Dính chữ "Ngưu" là tăng

Nếu để gọi tên một hiện tượng phòng vé mùa hè xứ Trung năm 2026 chắc chắn không thể nào bỏ qua bộ phim "Ngưu Lai". Bộ phim tên "Ngưu Lai", bị cả MXH Trung Quốc chê vì dựng hình thô, nhân vật xuyên mô hình, phụ đề sai chính tả. Chín ngày đầu, phim bán vé được vỏn vẹn 7.169 NDT với chưa đầy 300 lượt khách, giờ dự báo doanh thu đã vọt lên 135 triệu NDT. Kết quả này được xem là một điều không tưởng.

Không dừng lại tại đó, trên sàn chứng khoán Trung Quốc, những cổ phiếu có chữ "Ngưu" trong tên cũng tăng trần hai phiên liên tiếp chỉ vì trùng tên với bộ phim.

Lý do nó lội ngược dòng nằm gọn trong cái tên. "Ngưu Lai" đồng âm với "ngưu thị lai", nghĩa là thị trường bò đang tới. Trong tiếng Trung, "ngưu" là con bò, và "ngưu thị" chính là cách gọi thị trường bò, tức bull market, giai đoạn giá cổ phiếu đi lên kéo dài mà nhà đầu tư nào cũng chờ. Cách gọi này bắt nguồn từ hình ảnh con bò tót húc sừng từ dưới lên trên, ngược với con gấu bổ vuốt từ trên xuống trong "thị trường gấu", tức bear market, giai đoạn giá lao dốc. 

Với nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc, ba chữ "ngưu thị lai" gần như là câu cửa miệng của hy vọng, nên một bộ phim tình cờ mang cái tên đó bỗng trở thành thứ để họ gửi gắm may mắn.

Chiều 16/8, ba mã có chữ "Ngưu" đã chiếm top 5 bảng cổ phiếu nóng của nền tảng Đồng Hoa Thuận, gồm Kim Ngưu Hóa Công dẫn đầu, Công Ngưu Tập Đoàn và Đồng Ngưu Tín Tức. Sang phiên 17/8, La Ngưu Sơn (000735.SZ) tăng trần 9,98% với thanh khoản hơn 300 triệu NDT, Kim Ngưu Hóa Công (600722.SH) có lúc chạm trần rồi hạ nhiệt và chốt phiên tăng 4,96%, Đồng Ngưu Tín Tức (300895.SZ) cao nhất tăng gần 7% và đóng cửa tăng 2,44%, riêng Công Ngưu Tập Đoàn (603195.SH) mở cao rồi đi xuống, chốt giảm 0,65%. 

Đến 10h20 sáng 18/8, theo JRJ.com (Kim Dung Giới), nhóm này còn mạnh hơn khi La Ngưu Sơn tăng trần phiên thứ hai liên tiếp lên 6,18 NDT, Kim Ngưu Hóa Công cũng tăng trần lên 13,02 NDT, còn Đồng Ngưu Tín Tức tăng 2,16% lên 60,08 NDT.

Điểm chung duy nhất của những công ty này là chữ "Ngưu" trong tên, ngoài ra không liên quan đến nhau, càng không liên quan đến bộ phim. Kim Ngưu Hóa Công sản xuất methanol, Đồng Ngưu Tín Tức làm trung tâm dữ liệu và dịch vụ cloud, Công Ngưu là doanh nghiệp thiết bị điện dân dụng, còn La Ngưu Sơn là chuỗi chăn nuôi lợn, chế biến thực phẩm và logistics lạnh ở Hải Nam. 

JRJ.com mô tả nhiều nhà đầu tư coi việc đi xem phim như một nghi thức cầu may mang màu sắc huyền học, còn dòng tiền ngắn hạn thì mượn cớ đó để đẩy giá, lan cả sang nhóm nông nghiệp và chăn nuôi có liên quan đến con bò, tạo thành hiệu ứng "dính chữ Ngưu là tăng". 

Trên các diễn đàn, nhà đầu tư gọi thẳng đây là "cổ phiếu khái niệm Ngưu Lai", có người đăng ảnh vé phim để chứng minh mình đã góp một suất, có người đọc ra ẩn dụ chứng khoán từ tên hai nhân vật Ngưu Lai và Báo Lạp cùng cái kết "một giấc mộng lớn", còn ở nhiều rạp, khán giả rủ nhau đặt chỗ sao cho sơ đồ ghế hiện lên thành chữ "Ngưu", thậm chí thành hình đường giá tăng trần.

