Cách đây không lâu, có một người mẹ tìm đến tôi, nói về con mình với đầy sự lo lắng và bất lực.

Nguyên nhân là vì bố của đứa trẻ ngày nào cũng ép con học, chê con chỗ này không bằng con nhà họ hàng, chỗ kia không bằng con nhà hàng xóm. Người cha luôn muốn “con thành rồng”, đặt hết kỳ vọng và cả số phận nửa đời sau của mình lên vai con cái.

Người cha ấy vốn có tính hiếu thắng, làm gì cũng muốn đứng nhất, tâm lý so bì rất nặng. Kiểu tính cách đó cũng thấm vào cách nuôi dạy con. Nhưng đáng tiếc, đứa trẻ lại không phải kiểu có năng khiếu học hành xuất sắc. Dù người cha có ép thế nào cũng không thể thay đổi thiên tư vốn có của con.

Sau bảy, tám năm dài bị ép buộc, đứa trẻ cuối cùng không chịu nổi nữa. Cơ thể suy sụp, tinh thần cũng tan vỡ. Mỗi ngày chỉ có thể nằm trên giường như một ông lão hấp hối, sống lay lắt từng hơi.

Thấy con suy sụp như vậy, người cha mới ném hết sách vở đi, bắt con phải dậy tập thể dục, rèn luyện sức khỏe mỗi ngày.

Thực ra, những trường hợp như vậy tôi đã gặp quá nhiều.

Năm ngoái cũng có một người mẹ tìm đến tôi, khóc lóc kể về việc con gái không thể đi học bình thường.

Cô bé vốn học rất giỏi, nhưng vì bố mẹ đều là giảng viên đại học nên lúc nào cũng kỳ vọng con phải giỏi hơn nữa. Họ liên tục gia tăng áp lực học tập cho con: từ nhỏ đã bắt tham gia hết cuộc thi này đến cuộc thi khác, học thêm hết lớp nọ đến lớp kia, thậm chí còn cho học vượt cấp, chỉ hận không thể để con 16 tuổi đã được tuyển thẳng vào đại học.

Mười mấy năm trời, cuộc sống của đứa trẻ chỉ xoay quanh sách vở và các lớp học thêm, gần như không hề có cuối tuần đúng nghĩa.

Kết quả là sau khi lên cấp ba, cơ thể cô bé không chịu nổi nữa. Sức đề kháng suy giảm, phổi nhiễm trùng. Từ nhỏ đến lớn, vì “vinh quang” trong mắt cha mẹ mà đứa trẻ đã cố gắng đến kiệt sức, cuối cùng cả thể chất lẫn tinh thần đều sụp đổ.

Khi người mẹ ấy tìm đến tôi, chị chỉ nói một câu: “Con gái tôi chỉ cần còn sống khỏe mạnh cả thể chất lẫn tinh thần là được. Đó là điều duy nhất tôi mong.”

Mỗi lần nhìn thấy những trường hợp tương tự, tôi thực sự rất đau lòng.

Khi con còn khỏe mạnh bình an, cha mẹ lại quá tham vọng, lúc nào cũng muốn con phải đứng nhất.

Tôi từng gặp một bà mẹ ngày nào cũng ép con làm bài tập đến một, hai giờ sáng. Như thể đã ám ảnh đến mức cực đoan. Chẳng lẽ bài tập còn quan trọng hơn sức khỏe?

Ngày nghỉ lễ, cha mẹ vẫn ép con đọc sách học bài. Chẳng lẽ cho con thư giãn một chút là phạm tội sao?

Đứa trẻ vốn không phải kiểu có thể đứng top 3, nhưng cha mẹ không chấp nhận điều đó, nhất định bắt con phải vào top đầu.

Sự cố chấp ấy khiến đứa trẻ không dám đối mặt với kỳ thi, không dám đối mặt với điểm số. Thậm chí còn cảm thấy nếu thi kém thì có lỗi với công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ.

Để con mang trong lòng cảm giác tội lỗi nặng nề như vậy, liệu đó có phải là tình yêu thương?

Hãy để con cảm nhận niềm vui của việc học, thay vì học vì so bì

Rất nhiều đứa trẻ cứ nhắc đến học là đau đầu sợ hãi.

Bởi vì cứ nhắc đến học là nghĩ tới điểm số; mà nghĩ tới điểm số là nhớ ngay gương mặt cau có của cha mẹ, nhớ đến cảm giác “thi không tốt là có lỗi với bố mẹ”.

Vì thế, nhiều đứa trẻ chỉ cần nghe đến chuyện học là phản xạ theo bản năng: sợ hãi và chống đối.

Hy vọng các bậc cha mẹ đừng đem thành tích, điểm số ra để so bì hơn thua. Hãy để con được tận hưởng quá trình học tập. Chỉ cần con cố gắng hết sức là đủ rồi.

Dù kết quả ra sao, cha mẹ cũng nên bình tĩnh đón nhận và vẫn yêu thương con.

Nuôi dưỡng tâm hồn con trẻ, đừng làm tổn thương nó

Nhiều cha mẹ không những không bảo vệ được tâm hồn con, mà còn vô tình “đầu độc” nội tâm của trẻ.

Vì sao nói như vậy?

Bởi thế giới trong mắt trẻ con vốn rất đơn thuần, không quá nặng tính mục đích.

Nhưng cha mẹ lại dùng tâm lý ganh đua mạnh mẽ để dạy con. Họ không chấp nhận việc con người khác giỏi hơn con mình ở bất kỳ phương diện nào. Nói trắng ra, họ không thể vui trước sự ưu tú của người khác, đó chính là lòng đố kỵ.

Họ cũng không nhìn thấy điểm mạnh của chính con mình, lúc nào cũng chê con không bằng người này, kém người kia, mà không thấy những điểm sáng riêng của con.

Thực chất đó là thói quen tâm lý của cha mẹ: thích so bì, không biết đủ, hay đố kỵ và đầy kiêu ngạo.

Chính vì vậy, trong quá trình nuôi dạy con, họ luôn sống trong lo âu.

Thực ra không hẳn là con cái quá tệ, mà là nội tâm của cha mẹ chứa quá nhiều tâm so sánh, ganh đua, tham vọng và sĩ diện. Họ quá coi trọng danh tiếng và thể diện nên mới tự khiến mình bất an.

Thay vì nói con bạn chưa đủ xuất sắc, chi bằng hãy thừa nhận rằng sự cố chấp của cha mẹ quá nặng nề.

Nếu cha mẹ không tự điều chỉnh được tâm tính của mình, họ sẽ không thể chấp nhận khuyết điểm của con, cũng chẳng nhìn ra ưu điểm của con.

Một người làm cha mẹ mà trong lòng đầy “rác cảm xúc”, khi nhìn con chỉ thấy toàn khuyết điểm.

Còn những cha mẹ trong lòng chứa đầy yêu thương, khi nhìn con sẽ thấy đầy những điểm đáng quý.

Trở thành một người biết trân trọng và ngợi khen chính con mình là một quá trình tu dưỡng.

Không phải cha mẹ nào cũng làm được điều đó.

Tác giả: Trương Sầm Tịch – nhà văn trẻ Trung Quốc, tác giả cuốn “Nỗ lực của bạn là để gặp được phiên bản tốt hơn của chính mình”.

Cô nổi tiếng với các bài viết phân tích sâu sắc về bản chất con người và những “cái bẫy nhận thức” trong công việc, cuộc sống.