Bà Hoàng năm nay 68 tuổi, sức khỏe trước giờ vẫn rất tốt, đi lại còn nhanh nhẹn hơn nhiều người hàng xóm. Thế nhưng gần đây, bà thường xuyên cảm thấy đầu óc “mơ hồ”, có lúc cầm cốc nước mà quên mất mình định làm gì.

Ban đầu bà nghĩ đơn giản là “tuổi già hay quên”, cho đến một buổi sáng khi đang cúi xuống đi tất thì bỗng tối sầm mặt, suýt ngã. Con gái lo lắng nên nhất quyết đưa bà đến bệnh viện kiểm tra.

Kết quả khiến cả gia đình giật mình: thiếu máu não, và tình trạng đã không còn nhẹ. Điều đáng nói hơn, bác sĩ cho biết: dấu hiệu nguy hiểm nhất không phải là chóng mặt, mà chính là 4 triệu chứng bà đã gặp đi gặp lại nhiều lần trước đó.

Vì sao nhiều người cứ nghĩ thiếu máu não đồng nghĩa với chóng mặt, mà lại bỏ qua những tín hiệu cảnh báo thực sự? Trên thực tế, chính những biểu hiện âm thầm này mới là “lính gác” báo hiệu nguy cơ đột quỵ, nhồi máu não.

Hôm nay, chúng ta hãy cùng làm rõ: Thiếu máu não nguy hiểm nhất biểu hiện ra sao? Vì sao “xuất hiện thường xuyên” mới là mấu chốt? Và làm thế nào để nhận biết sớm ngay tại nhà?

Có thể sau khi đọc xong, bạn sẽ hiểu rằng: Phát hiện sớm chính là cơ hội đảo ngược nguy cơ.

Không hề chóng mặt, sao vẫn là “thiếu máu não”?

Nhắc đến thiếu máu não, nhiều người nghĩ ngay đến hoa mắt chóng mặt. Nhưng thực tế, những tín hiệu nguy hiểm sớm nhất thường kín đáo và dễ bị bỏ qua hơn thế.

Thiếu máu não là tình trạng lượng máu cung cấp cho não giảm, khiến oxy và dưỡng chất không được vận chuyển kịp thời, làm tổn thương chức năng tế bào não. Nặng hơn có thể tiến triển thành nhồi máu não hoặc đột quỵ.

Đây không chỉ đơn thuần là “ít máu hơn”, mà là “không đủ cung cấp”. Quá trình này có thể diễn ra âm thầm, nhưng từng bước tiến gần tới ranh giới nguy hiểm.

Theo một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Thần kinh học Trung Hoa, hơn 70% bệnh nhân thiếu máu não trước khi được chẩn đoán không hề có chóng mặt rõ rệt, mà lặp đi lặp lại 4 triệu chứng sau:

1. Hay quên đột ngột, nói năng lắp bắp

Chuyện hôm qua còn nhớ rõ, hôm nay lại không tài nào nhớ ra. Đang nói dở câu thì quên mất mình định diễn đạt điều gì.

Đây có thể là biểu hiện của rối loạn nhận thức thoáng qua do giảm tưới máu ở vòng tuần hoàn não trước.

2. Ban đêm hay mơ nhiều, dễ giật mình tỉnh giấc

Nhiều người lớn tuổi cho rằng mình “ngủ không sâu”. Nhưng phía sau đó có thể là tình trạng giảm cung cấp máu cho thân não, ảnh hưởng đến trung tâm điều hòa giấc ngủ.

3. Tê bì, nặng tay, đặc biệt rõ vào buổi sáng

Không hẳn là “nằm đè lên tay”, mà có thể do giảm tưới máu vùng tiểu não hoặc động mạch cảnh, ảnh hưởng đến dây thần kinh cảm giác. Nếu kéo dài, thậm chí có thể dẫn đến tình trạng cầm nắm không chắc.

4. Dễ cáu gắt, buồn bực vô cớ, muốn khóc

Không chỉ là “tâm trạng tuổi mãn kinh”. Việc não bị thiếu máu lâu ngày có thể làm rối loạn điều hòa hormone và chức năng vỏ não, khiến cảm xúc thất thường.