Đây không phải lần đầu thị trường Trung Quốc mua bán theo chữ nghĩa. Trước Tết Giáp Thìn 2024, nhóm cổ phiếu có chữ "Long" đồng loạt mạnh lên, năm Bính Ngọ này đến lượt nhóm có chữ "Mã" được săn đón, còn trong kỳ bầu cử tổng thống Mỹ 2024, công ty phần mềm Tứ Xuyên mang tên Xuyên Đại Trí Thắng bỗng được thị trường gán cho liên tưởng đồng âm "Trump thắng cử" và có lúc trở thành "cổ phiếu khái niệm Trump". 

Ông Thẩm Manh, Giám đốc Hương Tụng Tư Bản, nói với Liên Hợp Tảo Báo rằng thị trường Trung Quốc vốn hay có hiện tượng tăng giá khó hiểu dựa trên những mối liên hệ rất mờ nhạt, nhưng trước đây thường do các sự kiện tích cực thúc đẩy. Việc một bộ phim bị chê tơi tả cũng kéo được thị trường, theo ông, phần nào phản ánh sự thay đổi của tâm lý xã hội, khi áp lực kinh tế kéo dài khiến cảm xúc chung bị dồn nén và bật ra theo hướng nghịch đảo.

Giới phân tích cũng cảnh báo hiện tượng này. Chứng khoán Quốc Kim nhấn mạnh đà tăng của nhóm này hoàn toàn dựa trên sự lan truyền cảm xúc từ chuyện đồng âm, không liên quan gì đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, và một khi trò đùa nguội đi, dòng tiền rút ra thì giá sẽ trả lại toàn bộ phần đã tăng rất nhanh. 

Công ty này cũng khẳng định không tồn tại quan hệ nhân quả nào giữa việc một bộ phim nổi tiếng và diễn biến thị trường vốn, việc quy chiếu một hiện tượng văn hóa thành tín hiệu đầu tư là lệch lạc nhận thức phi lý điển hình, còn chuyện thị trường bò có tới hay không phải đánh giá từ kinh tế vĩ mô, lợi nhuận doanh nghiệp, môi trường thanh khoản và cải cách thể chế. 

Nhà bình luận tài chính Quách Thi Lượng nói với Tài Liên Xã rằng những đợt sóng dựa vào cảm xúc như vậy có tính bền vững cực yếu, các mã kiểu này thường mở cao rồi đi xuống và rút lui rất nhanh, giá cổ phiếu cuối cùng vẫn quay về giá trị thật, nhà đầu tư mua đuổi ở vùng giá cao chịu rủi ro lớn.

Đáng chú ý hơn cả là sự lên tiếng của cơ quan quản lý tiền tệ. Theo bản tin ngày 18/8 của Kinh Tế Thông, Kim Dung Thời Báo, tờ báo do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc quản lý, đã đăng bài về hiện tượng này, gọi một bộ phim hoạt hình bị cư dân mạng chế là "hình ảnh vỡ vụn" đã trở thành kỳ tích ma thuật nhất của mùa phim hè năm nay, đồng thời chỉ rõ việc giá cổ phiếu La Ngưu Sơn, Kim Ngưu Hóa Công và Đồng Ngưu Tín Tức liên tục vọt lên về bản chất chỉ là một xung động cảm xúc ngắn hạn do trò chơi đồng âm tạo ra.

Chứng khoán Trung Tín thì mô tả bộ phim như một tấm gương soi ra tâm trạng thật của nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc, những người đang chờ một phương hướng, khao khát một sự đồng thuận và tìm một biểu tượng để gửi gắm cảm xúc giữa lúc thị trường dao động, nhưng cảm xúc không thể mang "ngưu thị" đến thật, câu trả lời cuối cùng vẫn phải tìm trong chính thị trường. Ông Trần Quả, Phó Giám đốc Viện nghiên cứu kiêm Giám đốc chiến lược Chứng khoán Đông Phương Tài Phú, bình luận rằng nhu cầu con người vốn đa dạng, có thẩm mỹ thì cũng có "thẩm xấu", có ngước nhìn thì cũng có nhìn xuống, vừa cần thứ nghiêm túc tinh xảo vừa cần thứ thô ráp buông thả, nhưng ông nói thẳng bản thân sẽ không đi xem bộ phim này. Ở góc nhìn khác, giới quỹ định lượng lại xem đây là cơ hội, khi những đợt giao dịch cảm tính và định giá sai như vậy chính là thứ mà mô hình có thể phát hiện và khai thác thành lợi nhuận vượt trội mà không cần tham gia đầu cơ.

