"Chỉ là khám sức khỏe trước cưới thôi mà, có gì đâu…" - không ít cặp đôi từng nghĩ như vậy, cho đến khi phát hiện những vấn đề "khó nói" ngay sát ngày về chung một nhà.

Thực tế, khám tiền hôn nhân không chỉ là một thủ tục mang tính hình thức, mà là bước chuẩn bị quan trọng giúp các cặp đôi hiểu rõ tình trạng sức khỏe của bản thân và bạn đời, từ bệnh lý tiềm ẩn, khả năng sinh sản cho đến những yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến cuộc sống hôn nhân sau này.

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết nên khám gì, khám ở đâu, và cần lưu ý những gì để kết quả thực sự có giá trị. Có người đi khám quá muộn, có người lại bỏ sót những xét nghiệm quan trọng, thậm chí có trường hợp "khám cho có" nhưng không hiểu rõ ý nghĩa của từng chỉ số.

Bác sĩ sản phụ khoa Phạm Minh Giang (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) cho biết, đối với giới trẻ hiện đại ngày nay, việc thăm khám tiền hôn nhân hoặc kiểm tra sức khỏe trước khi có thai là một bước chuẩn bị rất quan trọng. Và thực tế là ngày càng nhiều cặp đôi đã ý thức rất tốt về điều này. Bởi vì có rất nhiều trường hợp, chỉ nhờ đi khám sớm mà hai vợ chồng phát hiện ra những vấn đề tưởng như "không ai ngờ tới", ví dụ như cả hai cùng mang gen bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia). 

Khi biết trước, các bạn sẽ có cơ hội được bác sĩ tư vấn kỹ hơn để chủ động lên kế hoạch mang thai an toàn, từ đó tăng cơ hội sinh ra những em bé khỏe mạnh. Đó chính là ý nghĩa rất lớn của việc khám tiền hôn nhân: Không chỉ là khám để "biết mình có bệnh hay không", mà là để chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh và một em bé khỏe mạnh.

Vậy, trước khi bước vào cuộc sống hôn nhân, các cặp đôi cần chuẩn bị gì để buổi khám tiền hôn nhân không trở thành một trải nghiệm "hình thức" mà thực sự mang lại sự an tâm lâu dài?

Dưới đây là những lưu ý của BS Phạm Minh Giang khi thăm khám tiền hôn nhân mà bạn không nên bỏ qua.

1. Thời điểm đi khám rất quan trọng

Một trong những điều nhiều cặp đôi thường bỏ qua chính là đi khám vào thời điểm nào thì phù hợp.

Với phụ nữ:

Nếu bạn muốn kiểm tra nội tiết buồng trứng hoặc các chỉ số liên quan đến chức năng sinh sản, thì thời điểm phù hợp nhất là ngày thứ 2 hoặc ngày thứ 3 của chu kỳ kinh để làm xét nghiệm.

Còn nếu chỉ đi khám sức khỏe sinh sản thông thường, chưa cần làm chuyên sâu về nội tiết, thì thời điểm lý tưởng nhất là khi bạn vừa sạch kinh được khoảng 3-5 ngày.

Ngoài ra, có một lưu ý rất quan trọng là:

Nên kiêng quan hệ từ 3-5 ngày trước khi đi khám.

Điều này giúp việc thăm khám phụ khoa, lấy mẫu xét nghiệm và đánh giá tình trạng viêm nhiễm hoặc cổ tử cung được chính xác hơn.

Với nam giới:

Khám tiền hôn nhân ở nam giới thường không chỉ là khám tổng quát, mà còn có thể bao gồm xét nghiệm tinh dịch đồ để đánh giá chất lượng tinh trùng.

Và để kết quả tinh dịch đồ có giá trị, người nam cần kiêng xuất tinh ít nhất từ 3-7 ngày trước khi làm xét nghiệm. Đây là điều rất cơ bản nhưng không phải ai cũng biết. Thực tế có nhiều cặp đôi đi khám hôm sau, nhưng hôm trước lại vừa mới quan hệ, dẫn đến việc cả phần kiểm tra của vợ lẫn chồng đều kém chính xác hơn.

2. Vợ chồng có bắt buộc phải đi khám cùng nhau không?

Câu trả lời là: Không bắt buộc.

Hai vợ chồng hoàn toàn có thể đi khám riêng, miễn là mỗi người đều đảm bảo đúng điều kiện trước thăm khám và sắp xếp thời gian phù hợp. Tuy nhiên, nếu có thể đi cùng nhau thì vẫn là điều rất tốt, vì khi đó bác sĩ sẽ dễ đánh giá tổng thể cho cả hai, đặc biệt là trong những trường hợp cần làm các xét nghiệm liên quan đến gen di truyền, nhóm máu hoặc các bệnh lý có thể ảnh hưởng đến thai kỳ sau này.

3. Những thăm khám cơ bản ở người phụ nữ?

Đây là phần mà rất nhiều bạn trẻ quan tâm nhất.

Thực tế, ở nữ giới, việc thăm khám tiền hôn nhân thường sẽ nhiều nội dung hơn vì còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, khả năng mang thai và môi trường để em bé phát triển sau này.

5. Những xét nghiệm quan trọng nên làm trước khi mang thai

6. Nếu muốn kiểm tra chuyên sâu hơn, có thể làm gì? 

Ngoài các thăm khám cơ bản, một số cặp đôi cẩn thận hơn hoặc có tiền sử đặc biệt có thể được tư vấn làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu như: Xét nghiệm gen; Nhiễm sắc thể đồ (karyotype); Các gói sàng lọc người lành mang gen bệnh di truyền...

Đây là những xét nghiệm rất có ý nghĩa trong một số trường hợp như:

Có tiền sử sảy thai liên tiếp

Từng có thai bất thường

Gia đình có người mắc bệnh di truyền

Hoặc đơn giản là muốn sàng lọc kỹ trước khi sinh con

Đừng nghĩ rằng "nhà mình không ai bị bệnh thì chắc không sao". Thực tế, có những người hoàn toàn khỏe mạnh, gia đình cũng không có tiền sử gì, nhưng khi làm xét nghiệm lại phát hiện ra bất thường nhiễm sắc thể dạng chuyển đoạn hoặc đảo đoạn, và điều đó có thể ảnh hưởng đến thai nhi nếu không được biết trước.

7. Khám tiền hôn nhân không phải là "KHÁM CHO CÓ"

Điều quan trọng nhất BS Phạm Minh Giang muốn nhắn với các bạn trẻ là: Khám tiền hôn nhân không phải để "làm cho yên tâm", mà là để chuẩn bị thật sự cho hành trình làm cha mẹ.

Bởi vì có những vấn đề nếu được phát hiện trước khi cưới, trước khi có bầu và xử lý trước khi mang thai thì mọi thứ sẽ nhẹ nhàng, chủ động và an toàn hơn rất nhiều so với việc chỉ phát hiện ra khi em bé đã hình thành.

Nếu hai bạn đang chuẩn bị kết hôn hoặc chuẩn bị có con thì một buổi khám tiền hôn nhân đúng nghĩa đôi khi còn quan trọng hơn rất nhiều so với những thứ chuẩn bị bên ngoài. Vì cuối cùng, điều quý giá nhất vẫn là: MỘT THAI KỲ KHỎE MẠNH và một em bé CHÀO ĐỜI THẬT BÌNH AN.