Những biểu hiện này thường bị hiểu nhầm là “già rồi thì vậy”, “ngủ không đủ”, “vấn đề tâm lý”. Nhưng thực chất, chúng có thể che giấu rối loạn mạch máu não sâu xa.

Nếu bỏ qua, điều gì có thể xảy ra?

Việc xem nhẹ những tín hiệu sớm không chỉ khiến bệnh tiến triển âm thầm mà còn có thể dẫn đến hậu quả khó đảo ngược.

Nếu tiếp tục bỏ qua 4 triệu chứng trên trong khoảng 3 tháng, có thể xuất hiện những thay đổi sau:

1. Đi lại loạng choạng, tăng nguy cơ té ngã

Nghiên cứu cho thấy người thiếu máu não do tổn thương chức năng tiểu não có nguy cơ té ngã tăng khoảng 48%, thậm chí đi lại như “say rượu”.

2. Nhìn mờ, thoáng tối sầm mắt

Nghiên cứu lâm sàng của Bệnh viện Hiệp Hòa Bắc Kinh chỉ ra: thiếu oxy ở vùng vỏ não thị giác có thể gây nhìn mờ, song thị. Đây không phải vấn đề của mắt, mà là vấn đề của não.

3. Trầm cảm, tư duy chậm chạp

Thiếu máu não kéo dài ảnh hưởng đến tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh, gây biểu hiện giống trầm cảm: khí sắc giảm, mất hứng thú, suy nghĩ chậm.

4. Nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt

Số liệu của Hội Thần kinh học Trung Hoa cho thấy hơn 60% bệnh nhân đột quỵ từng có tiền sử thiếu máu não kéo dài nhưng không được can thiệp kịp thời.

Điều đáng sợ không phải là triệu chứng, mà là sự chủ quan “chắc không sao”, khiến chúng ta bỏ lỡ “cửa sổ vàng” can thiệp.

Chuyên gia khuyến nghị: Làm 4 việc này mỗi ngày để cải thiện tuần hoàn não

Đối mặt với các tín hiệu nguy cơ cao, chúng ta không phải bất lực. Y học cho rằng: Can thiệp lối sống + phát hiện sớm = chìa khóa giảm nguy cơ.

1. Mỗi sáng và tối thực hiện “bài tập chải đầu”

Dùng các ngón tay vuốt nhẹ từ trán ra sau gáy trong 1–2 phút. Việc kích thích huyệt vùng đầu có thể hỗ trợ cải thiện vi tuần hoàn não.

2. Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày

Đi bộ cường độ trung bình giúp tăng cường chức năng tim phổi, cải thiện huyết động toàn thân và hỗ trợ tưới máu não.

3. Điều chỉnh bữa tối

Không ăn quá mặn, quá nhiều dầu mỡ. Hạn chế mỡ động vật để tránh rối loạn mỡ máu và hẹp mạch máu.

4. Không thức khuya, giữ ấm vùng cổ

Nghiên cứu cho thấy khi động mạch cảnh bị lạnh, tốc độ dòng máu có thể giảm khoảng 17%. Cổ lạnh, não dễ “thiếu nguồn cung”.

Ngoài ra, nếu các triệu chứng lặp lại hoặc nặng dần, cần đến chuyên khoa thần kinh để làm siêu âm động mạch cảnh, chụp MRI não và các kiểm tra chuyên sâu khác.

Sức khỏe nằm trong những điều nhỏ mỗi ngày

Khi bạn thường xuyên cảm thấy “mơ hồ”, “dễ cáu gắt”, “tê tay”, “mơ nhiều”, đừng vội nghĩ là do tuổi tác hay mệt mỏi.

Có thể đó là cách não bộ đang phát tín hiệu cầu cứu.

Bắt đầu từ hôm nay, hãy điều chỉnh chế độ ăn, ngủ đúng giờ, vận động đều đặn và cân nhắc kiểm tra tầm soát tuần hoàn não.

Biết đâu, chỉ một thay đổi nhỏ hôm nay lại giúp bạn tránh được một biến cố lớn trong tương lai.