Con đỗ đại học luôn là niềm vui lớn với mỗi gia đình, nhưng đi cùng niềm vui ấy là hàng loạt khoản chi phí mà phụ huynh phải chuẩn bị, đặc biệt nếu con học xa nhà. Tiền thuê trọ, điện nước, ăn uống, đi lại và những khoản sinh hoạt phát sinh mỗi tháng có thể trở thành gánh nặng không nhỏ, nhất là với những gia đình phải tự lo toàn bộ chi phí học đại học cho con.

Bởi vậy, nếu có người thân sống gần trường, việc cho con ở nhờ được nhiều gia đình xem là phương án lý tưởng. Con có chỗ ở ổn định, không phải mất thời gian tìm phòng trọ, cha mẹ cũng phần nào yên tâm vì con có người thân ở bên cạnh. Thế nhưng, “ở nhờ” trong nhà người thân liệu có đồng nghĩa với việc không phải đóng góp bất kỳ khoản chi phí nào? Đây lại là câu chuyện không phải gia đình nào cũng có cùng một cách nhìn.

Mới đây, một phụ huynh chia sẻ câu chuyện của gia đình lên MXH khi con gái chuẩn bị nhập học tại một trường đại học tại Hà Nội, cách nhà khá xa. May mắn là dì ruột của nữ sinh đang sống gần nơi cô bé theo học. Nhà dì cách trường khoảng 1,5km, có một phòng ngủ nhỏ hiện chưa sử dụng nên người dì chủ động nói cháu có thể về ở cùng.

Ngay khi nghe tin cháu đỗ đại học, người dì đã nói với chị gái: “Nhà em còn phòng, trường lại gần, nếu cháu muốn thì cứ về đây ở. Ở cùng người nhà vẫn yên tâm hơn thuê trọ bên ngoài”.

Nghe vậy, người mẹ rất vui. Chị vốn đã bắt đầu tìm hiểu giá phòng trọ quanh trường và nhận thấy một căn phòng có điều kiện tương đối ổn cũng có thể tốn khoảng 2,5-3 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể tiền điện, nước, Internet và các khoản sinh hoạt khác. Nếu con được ở nhà dì, gia đình có thể tiết kiệm được một khoản đáng kể. Quan trọng hơn, nữ sinh mới 18 tuổi, lần đầu xa nhà nên việc có người thân ở gần cũng khiến cha mẹ bớt lo lắng.

(Ảnh minh họa)

Ban đầu, người mẹ nghĩ em gái đã chủ động cho cháu ở nhờ thì gia đình chỉ cần thỉnh thoảng gửi quà hoặc hỗ trợ thêm tiền sinh hoạt là được. Chị thậm chí còn nói với em gái rằng nếu cháu ở cùng lâu dài, gia đình sẽ chủ động gửi tiền để phụ thêm chi phí. Tuy nhiên, người dì trả lời khá thẳng thắn rằng không cần gửi tiền thuê phòng.

“Phòng để trống thì cháu cứ ở, chị không phải trả tiền phòng cho em. Nhưng tiền ăn uống, điện nước, điều hòa, Internet... thì mỗi tháng cháu góp cùng gia đình một khoản. Em tính khoảng 1,8 triệu đồng là được”, người dì nói.

Không chỉ vậy, dì cũng thống nhất trước rằng cháu ở cùng gia đình thì không thể chỉ đóng góp tiền bạc. Nữ sinh sẽ phải tự dọn phòng, giặt quần áo của mình, phụ rửa bát sau bữa ăn và chủ động làm một số việc chung trong nhà. Người dì cũng nói rõ giờ giấc không quá khắt khe. Cháu có thể đi học, đi chơi với bạn bè, miễn là nếu về muộn thì báo trước cho gia đình để mọi người không phải chờ cửa.

Điều khiến người mẹ hơi bất ngờ là khoản 1,8 triệu đồng mỗi tháng. Theo chị, con gái vốn là cháu ruột của em gái mình. Gia đình hai bên cũng có quan hệ thân thiết. Vì vậy, khi nghe em gái nói “không lấy tiền phòng nhưng mỗi tháng góp 1,8 triệu đồng”, chị không khỏi cảm thấy có chút khó xử.

Chị băn khoăn liệu số tiền này có thực sự cần thiết hay không, bởi nếu đã là người nhà thì hoàn toàn có thể cho cháu ăn ở cùng như một thành viên trong gia đình. Hơn nữa, nữ sinh vẫn phải phụ việc nhà nên người mẹ cảm thấy cách sắp xếp của em gái hơi giống một thỏa thuận giữa người cho thuê và người thuê. Tuy nhiên, người dì lại có cách nghĩ khác.

Theo người dì ruột, 1,8 triệu đồng không phải tiền thuê phòng. Nếu cháu thuê phòng bên ngoài thì gia đình vẫn phải trả tiền nhà, điện nước, Internet, tiền ăn và rất nhiều khoản khác. Còn khi sống cùng gia đình cô, người cháu được sử dụng căn phòng riêng, dùng điện nước, điều hòa, Internet, ăn chung với cả nhà vào nhiều bữa và không phải trả bất kỳ khoản tiền thuê chỗ ở nào.

