn định vào sáng sớm. Trong khi đó, một ly trà sữa ngọt gắt sẽ tạo ra một "đỉnh đường" nhọn hoắt trong máu ngay lập tức. Thói quen này buộc tuyến tụy phải làm việc quá tải trong tình trạng báo động đỏ ngay từ đầu ngày, dẫn đến hiện tượng kháng insulin nghiêm trọng.

3. Ăn sáng sai cách

Bác sĩ Chen Hailing, Trưởng khoa Nội tiết tại Bệnh viện Jishuitan (Trung Quốc) cảnh báo, không chỉ bỏ bữa sáng mà ăn sáng sai cách cũng làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường. Cần đặc biệt lưu ý về sai lầm trong việc chọn thực phẩm và tốc độ ăn. 

Ảnh minh họa

Việc tiêu thụ các món "bom tinh bột" như cháo trắng nấu nhừ, bánh bao chiên hay mì ăn liền khiến chỉ số đường huyết tăng vọt do tinh bột đã bị hồ hóa hoặc tinh chế quá kỹ. Thêm vào đó, việc ăn quá nhanh không chỉ hại dạ dày mà còn làm gián đoạn tín hiệu no của não bộ, khiến cơ thể nạp quá nhiều carbohydrate so với nhu cầu. Sự tăng nhanh đường huyết sau một bữa sáng sai cách sẽ dẫn đến hạ đường huyết phản ứng trước bữa trưa, khiến bạn rơi vào vòng xoáy ăn uống mất kiểm soát. Cũng không nên ăn sáng sau 9 giờ sáng.

4. Tập thể dục cường độ cao khi bụng rỗng

Nhiều người tin rằng tập nặng lúc đói giúp đốt mỡ nhanh hơn, nhưng thực tế đây là con dao hai lưỡi với đường huyết. 

Vận động mạnh buộc cơ thể phải huy động lượng đường dự trữ từ gan một cách cấp tính. Với người có nguy cơ tiểu đường, cơ chế tự điều chỉnh này thường bị lỗi, dẫn đến tình trạng đường huyết dao động cực lớn từ cực cao sang cực thấp. Thay vì tập nặng ngay khi vừa thức dậy, các chuyên gia khuyên bạn nên cử động nhẹ nhàng tại giường và chỉ nên tập cường độ cao sau khi đã ăn nhẹ ít nhất 1 giờ để bảo vệ hệ thống mạch máu.

Ảnh minh họa

5. Hút thuốc và uống rượu vào sáng sớm

Dù ở bất kỳ thời điểm nào, nicotine và cồn cũng đều gây hại, nhưng vào sáng sớm, mức độ tàn phá của chúng tăng lên gấp nhiều lần. Khi bụng đói, các chất độc hại này ngấm trực tiếp vào máu nhanh hơn, làm giảm độ nhạy của insulin và gây viêm nhiễm các thành mạch máu ngay lập tức. 

Hút thuốc vào buổi sáng không chỉ gây ung thư mà còn khiến cơ thể rơi vào trạng thái kháng insulin cấp tính, đẩy nhanh tiến trình dẫn đến cái chết thầm lặng mang tên tiểu đường và các biến chứng tim mạch nguy hiểm.

5 dấu hiệu sớm của tiểu đường không được bỏ qua

Bên cạnh việc điều chỉnh thói quen, bạn cần đặc biệt lưu tâm đến những tín hiệu cầu cứu từ cơ thể mỗi ngày. Việc nhận biết sớm các triệu chứng dưới đây chính là chìa khóa để ngăn chặn biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường.

- Khát nước liên tục: Bạn luôn thấy khô miệng và khát cháy bỏng dù đã uống nước liên tục suốt cả ngày. Cơ thể đang cố huy động dịch tế bào để pha loãng lượng đường dư thừa trong máu qua cơn khát.

- Đi tiểu thường xuyên: Tần suất đi vệ sinh tăng rõ rệt, đặc biệt là tình trạng tiểu đêm nhiều lần gây mất ngủ. Thận phải làm việc quá tải để đào thải lượng glucose dư thừa không thể hấp thụ qua đường bài tiết.

- Sụt cân bất thường: Cân nặng giảm nhanh dù chế độ ăn vẫn bình thường hoặc thậm chí bạn cảm thấy nhanh đói hơn. Cơ thể buộc phải đốt cháy mô mỡ và cơ bắp để bù đắp năng lượng do không chuyển hóa được đường.

- Thị lực giảm sút: Mắt thường xuyên bị mờ hoặc nhìn không rõ mọi vật giống như có một lớp sương phủ. Lượng đường trong máu quá cao làm thay đổi cấu trúc thủy tinh thể và gây tổn thương mao mạch võng mạc.

- Vết thương lâu lành: Những vết trầy xước nhỏ cũng mất rất nhiều thời gian để khô miệng hoặc rất dễ nhiễm trùng. Lưu thông máu kém và khả năng tự phục hồi của tế bào bị suy giảm nghiêm trọng do đường huyết cao.

Nguồn và ảnh: Life Times, GMW.cn, Jiangsu News