Cuối năm, nhắc tới ngành ngân hàng, nhiều người thường nghĩ ngay tới những câu chuyện quen thuộc: thu nhập cao, thưởng Tết vài tháng lương. Trong những bữa cơm gia đình hay câu chuyện đầu ngõ, “làm ngân hàng” vẫn thường được hình dung về một nghề ổn định, hào nhoáng.“Làm ngân hàng thì tiền để đâu cho hết, Tết này chắc vài trăm triệu nhỉ, mua cho bố mẹ gì rồi hay tính đi du lịch ở đâu”,  với nhiều người, câu nói này hẳn không còn xa lạ.

Nhưng phía sau cánh cửa ngân hàng thì lại là một thực tế khác, ít khi được nói tới. Khoảng 16h30-17h, cửa ngân hàng đã đóng. Khách giao dịch rời đi, quầy giao dịch phía trước tạm khép lại.

Nhưng với nhiều nhân sự ngân hàng, đó không phải là giờ tan ca. Khi phần công việc với khách hàng kết thúc, phần việc phía sau mới thực sự bắt đầu: hồ sơ cần xử lý nốt, báo cáo phải hoàn thành, số liệu không được phép sai dù chỉ một con số. Và với nhiều người thì áp lực là chuyện quanh năm, có chăng thì Tết thời gian gấp rút, căng thẳng hơn. 

Có những ngày giờ ăn cơm đang là giờ họp, gần 21h mới ăn tối; gia đình hay các mối quan hệ yêu đương cũng phải xếp sau công việc. Ngoài kia người ta nhắc đến con số vài trăm triệu, vài tháng lương thì ở bên trong màn hình máy tính là những khoảng lặng KPI, hồ sơ, báo cáo,...

Đó là chia sẻ thực tế từ những người trong cuộc.

Một tháng trước Tết: Công việc có thể tăng gấp đôi, 19h30 họp xong, 21h mới ăn bữa tối đầu tiên

Chị H.A., hiện làm việc tại hội sở một ngân hàng nước ngoài ở Hà Nội, chia sẻ rằng công việc của chị vốn đã bận đều quanh năm. Ở vị trí kiểm soát tín dụng sau phát vay, không có khái niệm “mùa thấp điểm”, bởi các khoản vay, dư nợ, rủi ro cần được theo dõi liên tục.

 Tuy nhiên, cuối năm vẫn là một áp lực rất riêng. Đó là thời điểm phải chốt toàn bộ số liệu tài chính của năm: dư nợ, nợ xấu, các đầu việc còn tồn, đồng thời chuẩn bị hàng loạt báo cáo năm, biểu mẫu mới, cập nhật luật liên tục cho Ngân hàng Nhà nước và ngân hàng mẹ. 

“Thậm chí tháng 1 còn bận hơn cả tháng 12 vì phải làm báo cáo năm, update quy định mới. Nghĩ tới thôi cũng đã thấy áp lực

Thường thì nhiều người vẫn nghĩ ngân hàng tan làm sớm vì quầy giao dịch đóng cửa từ 16h - 16h30. Nhưng đó chỉ là giờ tiếp khách.Sau khi đóng cửa, các chi nhánh mới thực sự bắt đầu xử lý công việc nội bộ. Còn trên hội sở thì trong giờ hành chính họp rất nhiều với chi nhánh, các phòng ban, nên việc tăng ca là chuyện khá phổ biến”, chị nói.

Nếu không có việc gấp, H.A. thường về khoảng 19h tối. Song, cũng theo chị H.A., nhiều đồng nghiệp của chị có thể phải ở tới khuya, hoặc trực luân phiên 24/7 khi làm việc ở những bộ phận đặc thù như kế toán cuối tháng, cuối năm, hoặc IT trực luân phiên 24/7.

Ở tuyến chi nhánh, áp lực cuối năm càng rõ rệt. Chị Lê Ngọc Trâm - Chuyên viên hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank - MB), chi nhánh Đồng Nai cho biết khối lượng công việc trong tháng trước Tết có thể tăng từ 1,5 đến 2 lần so với bình thường.

Chị Lê Ngọc Trâm - Chuyên viên hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân Đội.

 “Đây là giai đoạn cao điểm khi khách hàng doanh nghiệp phát sinh nhu cầu giải ngân vốn lưu động, thanh toán cuối năm, xử lý hồ sơ gấp để kịp tiến độ kinh doanh, trả lương, quyết toán. Đồng thời, đây cũng là thời điểm then chốt quyết định xếp loại của chi nhánh trong cả năm”, chị Trâm chia sẻ.