Nghĩa là bộ phim đẩy được những mã trùng chữ "Ngưu", còn chính nhóm sống bằng nghề chiếu phim thì đỏ. Truyền thông tài chính Trung Quốc cũng nói rõ việc phim nổi và thị trường tăng chỉ là trùng hợp. Sáng 18/8, ba chỉ số chính mở cửa gần như đi ngang, chỉ số Thượng Hải giảm nhẹ 0,08% xuống 3.979,49 điểm.

Bộ phim hai người làm trong 5 năm và bài toán lợi nhuận khó tin

Theo Maoyan Pro, doanh thu lũy kế gồm vé bán trước của "Ngưu Lai" đã đạt 17,904 triệu NDT với dự báo tổng doanh thu 135 triệu, còn Dengta Pro ghi nhận 17,953 triệu và dự báo bằng AI vượt 133 triệu. Chỉ ba ngày trước, mức dự báo mà Maoyan đưa ra mới là 18,37 triệu NDT. Trong phần doanh thu chia sẻ 14,865 triệu NDT, nhà sản xuất nhận 36,68% tương đương 5,452 triệu, rạp chiếu nhận 52,27% tương đương 7,769 triệu, các bên khác nhận 11,05%. 

Với các rạp, đây lại là món hời không mất gì. Trong mùa cao điểm, khung giờ vàng đã bị các phim lớn chiếm hết, còn những suất giờ xấu thường bỏ trống, và "Ngưu Lai" gần như giúp rạp hồi sinh loạt suất chiếu chết đó mà không tốn chi phí lẫn rủi ro. Một quản lý rạp ở Quảng Đông kể anh chèn thêm một suất lúc nửa đêm 14/8 và bán được 29 vé, con số rất khá với suất khuya. Nhưng chính điều đó làm dấy lên lo ngại trong ngành: nếu làm ẩu mà vẫn thu về gấp nhiều lần vốn bỏ ra thì sẽ có người bỏ qua khâu trau chuốt nội dung để cố tình tạo scandal chất lượng và đi đường marketing ngược, đẩy các ê kíp làm nghề tử tế vào thế bị chèn ép, tức tiền xấu đuổi tiền tốt.

Phim dài 86 phút, ra rạp ngày 5/8 theo kiểu không quảng bá, không trailer, chỉ có duy nhất một poster thủy mặc, và chính độ lệch giữa poster với bản chiếu thật đã đẩy phim thành trò vui tập thể trên mạng, kéo theo cả làn sóng chế poster các phim đang chiếu khác. Đạo diễn Tín Vũ Manh cùng mẹ là bà Tôn Lệ Phương làm bộ phim này trong 5 năm, không nhà đầu tư, không thuê ngoài, mẹ viết kịch bản, lồng tiếng, sáng tác và hát ca khúc trong phim. Nhà phát hành nói với báo chí rằng họ từng khuyên đạo diễn đừng ra rạp nhưng anh vẫn kiên quyết, và anh tự đi làm thủ tục xin giấy phép công chiếu.

Điều trớ trêu là phim nổi được nhờ đúng thứ mà ngành điện ảnh đang tìm cách dẹp. Theo Yicai (Đệ Nhất Tài Chính), chính những đoạn quay lén màn ảnh, vốn là hành vi vi phạm quy định, mới là mắt xích đưa "Ngưu Lai" ra khỏi vòng tròn nhỏ và biến nó thành hiện tượng cult, sau đó ai đi xem cũng muốn để lại một bằng chứng hình ảnh cho riêng mình. Một quản lý rạp ở Vũ Hán kể rằng trước buổi chiếu anh phải vào phòng nhắc khán giả đừng quay màn hình quá lâu, cả phòng cười ồ rồi đồng loạt hứa sẽ không quay.

Về tin phim bị gỡ khỏi rạp, phía đoàn phim đã bác bỏ, đạo diễn nói chưa nhận được thông báo dừng chiếu và chỉ riêng Đại Liên là không còn suất, nơi có rạp cho biết nhận lệnh gỡ vì đoàn phim là người Đại Liên và sợ ảnh hưởng hình ảnh thành phố. Đến tối 17/8, khán giả ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Thành Đô, Trùng Khánh vẫn mua vé bình thường. Giấy phép phát hành cho phép chiếu đến ngày 4/9. Douban đến giờ vẫn chưa mở điểm vì không đủ lượt đánh giá. Đạo diễn cho biết phim tiếp theo mang tên "Dương Cao" đã khởi động, và lần này sẽ không mất tới 5 năm.