Nhóm khoa học gia từ Đại học South Australia đã phân tích dữ liệu của 5.158 người trưởng thành được theo dõi trong 7 năm và nhận thấy, những người đang sử dụng chất làm ngọt nhân tạo (ABS), thứ tạo ra vị ngọt trong các đồ uống, bánh kẹo ăn kiêng, đang tăng cân nhanh hơn những người không sử dụng, đồng thời tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

Nguyên nhân chủ yếu là hệ vi khuẩn đường ruột của họ đã bị thay đổi theo hướng bất lợi, đồng thời những người này đang ăn, uống các thực phẩm thiếu lành mạnh quá nhiều bởi luôn tưởng rằng đồ uống ăn kiêng dùng nhiều cũng không sợ mập.

Thậm chí, nếu thay thế đồ uống ăn kiêng bằng nước trái cây hay các đồ uống có đường thông thường khác, nguy cơ tiểu đường của họ sẽ... giảm 7% so với người dùng đồ uống ăn kiêng.

Giáo sư Peter Clifton, người đứng đầu nghiên cứu cho biết riêng tại Úc, việc sử dụng đồ uống ăn kiêng đã tăng 200% ở trẻ em và 54% ở người lớn trong 20 năm qua. Đó là con số đáng báo động. Một số trước đây còn tìm thấy mối liên quan giữa ASB trong đồ uống và thực phẩm ăn kiêng với sự tăng nguy cơ chết sớm do bệnh tim mạch, đột quỵ và mất trí, nhưng không tìm ra cơ chế đích xác.

Một công trình khác đã được trình bày tại cuộc họp thường niên của Hội Sinh lý Mỹ tổ chức ở San Diego. Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học y Wisconsin và Đại học Marquette đã thử nghiệm trên chuột và chỉ sau 3 tuần thay thế đường thông thường bằng chất tạo ngọt, những con chuột đã thể hiện sự thay đổi đáng ngại về quá trình sinh hóa, chuyển hóa chất béo và axit amin. Kết quả cho thấy: Dùng thực phẩm, nước uống "ăn kiêng" chứa chất tạo ngọt nhân tạo dễ dẫn đến tiểu đường và béo phì còn hơn đường thật. 

Theo khuyến cáo của các BS, thực phẩm được tiếp thị là sugar-free không có nghĩa là hoàn toàn không có calorie. Sử dụng quá nhiều thực phẩm loại này có thể vẫn tăng cân nếu các thành phần khác trong sản phẩm có chứa năng lượng. Đáng lưu ý, thực phẩm chế biến sẵn thường chứa các loại đường thay thế, nhìn chung không mang đến lợi ích cho sức khỏe bằng các loại thực phẩm tự nhiên như rau và trái cây.Đường tự nhiên từ trái cây, mật ong, mật đường… là các loại đường tốt cho sức khỏe hơn đường thường hoặc các loại đường thay thế.