Câu 1: Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, công thức chung để xác định mức hưởng lương hưu hàng tháng của người lao động (áp dụng cho cả nam và nữ) là gì?

• A. Bằng tổng số tiền đã đóng vào quỹ chia cho số tháng kỳ vọng sống.

• B. Bằng mức lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cao nhất trong sự nghiệp.

• C. Bằng Tỉ lệ hưởng lương hưu nhân với Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. [✔]

• D. Bằng 75% mức lương cơ sở tại thời điểm người lao động nghỉ hưu.

Giải thích: Mức lương hưu hằng tháng của người lao động được xác định dựa trên hai yếu tố then chốt: tỉ lệ hưởng (phụ thuộc vào giới tính và thời gian đóng) và mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH. Đây là công thức mang tính khoa học nhằm đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng. Người lao động có mức lương căn cứ cao và thời gian tham gia dài sẽ có mức lương hưu thực nhận tương ứng cao, giúp duy trì an sinh xã hội bền vững khi nghỉ hưu.

Đáp án đúng là: C.

Câu 2: Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định số năm đóng BHXH tối thiểu để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu 45% có sự khác biệt như thế nào giữa lao động nam và nữ?

• A. Nữ cần đóng đủ 15 năm, trong khi Nam cần đóng đủ 20 năm. [✔]

• B. Cả nam và nữ đều cần đóng đủ 20 năm để đạt 45%.

• C. Nam cần đóng đủ 15 năm, trong khi Nữ cần đóng đủ 20 năm.

• D. Nữ cần đóng đủ 20 năm, trong khi Nam cần đóng đủ 25 năm.

Giải thích: Để đạt được mức tỷ lệ hưởng lương hưu khởi điểm là 45%, lao động nữ cần tham gia BHXH đủ 15 năm. Đối với lao động nam, yêu cầu này khắt khe hơn khi cần phải đóng đủ 20 năm mới đạt tỷ lệ 45%. Sau các mốc tối thiểu này, cứ mỗi năm đóng thêm, cả nam và nữ đều được cộng thêm 2% vào tỷ lệ hưởng cho đến khi chạm mức trần 75% theo quy định của pháp luật.

Đáp án đúng là: A.

Lương hưu thực tế có thể được điều chỉnh tăng theo chính sách Nhà nước hoặc tăng theo chỉ số giá và điều chỉnh lương hưu định kỳ. (Ảnh: VnEconomy)

Câu 3: Với một lao động nữ đóng BHXH 32 năm, tỷ lệ hưởng lương hưu thực tế được dùng để tính lương hưu hàng tháng là bao nhiêu phần trăm?

• A. 79% (cộng dồn toàn bộ số năm theo công thức).

• B. 70% (theo mức trần cũ của các nghị định trước đây).

• C. 85% (mức ưu đãi tối đa dành cho lao động nữ).

• D. 75% (mức trần tối đa theo quy định pháp luật). [✔]

Giải thích: Theo công thức lũy tiến, 15 năm đầu lao động nữ nhận 45%. Với 17 năm đóng thêm, tỷ lệ cộng thêm là $17 \times 2\% = 34\%$, tổng cộng là 79%. Tuy nhiên, Luật BHXH quy định mức tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa mà một người có thể nhận chỉ là 75% (tương ứng với 30 năm đóng ở nữ và 35 năm đóng ở nam). Do đó, dù thực đóng 32 năm, tỷ lệ hưởng dùng để tính lương hưu của lao động này vẫn bị giới hạn ở mốc 75%.

Đáp án đúng là: D.

Câu 4: Giả sử một lao động (cả nam hoặc nữ) đạt tỷ lệ hưởng 75% với mức lương bình quân đóng BHXH là 7 triệu đồng/tháng, lương hưu thực tế nhận được là bao nhiêu?

• A. 4.250.000 đồng.

• B. 5.250.000 đồng. [✔]

• C. 6.250.000 đồng.

• D. 7.000.000 đồng.

Giải thích: Phép tính lương hưu được thực hiện bằng cách lấy tỷ lệ hưởng tối đa nhân với mức lương bình quân đóng bảo hiểm: $75\% \times 7.000.000 = 5.250.000$ đồng/tháng. Đây là số tiền lương hưu cơ bản mà người lao động nhận được hàng tháng khi bắt đầu nghỉ hưu. Lưu ý rằng số tiền này có thể được điều chỉnh tăng thêm định kỳ theo các nghị định của Chính phủ về điều chỉnh lương hưu dựa trên chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế.

Đáp án đúng là: B.

Câu 5: Phần thời gian đóng BHXH vượt quá số năm để đạt tỷ lệ 75% (trên 30 năm ở nữ và trên 35 năm ở nam) sẽ được giải quyết như thế nào?

• A. Người lao động được nhận trợ cấp một lần khi nghỉ hưu. [✔]

• B. Số năm đóng thừa sẽ được bảo lưu để chuyển nhượng cho người thân.

• C. Số năm đóng thừa sẽ bị hủy bỏ để đảm bảo quỹ bảo hiểm bền vững.

• D. Được dùng để tính cộng thêm trực tiếp vào tỷ lệ hưởng lên mức 100%.

Giải thích: Pháp luật quy định phần đóng vượt mức tỷ lệ 75% không bị mất đi mà sẽ được chi trả dưới hình thức trợ cấp một lần khi người lao động nghỉ hưu. Cụ thể, mỗi năm đóng vượt mức sẽ được tính một khoản tiền trợ cấp tương ứng tùy theo quy định. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và khuyến khích người lao động tiếp tục cống hiến, tham gia hệ thống an sinh xã hội ngay cả khi đã đạt mức hưởng lương hưu tối đa hàng tháng.

Đáp án đúng là: A.