Công việc hàng ngày của chị là tiếp nhận và hỗ trợ hồ sơ khách hàng doanh nghiệp, phối hợp với các RM (Relationship Manager - Chuyên viên Quản trị Quan hệ Khách hàng) và bộ phận liên quan để xử lý nghiệp vụ. Nhịp làm việc thường xuyên kéo dài xuyên trưa, nhiều ngày chỉ kết thúc khi đồng hồ đã sang 20-22h.

“Thời gian dành cho bản thân và gia đình không có nhiều, nên áp lực là điều không tránh khỏi. Nhưng cuối năm, ai cũng cố gắng để về đích cho trọn vẹn”, chị nói.

Với những vị trí trực tiếp chịu KPI, áp lực còn được đẩy lên cao hơn khi H.N (27 tuổi), cán bộ quản lý khách hàng tại một ngân hàng ở Hà Nội, mô tả một ngày làm việc cuối năm của mình bằng những mốc giờ cụ thể.

8h sáng bắt đầu ngày mới với việc mở tài khoản cho khách hàng, nhập số liệu, trình hồ sơ,... Đến tối, khi nhiều người đã về nhà, anh vẫn ở lại ngân hàng. “Có những ngày 19h30 mới họp xong, 22h hơn vẫn đang đăng ký hồ sơ khách hàng”, H.N nói. Có hôm, bữa tối diễn ra lúc 21h vì đó là lúc… vừa họp xong.

Không chỉ áp lực công việc, dân ngân hàng còn phải đối diện với những kỳ vọng vô hình từ gia đình và xã hội. Chị Lê Thủy (29 tuổi), hiện làm nhân viên Quan hệ khách hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông (OCB) Đà Nẵng, cho biết nghề ngân hàng thường bị gắn với hình ảnh “ổn định, thu nhập cao, hiểu rõ tài chính”.

“Gia đình, họ hàng hay nghĩ mình phải khá giả. Nhưng thực tế thì cũng như nhiều ngành khác, mỗi vị trí một mức thu nhập, áp lực KPI rất lớn”, chị nói.

Chị Lê Thủy (29 tuổi), hiện làm nhân viên Quan hệ khách hàng tại OCB Đà Nẵng.

 Theo chị Thủy, áp lực lớn nhất của nghề là chỉ tiêu và trách nhiệm: “Ngân hàng làm việc trực tiếp với tiền, chỉ cần một sai sót nhỏ thôi là đã rất căng, chưa kể KPI, doanh số, chất lượng hồ sơ, áp lực từ khách hàng và nội bộ”.

Về đời sống cá nhân, chị thừa nhận môi trường làm việc áp lực khiến nhiều người trong ngành chọn ưu tiên công việc trước. “Mình đang độc thân và cũng chưa đặt nặng chuyện yêu đương. Dân ngân hàng độc thân khá nhiều, vì nhịp làm việc nhanh, áp lực cao, ai cũng muốn ổn định bản thân trước”, chị chia sẻ.

Trụ lại với nghề ngân hàng không chỉ vì thưởng, mà là vì…

Ở mỗi vị trí, mỗi đơn vị, câu chuyện lương thưởng cuối năm trong ngành ngân hàng lại mang một sắc thái khác nhau. Nhưng tựu trung, đó đều là giai đoạn mà người trong cuộc phải đi qua cùng lúc nhiều cảm xúc: áp lực hoàn thành công việc, mong chờ sự ghi nhận và cả những lo lắng rất thực tế về tương lai nghề nghiệp.

Áp lực công việc là điều không tránh khỏi, song ai cũng nỗ lực hết sức mình, ngoài lương thưởng thì còn là sự ghi nhận, được làm hết mình với công việc bản thân đam mê.

Làm việc tại hội sở một ngân hàng ở Hà Nội, chị H.A cho biết tính chất công việc của chị “bận đều quanh năm”, nên cuối năm cũng không phải giai đoạn quá đột biến về cường độ, ngoại trừ việc phải tổng hợp hàng loạt số liệu tài chính của cả năm. “Nghĩ tới chuyện tổng hợp báo cáo năm là cũng thấy áp lực phần nào rồi”, chị chia sẻ.

Khác với khối kinh doanh, bộ phận của chị H.A không chịu áp lực KPI trực tiếp, bởi việc đánh giá hiệu quả cá nhân thường đã được chốt từ cuối quý III, thay vì dồn hết vào thời điểm cuối năm. Điều này giúp giảm bớt phần nào tâm lý “chạy nước rút” vào những ngày cận Tết. Bên cạnh đó, việc ngân hàng trả lương đều đặn, cố định ngày, kể cả lương tháng 13 cũng khiến tâm trạng cuối năm của chị bớt nặng nề hơn so với nhiều đồng nghiệp ở các đơn vị khác.

