Ngày 16/1, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Kenan Foundation Asia tổ chức lễ tổng kết Dự án “Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam” giai đoạn 2021–2025, khép lại chặng đường 5 năm triển khai giáo dục STEM tại nhiều địa phương và cơ sở giáo dục trên cả nước. Sự kiện không chỉ nhìn lại những kết quả đạt được, mà còn mở ra những định hướng tiếp theo cho việc đưa STEM trở thành một phần bền vững trong giáo dục phổ thông.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cùng các đại biểu tham quan, động viên học sinh trong hoạt động trải nghiệm khoa học, sáng tạo. Ảnh: TH

Triển khai trong bối cảnh toàn ngành giáo dục thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, dự án hướng tới mục tiêu hỗ trợ các trường trung học tiếp cận và tổ chức giáo dục STEM một cách bài bản, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Sau 5 năm thực hiện, nhiều chuyển biến tích cực đã được ghi nhận, từ nhận thức, phương pháp giảng dạy của giáo viên đến kỹ năng học tập của học sinh.

Theo đánh giá của ban tổ chức, một trong những dấu ấn rõ nét của dự án là sự thay đổi trong tư duy dạy học. Thay vì cách tiếp cận truyền thống, giáo viên từng bước chuyển sang mô hình lấy học sinh làm trung tâm, khuyến khích các em chủ động tìm tòi, thử nghiệm và giải quyết vấn đề. Qua đó, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn hình thành những kỹ năng cốt lõi của thế kỷ 21 như tư duy phản biện, làm việc nhóm và sáng tạo.

Bên cạnh yếu tố con người, dự án cũng đóng góp vào việc hoàn thiện hệ thống học liệu STEM. Các tài liệu hướng dẫn được xây dựng và chuẩn hóa đã trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp nhà trường và giáo viên triển khai các bài học STEM gắn với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tạo nền tảng cho khả năng nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

Phát biểu tại lễ tổng kết, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, việc triển khai giáo dục STEM cần được đặt trong một mô hình hợp tác hiệu quả, gắn kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Theo Thứ trưởng, đây là hướng đi phù hợp để huy động nguồn lực xã hội, song cần được triển khai thực chất, tránh chạy theo hình thức, bảo đảm mang lại giá trị lâu dài cho người học và hệ thống giáo dục.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại Lễ tổng kết Dự án. Ảnh: TH

Từ góc độ đơn vị phối hợp thực hiện, bà Đinh Kim Phượng, Quyền Giám đốc Kenan Foundation Asia Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của bộ tài liệu hướng dẫn giáo dục STEM trong việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên. Việc chuyển giao các học liệu này giúp các trường trung học chủ động hơn trong thiết kế bài học, đồng thời bảo đảm tính thống nhất với chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.

Thực tế tại các cơ sở giáo dục tham gia dự án cho thấy, giáo dục STEM có thể được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng trường. Cô Nguyễn Lan Phương, Hiệu trưởng Trường THCS Minh Khai, chia sẻ rằng dự án đã mang lại cho giáo viên những phương pháp và công cụ mới, giúp việc dạy học trở nên sinh động và hiệu quả hơn. Theo cô Phương, điểm thay đổi quan trọng nhất là sự chủ động của giáo viên và tinh thần mạnh dạn khám phá, bày tỏ ý tưởng của học sinh trong quá trình học tập.

Những kết quả đạt được sau giai đoạn thí điểm cho thấy, giáo dục STEM chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi bám sát chương trình, xuất phát từ điều kiện thực tế của nhà trường và đặt người học vào vị trí trung tâm. Đây cũng là cơ sở để ngành giáo dục tiếp tục hoàn thiện cơ chế, mở rộng phạm vi triển khai, hướng tới mục tiêu đưa STEM trở thành một cấu phần ổn định trong giáo dục phổ thông, thay vì dừng lại ở những mô hình mang tính thử nghiệm.

PV