Chân giò lợn từ lâu đã là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình châu Á, đặc biệt phổ biến trong các món hầm, ninh, giả cầy hay các bài thuốc dân gian dành cho phụ nữ sau sinh. Với hương vị mềm béo, thơm ngậy, chân giò thường được “truyền tai” là thực phẩm giúp đẹp da, chắc xương, bổ khí huyết. Tuy nhiên, đằng sau những lời khen ấy, liệu chân giò lợn có thực sự tốt như nhiều người vẫn nghĩ? Và ai là những đối tượng nên hạn chế, thậm chí tránh xa món ăn này?

Trao đổi về vấn đề này, một chuyên gia dinh dưỡng cho biết, chân giò lợn đúng là giàu collagen và một số khoáng chất có lợi cho da, xương khớp, nhưng “giá trị của chân giò thường bị thổi phồng”. Theo chuyên gia, collagen trong thực phẩm khi vào cơ thể sẽ bị phân giải thành axit amin, chứ không đi thẳng lên da hay khớp như nhiều người lầm tưởng. Vì vậy, chân giò chỉ có tác dụng hỗ trợ dinh dưỡng, không thể xem là “liều thuốc làm đẹp” hay chữa bệnh xương khớp. Đặc biệt, nếu ăn sai cách hoặc quá nhiều, lợi chưa thấy đâu mà nguy cơ rối loạn chuyển hóa lại tăng lên rõ rệt.

Thành phần dinh dưỡng: Giàu nhưng không “lành” tuyệt đối

Xét về mặt dinh dưỡng, chân giò lợn là thực phẩm khá “đậm đặc”. Trong 100 gram chân giò có khoảng hơn 21 gram protein, trong đó collagen chiếm tỷ lệ lớn. Collagen là thành phần quan trọng của gân, dây chằng và mô liên kết, đồng thời chứa nhiều axit amin như glycine, arginine, cystine… góp phần vào quá trình tái tạo mô trong cơ thể.

Tuy nhiên, đi kèm với protein là hàm lượng chất béo rất cao, khoảng 26 gram/100 gram. Đáng chú ý, phần lớn trong số đó là chất béo bão hòa - yếu tố có thể làm tăng cholesterol xấu nếu tiêu thụ thường xuyên. Ngoài ra, chân giò còn chứa một lượng nhỏ carbohydrate, cùng nhiều vitamin (A, nhóm B, D) và khoáng chất như canxi, phốt pho, sắt. Chính sự “đủ đầy” này khiến chân giò được xem là thực phẩm giàu dinh dưỡng, nhưng cũng đồng nghĩa với việc không phải ai ăn cũng phù hợp.

Những lợi ích sức khỏe khi ăn đúng cách

Ở mức độ vừa phải, chân giò lợn có thể mang lại một số lợi ích đáng kể. Collagen và protein góp phần hỗ trợ độ đàn hồi của da, giúp da giữ ẩm tốt hơn, từ đó hạn chế tình trạng khô ráp, lão hóa sớm. Khi được ninh kỹ, collagen phân hủy thành các peptide và axit amin dễ hấp thu hơn, đặc biệt hiệu quả nếu ăn kèm thực phẩm giàu vitamin C.

Đối với xương khớp, collagen đóng vai trò như “khung đỡ” giúp canxi lắng đọng tốt hơn trong xương. Canxi và phốt pho có trong chân giò cũng tham gia trực tiếp vào việc duy trì độ chắc khỏe của hệ xương và răng. Ngoài ra, hàm lượng sắt tương đối giúp hỗ trợ phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt, nhất là ở phụ nữ sau sinh hoặc người thể trạng yếu.

Trong y học dân gian, chân giò còn được dùng trong các món ăn giúp kích thích tiết sữa cho phụ nữ đang cho con bú. Bên cạnh đó, glycine - một axit amin dồi dào trong collagen - có tác dụng làm dịu hệ thần kinh, hỗ trợ giảm căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ ở một mức độ nhất định.

4 nhóm người nên hạn chế hoặc tránh xa chân giò lợn

Dù có nhiều điểm cộng, chân giò lợn không phải lựa chọn an toàn cho tất cả mọi người. Dưới đây là 4 nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng:

- Người béo phì hoặc đang giảm cân: Hàm lượng calo và chất béo cao khiến chân giò dễ làm phá vỡ kế hoạch kiểm soát cân nặng. Ăn thường xuyên có thể dẫn tới tích mỡ, tăng cân nhanh chóng.

- Người mỡ máu cao, bệnh tim mạch: Chất béo bão hòa và cholesterol trong chân giò có thể làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn lipid máu, tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành.

- Người mắc bệnh túi mật hoặc tiêu hóa kém: Việc tiêu hóa lượng lớn chất béo và collagen đòi hỏi nhiều mật và enzyme. Điều này dễ gây đau bụng, đầy hơi, khó tiêu, đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử sỏi mật, viêm túi mật.

- Người bị gout hoặc axit uric cao: Chân giò chứa purine ở mức trung bình - cao. Khi chuyển hóa, purine tạo ra axit uric, có thể kích hoạt cơn gout cấp, gây sưng đau khớp dữ dội.

Ăn thế nào để vừa ngon vừa an toàn?

Để tận dụng lợi ích mà không “rước họa vào thân”, người ăn cần chú ý một số nguyên tắc quan trọng. Trước hết, kiểm soát khẩu phần là yếu tố then chốt. Mỗi lần chỉ nên ăn khoảng 80-100 gram, tối đa 1-2 lần/tuần, tránh ăn vào buổi tối muộn.

Về cách chế biến, nên ưu tiên hầm, ninh thay vì chiên rán hay nướng. Sau khi nấu, có thể hớt bỏ lớp mỡ nổi để giảm lượng chất béo. Việc kết hợp chân giò với rau củ như củ cải, cà rốt, ngô… không chỉ giúp món ăn thanh hơn mà còn cân bằng dinh dưỡng. Người thiếu máu nên ăn kèm thực phẩm giàu vitamin C để tăng hấp thu sắt.

Cuối cùng, chân giò nên được nấu tươi và ăn ngay, tránh để qua đêm vì thực phẩm giàu protein rất dễ hư hỏng, gây rối loạn tiêu hóa.