Tôi năm nay 65 tuổi, có hai cô con gái đã lập gia đình. Tôi có 2 chàng rể, Tường là rể trưởng, Quân là rể thứ. Dù chỉ hơn Quân 3 tuổi, nhưng Tường đã là chủ một doanh nghiệp. Tường đi xe đẹp, ở nhà rộng. Mỗi lần về quê, nó ăn mặc chỉn chu, nói chuyện tự tin. Họ hàng ai cũng khen nó giỏi giang. Còn Quân chỉ là một nhân viên văn phòng bình thường. Vợ chồng nó vẫn đang chắt bóp từng đồng để trả góp căn hộ mua cách đây vài năm.

Tôi không đến mức ghét bỏ hay coi thường Quân, nhưng phải thừa nhận rằng trong lòng mình có sự thiên vị. Khi nhà có việc, tôi thường hỏi ý kiến Tường trước, hoặc có lần không cần nghe thêm ý kiến của Quân. Những câu chuyện với họ hàng, bạn bè, tôi cũng hay nhắc đến Tường như niềm tự hào của gia đình. 

Quân chắc chắn cảm nhận được điều đó. Nhiều lần tôi nhận ra ánh mắt ngượng ngùng của con rể út khi mọi người so sánh hai anh em. Nhưng Quân rất ít nói, không bao giờ phản ứng gì. 

Cho đến một đêm cuối tuần cách đây ít hôm, tôi mới hiểu mình đã nhìn người quá hời hợt. Hôm đó cả gia đình hai con gái đưa chồng con về quê chơi. Đêm khuya, tôi thức dậy đi vệ sinh. Khi đi ngang qua phòng khách, tôi thấy đèn ngoài sân vẫn sáng. Tường và Quân đang ngồi uống trà, nói chuyện nhỏ nhẹ.

Tôi định quay vào phòng nhưng vô tình nghe được vài câu nên dừng lại. Tường thở dài: "Anh vẫn chưa xoay được khoản tiền đó. Công ty khó khăn hơn anh nghĩ." Giọng nó đầy mệt mỏi, khác hẳn vẻ tự tin thường ngày. Quân đáp: "Anh đừng quá áp lực. Khi nào ổn thì trả em cũng được."

Tôi hơi ngạc nhiên. Rồi những câu nói tiếp theo khiến tôi sững người. Thì ra công việc của Tường đã gặp khó khăn từ khá lâu. Doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, nhiều dự án đình trệ. Chiếc xe đẹp, căn nhà khang trang mà tôi vẫn ngưỡng mộ đều đi kèm những khoản vay và áp lực khổng lồ. Bề ngoài bóng bẩy là thế, nhưng bên trong nó đang chật vật từng ngày.

Ảnh minh họa

Điều khiến tôi bất ngờ hơn là khi biết Quân đã cho anh rể vay tới 700 triệu đồng. Đó là số tiền mà vợ chồng Quân đáng lẽ có thể trả gần hết khoản nợ mua nhà.

Tường nghẹn giọng cảm ơn em rể. Quân chỉ cười: "Người một nhà mà anh. Lúc em khó khăn, anh chị cũng từng giúp đỡ em. Giờ anh cần thì em giúp thôi."

Không một lời khoe khoang. Không một chút kể công. Tôi đứng phía sau cánh cửa mà thấy mặt mình nóng bừng. Bao năm qua, tôi đánh giá con người bằng những thứ nhìn thấy được. Tôi cho rằng người có chức vụ cao, nhà đẹp, xe sang là người giỏi giang và đáng nể hơn. Tôi không biết rằng người tôi vẫn xem là bình thường nhất lại sống tử tế và bản lĩnh đến vậy.

Quân không giàu có theo cách người ta thường nhìn thấy. Nhưng nó biết lao động, biết tích lũy, biết lo cho gia đình. Nó âm thầm làm thêm công việc bên ngoài, kiên trì phát triển sự nghiệp. Quan trọng hơn cả, nó sẵn sàng chìa tay giúp người thân khi họ gặp hoạn nạn.

Đêm đó tôi gần như không ngủ tiếp. Tôi nhớ lại rất nhiều chuyện cũ. Những lần vô tình so sánh hai con rể. Những lần dành cho Tường sự ưu ái nhiều hơn. Những lần Quân lặng lẽ ngồi ở một góc nghe mọi người ca ngợi anh rể mình. Có lẽ Quân biết tất cả, nhưng nó chưa từng trách tôi. Càng nghĩ, tôi càng thấy xấu hổ.

Ở tuổi này, tôi cứ tưởng mình đã đủ trải đời để hiểu người. Vậy mà cuối cùng lại mắc sai lầm đơn giản nhất: nhìn vào vẻ ngoài để đánh giá giá trị của một con người.

Sáng hôm sau, khi cả nhà ngồi ăn sáng, tôi nhìn Quân lâu hơn thường lệ. Nó vẫn như mọi khi, giản dị, ít nói và khiêm tốn. 

Tôi nhận ra rằng sự thành công không nằm ở chức danh hay tài sản. Điều đáng quý nhất là nhân cách, là cách đối xử với người thân lúc khó khăn. Và đôi khi, người giàu nhất trong gia đình lại chính là người chẳng bao giờ thích khoe mình giàu.

Tâm sự của độc giả!