Về chế độ thưởng, chị H.A cho biết đây là thông tin bảo mật nội bộ, song theo quy định chung, nhân viên vẫn được đảm bảo ít nhất một tháng lương thứ 13 và một khoản thưởng bổ sung dựa trên xếp hạng đánh giá cá nhân. “Dù lợi nhuận cuối năm không quá khả quan, ngân hàng vẫn cố gắng đảm bảo quyền lợi cơ bản cho nhân viên”, chị nói.

Ở tuyến đầu hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp, chị Lê Ngọc Trâm lại trải qua những ngày cuối năm với trạng thái cảm xúc đan xen rõ rệt hơn. Đó là áp lực “về đích” KPI, đảm bảo hồ sơ không sai sót, hỗ trợ khách hàng trọn vẹn đến ngày làm việc cuối cùng của năm, song song với cảm giác háo hức khi nhìn lại một năm đã nỗ lực không ngừng.

Với chị Trâm, KPI không đơn thuần là những con số khô khan mà đó còn là khi “khách hàng hài lòng, tin tưởng và tiếp tục đồng hành với ngân hàng, đó mới là động lực lớn nhất”. Thưởng Tết, theo chị, là điều ai cũng mong chờ, nhưng quan trọng hơn cả vẫn là cảm giác được ghi nhận một cách công bằng sau một năm làm việc nghiêm túc và trách nhiệm.

Theo chia sẻ của chị Trâm, tại đơn vị chị công tác, thưởng Tết thường được tính dựa trên kết quả kinh doanh chung, mức độ hoàn thành KPI cá nhân, hiệu quả công việc và tinh thần phối hợp trong tập thể. Dù con số cụ thể thường chỉ được công bố sát thời điểm chi trả, nhưng định hướng chung về thưởng đã giúp nhân viên phần nào an tâm. “Mức thưởng năm ngoái tương đối phù hợp với mặt bằng chung và phản ánh đúng nỗ lực của cả tập thể”, chị cho biết, đồng thời bày tỏ kỳ vọng ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì chính sách minh bạch để người lao động yên tâm gắn bó lâu dài.

Trong khi đó, với những cán bộ quản lý khách hàng trực tiếp kinh doanh, áp lực cuối năm lại hiện lên rõ ràng qua từng giờ làm việc kéo dài. H.N (27 tuổi), cán bộ quản lý khách hàng tại một ngân hàng ở Hà Nội, chia sẻ rằng những ngày cao điểm cuối năm, anh có khi họp tới 19h30, rồi tiếp tục xử lý hồ sơ khách hàng đến hơn 22h. Bữa tối nhiều hôm bị dời tới 21h, thậm chí ăn vội giữa những cuộc họp xoay quanh con số, báo cáo và chỉ tiêu.

Ảnh minh họa.

Lương thưởng của anh được đánh giá dựa trên mức độ hoàn thành công việc, từ hoàn thành, hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc, cùng với các hoạt động nội bộ như đoàn thể, hội thao, văn nghệ. Áp lực không chỉ đến từ KPI doanh số, mà còn từ việc đảm bảo hồ sơ, quản lý rủi ro và duy trì mối quan hệ với khách hàng trong giai đoạn nhạy cảm nhất của năm tài chính.

Dù ở hội sở hay chi nhánh, ở khối hỗ trợ hay tuyến đầu kinh doanh, câu chuyện lương thưởng cuối năm của người làm ngân hàng đều không gói gọn trong một khoản tiền. Đó là sự cộng dồn của cường độ làm việc kéo dài, áp lực vô hình và mong muốn được ghi nhận xứng đáng, đặc biệt trong một ngành đang đối diện nhiều biến động và thách thức như hiện nay.

Cuối năm, với dân ngân hàng, không chỉ là câu chuyện thưởng Tết. Đó là những ngày làm việc kéo dài tới khuya, những bữa cơm tối lùi dần theo lịch họp, những con số phải chốt cho kịp năm tài chính và cả áp lực vô hình khi từng chỉ tiêu, từng dòng báo cáo đều gắn trực tiếp với đánh giá cá nhân. 

Đằng sau hình ảnh “ngành ổn định, hoạt động giờ hành chính, lương cao” là một thực tế ít được nhắc tới: cường độ làm việc cao, trách nhiệm lớn, sự căng thẳng kéo dài và tâm thế luôn phải tự nhắc mình nỗ lực, thích nghi, trụ vững trong một ngành đang liên tục biến động.