Rau củ là thực phẩm cần có trong chế độ ăn lành mạnh và thường được khuyên ăn nhiều hơn trong bối cảnh hiện đại. Tuy nhiên, bác sĩ Xuhao (còn gọi Dr.X) tại Bệnh viện đa khoa tỉnh An Huy, Trung Quốc cảnh báo không phải loại hay cách chế biến rau củ nào cũng tốt. Gần đây, ông tiếp nhận một cặp vợ chồng trung niên cùng mắc ung thư dạ dày do ăn quá nhiều rau củ muối chua.

Rau củ muối chua là món quen thuộc trong nhiều gia đình. Cải bẹ xanh, bắp cải, dưa chuột, đậu đũa… chỉ cần một bát nhỏ là bữa cơm trở nên dễ ăn hơn, đặc biệt khi dùng cùng thịt cá nhiều đạm. Ăn ít thì ngon miệng, "chống ngán", thậm chí tốt cho tiêu hoá, nhưng ăn nhiều thì sẽ phảc tác dụng. Trong khi đó, cặp vợ chồng ở An Huy (Trung Quốc) này ăn một ngày gần như phải luôn đủ 3 bữa trong ít nhất 12 năm qua.

Ảnh minh họa

Người vợ cho biết, họ biết là càng về già càng cần ăn nhiều rau củ nhưng cả hai đều không thích chúng cho lắm. Họ ăn cơm bữa nào cũng phải có nhiều thịt, cá nên chọn rau củ muối chua để ăn "chống ngán", lại đơn giản trong chế biến, không dầu mỡ, làm 1 hũ ăn cả tuần. Họ cảm thấy thiếu rau củ muối là "nuốt không trôi", còn thích muối xổi cho "tươi". Cứ tưởng mình đang ăn uống lành mạnh, ai ngờ tự "rước bệnh vào thân".

Hơn một năm trước khi phát hiện bệnh, người vợ đã bắt đầu đau bụng âm ỉ, đầy hơi, dễ chán ăn. Tuy nhiên, ban đầu triệu chứng không rõ ràng nên gia đình nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa và lão hoá do tuổi tác. Đến khi cơn đau ngày càng dữ dội, cân nặng sụt giảm nhanh, ngồi không cũng mệt mới chịu đi khám, bác sĩ chẩn đoán ung thư dạ dày giai đoạn 3.

Phát hiện "thủ phạm" là món rau củ muối, bác sĩ Xuhao yêu cầu người chồng - có cùng thói quen ăn uống tới tầm soát. Kết quả, ông cũng mắc ung thư dạ dày giai đoạn 2. 

Tại sao ăn nhiều rau củ muối gây ung thư dạ dày?

Bác sĩ Xuhao phân tích lý do ăn nhiều rau củ muối gây ung thư. Trong quá trình muối, nitrat chuyển thành nitrit; khi vào dạ dày, nitrit kết hợp amin tạo thành nitrosamine - chất có khả năng gây đột biến DNA. Hàm lượng muối cao còn làm tổn thương lớp niêm mạc dạ dày, khiến tế bào dễ bị kích thích và viêm mạn tính. Sự tiếp xúc lặp lại trong nhiều năm làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ác tính. Nhất là trường hợp muối xổi như cặp vợ chồng này càng hại. 

Thông qua câu chuyện đau lòng của họ, bác sĩ Xuhao cũng cảnh báo 4 tác hại chính khi ăn quá nhiều rau củ muối: 

1. Tăng nguy cơ ung thư

Năm 2023, nhóm nghiên cứu từ Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) theo dõi 440.415 người trong 10 năm và công bố trên tạp chí Internal Medicine (BMA). Kết quả cho thấy người thường xuyên ăn rau củ muối chua có nguy cơ tử vong do ung thư thực quản cao hơn 45% so với người không ăn. Phân tích cũng ghi nhận cứ tăng thêm 40g/ngày, nguy cơ ung thư dạ dày tăng khoảng 15%. Chủ yếu do nitrit tạo thành nitrosamine đột biến tế bào.

Ảnh minh họa

2. Tăng huyết áp

Rau củ muối chứa lượng muối cao. Ăn thường xuyên làm tăng huyết áp tâm thu và tâm trương, từ đó tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.

3. Tăng nguy cơ bệnh mạn tính

Chế độ ăn nhiều muối kéo dài làm tăng gánh nặng cho thận, dễ dẫn đến rối loạn điện giải, mất canxi và tăng nguy cơ loãng xương.

4. Nguy cơ ngộ độc nitrit

Tiêu thụ lượng lớn rau muối, nhất là muối xổi trong thời gian ngắn có thể gây methemoglobinemia, biểu hiện bằng chóng mặt, buồn nôn, khó thở, nặng có thể nguy hiểm tính mạng.

Ăn rau củ muối chua sao cho an toàn hơn?

- Không ăn rau muối xổi; nên chờ ít nhất 5 - 7 ngày để nitrit giảm xuống mức thấp

Ảnh minh họa

- Hạn chế 1 - 2 lần mỗi tuần, mỗi lần dưới 50g

- Tráng qua nước trước khi ăn để giảm bớt muối

- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, ớt chuông để hạn chế hình thành nitrosamine

- Không dùng rau muối thay thế rau tươi trong chế độ ăn hằng ngày

Nguồn và ảnh: Zhihu, The Paper