Mới đây, một bài đăng trên mạng xã hội đã thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác và tranh luận. Một cư dân mạng đã kể lại câu chuyện chị mình nhiệt tình mời một đứa trẻ ở lại ăn cơm khi đứa trẻ này sang nhà chơi. 

Dù đứa trẻ đã từ chối, nhưng người lớn vẫn nhất quyết giữ lại bằng được. Thế nhưng, ngay khi đứa trẻ ra về, chính người chị lại quay sang trách móc rằng: “Con này không biết ý tứ, lại còn ngồi xuống ăn chực”.

Phía dưới bài đăng, một bình luận nhận được rất nhiều lượt đồng cảm: “Tôi từng là đứa trẻ 5 tuổi ấy đây. Nên bây giờ tôi ghét nhất kiểu mời giả tạo ấy”. Đọc đến đây, có lẽ nhiều người trong chúng ta chợt thấy nhói lòng.

Câu chuyện được cư dân mạng chia sẻ

Khi sự hiếu khách chỉ là một "chiếc mặt nạ"

Trong văn hóa Việt, việc mời mọc đôi khi được xem là một thủ tục xã giao bắt buộc để thể hiện sự nồng hậu, hiếu khách. Chúng ta sợ bị đánh giá là bủn xỉn, là thiếu chu đáo nếu khách đến nhà đúng bữa mà không mời một câu.

Thế nhưng, khi lời mời không đi kèm với sự chân thành, nó trở thành “mời lơi”. Với người lớn, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra đâu là lời mời xã giao, đâu là lời mời thực tâm qua ánh mắt, qua tông giọng hay qua cách đối phương “nhất quyết” lần thứ hai, thứ ba. Nhưng với một đứa trẻ, mọi chuyện lại khác hoàn toàn.

Trẻ nhỏ nhìn thế giới bằng đôi mắt "nghĩa đen"

Trẻ em hiểu thế giới theo nghĩa đen. Khi một người lớn, đối tượng mà trẻ được dạy là phải kính trọng và tin tưởng khẳng định chắc nịch rằng “Ở lại ăn cơm với cô!”, trẻ sẽ hiểu đó là một sự chào đón chân thành.

Việc sau đó quay lại dán nhãn đứa trẻ là "thiếu ý tứ" hay "ăn chực" là một sự bất công rất lớn. Chúng ta đang dùng những quy tắc ngầm phức tạp của thế giới người lớn để áp đặt và phán xét một tâm hồn chưa kịp học cách "đọc vị" sự giả tạo.

Vết xước li ti nhưng theo con đến lớn

Câu chuyện không dừng lại ở một bữa cơm. Những trải nghiệm như vậy có thể để lại những hệ quả tâm lý âm thầm nhưng bền bỉ:

- Sự hoài nghi: Trẻ bắt đầu cảm thấy lời nói của người lớn không đáng tin.

- Thói quen "overthinking": Sau này, trước bất kỳ lời khen hay lời mời nào, đứa trẻ ấy có thể sẽ luôn phải loay hoay tự hỏi: “Họ nói vậy nhưng thực chất họ có muốn vậy không?”.

- Mất đi sự tự tin: Cảm giác mình là “kẻ làm phiền” dù đã làm đúng theo lời người khác dặn sẽ khiến trẻ trở nên khép kín và đề phòng trong các mối quan hệ xã hội.

Học cách thành thật để dạy con về sự tử tế

Giao tiếp thẳng thắn không có nghĩa là thiếu lịch sự. Nếu thực sự không tiện để đón khách, chúng ta hoàn toàn có thể hẹn vào một dịp khác với thái độ nhẹ nhàng. Việc dạy trẻ về ranh giới và sự chân thành quan trọng hơn nhiều so với việc duy trì một vẻ ngoài "hào nhoáng" nhưng rỗng tuếch.

Đừng để những bữa cơm xã giao trở thành nỗi ám ảnh của một đứa trẻ. Bởi suy cho cùng, sự giáo dục tốt nhất không nằm ở những bài học đạo đức xa xôi, mà nằm chính trong cách chúng ta đối đãi chân thành với nhau từ những điều nhỏ nhất ngay tại bàn ăn nhà mình.