Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, đáng chú ý đề xuất lộ trình ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí.

Cụ thể, theo dự thảo, từ năm 2026, ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Khoảng 40 triệu người dân sẽ được tiếp cận chương trình - Ảnh: VGP

Từ năm 2028, thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các nhóm còn lại. Kinh phí thực hiện dự kiến lấy từ ngân sách nhà nước, Quỹ Bảo hiểm y tế và các nguồn hợp pháp khác. Nguyên tắc chi trả, danh mục dịch vụ và phương thức thanh toán sẽ tuân theo quy định hiện hành, đảm bảo minh bạch và khả thi.

Theo ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, ước tính khoảng 24 triệu người lao động và 20 triệu người thuộc nhóm ưu tiên sẽ được tiếp cận chương trình. Ngay trong năm 2026, khoảng 50% dân số có thể được khám và sàng lọc bệnh, trước khi mở rộng dần trong các năm tiếp theo.

Nội dung sàng lọc sẽ được địa phương linh hoạt xây dựng dựa trên mô hình bệnh tật. Với người trung niên và cao tuổi, các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gout hay bệnh tuyến tiền liệt có thể được ưu tiên phát hiện sớm nhằm giảm gánh nặng điều trị.

Giải thích thêm về nhóm bệnh tầm soát, ông Đức cho biết địa phương sẽ căn cứ mô hình bệnh tật để xây dựng kế hoạch khám phù hợp. "Ví dụ với nhóm trung niên hoặc người cao tuổi, việc sàng lọc có thể tập trung vào các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gout hoặc bệnh tuyến tiền liệt, nhằm nâng cao hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực", VnExpress dẫn lời ông Đức nói.

Lý giải về định hướng này, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết mục tiêu không phải miễn phí hoàn toàn mà giảm tối đa chi phí người dân phải tự chi trả, đồng thời mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế. Chính sách hướng tới phát hiện sớm bệnh, giảm tử vong và xây dựng hệ thống y tế công bằng, bền vững.

Theo định hướng lâu dài, nhà nước và quỹ bảo hiểm sẽ chi trả các dịch vụ y tế cơ bản, thiết yếu, trước hết áp dụng cho nhóm yếu thế. Những dịch vụ theo yêu cầu hoặc vượt mức cơ bản vẫn cần người dân đồng chi trả, nhằm đảm bảo sử dụng nguồn lực hiệu quả.