Nhiều quan tâm đến đào tạo các ngành STEM. Ảnh: VĨNH HÀ

90 chương trình đào tạo hướng đến nhóm sinh viên tài năng

Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM có 15 chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng thuộc lĩnh vực STEM vừa được phê duyệt theo Quyết định 995/QĐ-BGDĐT. Đây là cơ sở có số chương trình được phê duyệt nhiều nhất cả nước, trong đó có 9 chương trình bậc đại học và 6 chương trình sau đại học, gồm các lĩnh vực Khoa học sự sống, Kỹ thuật, Sản xuất - Chế biến, Kiến trúc và Xây dựng.

Tại khu vực phía Nam, Trường Đại học Mở TPHCM có 5 chương trình, gồm Thạc sĩ Khoa học máy tính và các chương trình kỹ sư Khoa học máy tính, Công nghệ thông tin, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Công nghệ thực phẩm. Đại học Kinh tế TPHCM được phê duyệt chương trình Kỹ sư Logistics thông minh. Trường Đại học Công nghiệp TPHCM tham gia với các chương trình thạc sĩ thuộc các lĩnh vực Công nghệ sinh học, Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật hóa học, Kỹ thuật điện tử và Công nghệ thực phẩm.

Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM cũng có 2 chương trình thạc sĩ tích hợp được phê duyệt là An toàn thông tin và Kỹ thuật phần mềm. Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TPHCM được phê duyệt chương trình Kỹ thuật y sinh bậc kỹ sư.

Khu vực miền Trung, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng được phê duyệt 7 chương trình kỹ sư gồm Công nghệ thông tin, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Kỹ thuật điện tử - viễn thông, Kỹ thuật ô tô, Kỹ thuật cơ điện tử và Kỹ thuật xây dựng. Trường Đại học Nha Trang có 2 chương trình gồm Thạc sĩ Công nghệ sinh học biển và Kỹ sư Kỹ thuật điện trong nuôi trồng thủy sản thông minh.

Phía Bắc, Đại học Công nghiệp Hà Nội được phê duyệt 6 chương trình, gồm các ngành kỹ sư Khoa học máy tính, Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện và các chương trình thạc sĩ Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật cơ điện tử, Kỹ thuật điện tử chuyên sâu thiết kế vi mạch bán dẫn.

Đại học Bách khoa Hà Nội có 7 chương trình thạc sĩ tích hợp được phê duyệt, ở các lĩnh vực Công nghệ thông tin, Kỹ thuật - Công nghệ và Sản xuất - Chế biến. Trong đó có các chương trình Khoa học máy tính định hướng Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Kỹ thuật điện tử - viễn thông, Kỹ thuật cơ điện tử, Kỹ thuật cơ khí và Kỹ thuật hóa học.

Các chương trình tài năng của các cơ sở đại học đều hướng tới đào tạo đội ngũ nhân lực tinh hoa, có năng lực nghiên cứu, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng hội nhập quốc tế. Sinh viên sẽ được học tập trong môi trường có tính cá thể hóa cao, gắn với nghiên cứu khoa học, phòng thí nghiệm và doanh nghiệp công nghệ.

Cần sự bắt tay của Nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp

Trước đó, tại Quyết định 2627/QĐ-BGDĐT ngày 17/9/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chuẩn chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM nhằm triển khai Đề án 1002/QĐ-TTg giai đoạn 2025 - 2035. Chương trình hướng tới nhóm người học có năng lực học thuật nổi trội, khả năng nghiên cứu và tư duy sáng tạo, có tiềm năng trở thành chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân lực đổi mới công nghệ trong lĩnh vực đào tạo. Đồng thời, người học được yêu cầu có năng lực hội nhập quốc tế và tinh thần học tập suốt đời để thích ứng với sự thay đổi nhanh của khoa học công nghệ.

Đại diện nhiều cơ sở đại học nhận định, đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và công nghệ phần mềm, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Các cơ sở đào tạo mong muốn cơ quan quản lý tiếp tục ban hành những chính sách dài hạn, ổn định để hỗ trợ các chương trình đào tạo tài năng STEM. Cụ thể như đầu tư phòng thí nghiệm, nghiên cứu khoa học, học bổng, phát triển đội ngũ giảng viên và thu hút chuyên gia quốc tế. Doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, không chỉ dừng ở tuyển dụng mà còn đồng hành trong xây dựng chương trình, hỗ trợ học tập trải nghiệm, đồng hướng dẫn sinh viên, triển khai dự án thực tế và đặt hàng nghiên cứu.