Một giáo viên họ Vương (40 tuổi, Trung Quốc) đã qua đời vì biến chứng tiểu đường. Gia đình cho biết cô hầu như không ăn bánh kẹo hay các món quá ngọt. Tuy nhiên, do công việc bận rộn, cô thường xuyên sử dụng các thực phẩm tiện lợi như bánh mì, bánh bao, khoai tây chiên và nhiều món chiên rán để thay cho bữa chính.

Các bác sĩ nhận định, chế độ ăn kéo dài với lượng lớn tinh bột tinh chế và thực phẩm nhiều dầu mỡ có thể là yếu tố khiến bệnh tiểu đường tiến triển nặng hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

Theo chuyên gia, quan niệm “ăn đường gây tiểu đường” chỉ đúng một phần. Bệnh tiểu đường tuýp 2 là tình trạng rối loạn chuyển hóa liên quan đến đề kháng insulin và suy giảm chức năng tuyến tụy, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như di truyền, thừa cân, béo phì, ít vận động, căng thẳng kéo dài và chế độ ăn uống mất cân đối.

Trong đó, việc tiêu thụ quá nhiều tinh bột tinh chế và thực phẩm giàu chất béo bão hòa là yếu tố nguy cơ đáng lưu ý.

Tinh bột tinh chế: “đường ẩn” nhiều người chủ quan

Các thực phẩm như bánh mì trắng, cơm trắng, mì, bánh bao hay khoai tây chiên chứa lượng carbohydrate hấp thu nhanh khá cao. Khi đi vào cơ thể, chúng nhanh chóng chuyển hóa thành glucose, khiến đường huyết tăng mạnh.

Nếu tiêu thụ thường xuyên với khẩu phần lớn, cơ thể phải liên tục tiết insulin để xử lý lượng đường trong máu. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ đề kháng insulin - cơ chế quan trọng dẫn tới tiểu đường tuýp 2.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết không phải mọi loại tinh bột đều có hại. Điều quan trọng là cần hạn chế tinh bột tinh chế và ưu tiên các nguồn carbohydrate hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, gạo lứt hoặc các loại đậu để hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Ngoài ra, nhiều người dù không ăn bánh kẹo nhưng lại tiêu thụ lượng lớn “đường ẩn” từ trà sữa, nước ngọt, bánh mì, đồ ăn nhanh hoặc các loại nước ép đóng chai mỗi ngày mà không nhận ra.

Đồ chiên rán và thực phẩm nhiều chất béo cũng là nguy cơ lớn

Bên cạnh tinh bột, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa cũng có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Các món chiên ngập dầu, thức ăn nhanh, thịt chế biến sẵn hay nội tạng động vật không chỉ ảnh hưởng đến mỡ máu mà còn làm giảm độ nhạy insulin của cơ thể. Ở người mắc tiểu đường, việc duy trì thói quen ăn uống này trong thời gian dài còn làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch - nguyên nhân tử vong hàng đầu ở bệnh nhân tiểu đường hiện nay.

Trong trường hợp của nữ giáo viên nói trên, gia đình cho biết cô thường xuyên ăn bánh quẩy, cá chiên và khoai tây chiên do lịch làm việc bận rộn. Đây đều là những thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ và năng lượng.

Phòng ngừa tiểu đường không chỉ là “cắt đường”

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng phòng ngừa tiểu đường không đơn giản chỉ là tránh đồ ngọt. Điều quan trọng hơn là duy trì lối sống lành mạnh một cách tổng thể.

Việc tập thể dục đều đặn mỗi ngày giúp cơ thể tăng độ nhạy insulin, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và ổn định đường huyết. Song song với đó, chế độ ăn cần cân bằng hơn, giảm thực phẩm chiên rán, hạn chế tinh bột tinh chế và tăng cường rau xanh, chất xơ.

Ngoài ra, duy trì cân nặng hợp lý, ngủ đủ giấc, hạn chế đồ uống có cồn, không hút thuốc và kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ tiền tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa.

Theo Toutiao