“Em không thu tiền phòng của cháu là vì muốn giúp chị. Nhưng cháu ở cùng nhà thì vẫn có những khoản chi phí phát sinh. Nói rõ từ đầu để sau này không ai cảm thấy mình bị thiệt hay bị lợi dụng. Người nhà càng phải rõ ràng thì mới ở với nhau lâu được”, người dì giải thích. Câu chuyện sau khi được chia sẻ đã nhận về nhiều ý kiến trái chiều.

Một số người cho rằng người dì hoàn toàn hợp lý. Theo họ, 1,8 triệu đồng mỗi tháng cho tiền ăn, điện nước, điều hòa và Internet không thể xem là “tiền thuê nhà”. Nếu nữ sinh thuê trọ bên ngoài, chỉ riêng tiền phòng đã có thể cao hơn khoản này, trong khi vẫn phải tự lo ăn uống và các chi phí sinh hoạt khác: 

- Nếu 1,8 triệu là tiền thuê phòng thì tôi còn thấy hơi vô lý, chứ ở đây dì đã nói rõ không lấy tiền phòng, số tiền đó gồm tiền ăn, điện nước, điều hòa, Internet thì có gì mà phải lăn tăn? Một người ở thêm trong nhà chắc chắn sẽ phát sinh chi phí. Chưa kể dì còn cho cháu ở phòng riêng, nhà cách trường chỉ 1,5 km. Tính ra gia đình cháu vẫn tiết kiệm được rất nhiều.

- Tôi thấy dì làm vậy là đúng. Người nhà càng phải rõ ràng từ đầu. Hôm nay cứ bảo cháu ở miễn phí, ăn uống dùng điện nước thoải mái, việc nhà cũng không cần làm, vài tháng sau có chuyện lại dễ trách nhau. Nói thẳng 1,8 triệu gồm những khoản gì, cháu phải phụ những việc gì thì cả hai bên đều thoải mái.

- Nếu là tôi, tôi vẫn sẽ gửi tiền cho dì nhưng không phải vì dì yêu cầu mà vì tôi thấy con mình ở nhà người ta vài năm thì gia đình mình nên có trách nhiệm. Được người thân cho ở nhờ đã là giúp đỡ rất lớn rồi. Không thể nghĩ cứ là cháu ruột thì mọi thứ đương nhiên phải miễn phí.

- Tôi lại hiểu cảm giác của người mẹ. Đã là chị em ruột, cháu gái mới 18 tuổi, lần đầu xa nhà mà mỗi tháng phải đóng đúng 1,8 triệu rồi còn phải phụ việc nhà thì nghe hơi giống một thỏa thuận thuê trọ. Nếu gia đình dì không khó khăn, tôi nghĩ có thể linh hoạt hơn một chút, cháu có thể phụ việc và bố mẹ chủ động hỗ trợ tùy tháng.

- Thực ra vấn đề không nằm ở 1,8 triệu. Nếu dì thu tiền nhưng đối xử với cháu như người trong nhà, cháu thấy thoải mái thì chẳng có gì đáng nói. Ngược lại, nếu không lấy một đồng nhưng suốt ngày nhắc “nhà này là nhà dì”, bắt giờ giấc, soi từng việc thì vẫn mệt như thường. Ở chung người thân quan trọng nhất là cách cư xử.

(Ảnh minh họa)

Với các gia đình có con chuẩn bị lên đại học, nếu lựa chọn cho con ở cùng người thân, tốt nhất nên thống nhất trước những vấn đề tưởng nhỏ nhưng rất dễ gây tranh cãi như tiền ăn, điện nước, điều hòa, Internet, việc nhà, giờ giấc và quyền riêng tư. Phụ huynh cũng nên nói chuyện với con để con hiểu rằng mình đang được người thân hỗ trợ chứ không phải được “phục vụ”.

Ngược lại, người cho ở nhờ cũng cần phân biệt giữa việc đặt ra nguyên tắc sinh hoạt và việc kiểm soát quá mức. Một sinh viên đã đủ tuổi học đại học cần có không gian riêng, được chủ động trong lịch học và các mối quan hệ cá nhân, miễn là vẫn tôn trọng nếp sống chung của gia đình.

Suy cho cùng, sự giúp đỡ của người thân là điều rất đáng quý, nhưng để một mối quan hệ họ hàng không vì chuyện ở chung mà trở nên khó xử, sự rõ ràng đôi khi lại chính là cách bảo vệ tình cảm. Không lấy tiền phòng không có nghĩa là người ở nhờ không cần đóng góp; còn đã cho người thân ở cùng cũng không có nghĩa mọi khoản chi phí đều phải được tính toán đến mức khiến họ cảm thấy mình đang “thuê” một chỗ trong nhà.

Điều quan trọng nhất vẫn là cả hai phía cùng thống nhất một cách sắp xếp mà mọi người đều cảm thấy thoải mái, và quan trọng hơn, nữ sinh cũng có cơ hội học được một bài học rất thực tế khi bước vào tuổi trưởng thành, rằng được giúp đỡ là may mắn, nhưng biết trân trọng sự giúp đỡ ấy bằng trách nhiệm và sự tự giác mới là điều giữ được tình thân lâu dài.