Năm 2025, Tạp chí PLoS Biology (Hoa Kỳ) đã công bố danh sách các nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới. Bảng xếp hạng này do nhóm chuyên gia của Đại học Stanford (Mỹ) xây dựng, dựa trên dữ liệu trích xuất từ Scopus, một trong những cơ sở dữ liệu trích dẫn khoa học lớn và uy tín hàng đầu trong giới học thuật quốc tế, theo VTV.

Trong bảng xếp hạng này, Việt Nam có tớ 9 nhà khoa học góp mặt trong nhóm 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới, đến từ nhiều trường đại học lớn như: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Duy Tân, Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải và Đại học Công nghệ TP.HCM. Sự hiện diện này cho thấy mức độ hội nhập ngày càng rõ nét của đội ngũ nghiên cứu Việt Nam trong hệ sinh thái khoa học toàn cầu.

Đáng chú ý, GS.TS Trần Xuân Bách tiếp tục là một trong những gương mặt nổi bật khi xuất hiện trong nhóm 1% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới. Sinh năm 1984, GS.TS Bách đã có hành trình học thuật gắn liền với môi trường nghiên cứu quốc tế từ rất sớm.

Ông hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Đại học Alberta (Canada), một trong những đại học nghiên cứu hàng đầu Bắc Mỹ trong lĩnh vực y tế công cộng và khoa học ứng dụng. Sau đó, ông tiếp tục nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ) -  ngôi trường thường được giới học thuật gọi là “Harvard của ngành y” nhờ vị thế dẫn đầu toàn cầu về đào tạo và nghiên cứu y khoa.

Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục hoàn thành bằng Tiến sĩ khoa học tại Đại học Aix-Marseille (Pháp), qua đó mở rộng nền tảng học thuật theo hướng đa quốc gia. Việc trải qua nhiều hệ thống nghiên cứu khác nhau giúp ông hình thành tư duy liên ngành, kết hợp giữa y tế công cộng, kinh tế y tế và phân tích chính sách, những lĩnh vực có tính ứng dụng cao trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu ngày càng phức tạp.

Ở tuổi 32, ông được phong học hàm Phó Giáo sư, trở thành một trong những nhà khoa học trẻ đạt học hàm này tại Việt Nam thời điểm đó. Sau đó, ông được Đại học Johns Hopkins bổ nhiệm làm giáo sư kiêm nhiệm, vị trí thường dành cho những học giả có đóng góp nghiên cứu nổi bật và được công nhận rộng rãi trong cộng đồng học thuật quốc tế.

Song song với nền tảng y học, GS.TS Trần Xuân Bách còn mở rộng nghiên cứu sang lĩnh vực luật và tài chính khi hoàn thành thêm bằng cử nhân luật tại Việt Nam và thạc sĩ tài chính tại Pháp. Đây là điểm hiếm gặp trong giới khoa học y tế, khi một nhà nghiên cứu có khả năng tiếp cận vấn đề dưới cả góc độ chuyên môn, kinh tế và chính sách, đặc biệt trong các mô hình đánh giá chi phí, hiệu quả của hệ thống y tế.

Trong nhiều năm qua, các công trình nghiên cứu của ông tập trung vào y tế công cộng, kinh tế y tế, hệ thống y tế và y tế số. Đây là những lĩnh vực mang tính nền tảng, liên quan trực tiếp đến việc tối ưu hóa nguồn lực chăm sóc sức khỏe, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, nơi bài toán tiếp cận dịch vụ y tế vẫn còn nhiều thách thức.

Các nghiên cứu của ông cũng đi sâu vào các vấn đề như HIV/AIDS, nghiện chất, sức khỏe tâm thần và hành vi con người, trong đó nhiều công trình đã chỉ ra các rào cản không chỉ về y tế mà còn liên quan đến kinh tế, xã hội và tâm lý - hành vi. Những kết quả này không chỉ có giá trị học thuật mà còn cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho hoạch định chính sách y tế trong thực tiễn.

Đặc biệt, trong giai đoạn đại dịch COVID-19, các mô hình phân tích ra quyết định do ông phát triển đã được ứng dụng trong đánh giá hiệu quả các can thiệp y tế, góp phần hỗ trợ các hệ thống y tế trong việc lựa chọn giải pháp tối ưu giữa nguồn lực hạn chế và nhu cầu cấp thiết.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, GS Trần Xuân Bách còn được quốc tế ghi nhận bằng nhiều giải thưởng uy tín, tiêu biểu như Giải thưởng Lãnh đạo Đổi mới Y tế Toàn cầu của CUGH (2025), Giải thưởng Nghiên cứu Xuất sắc ISPOR (2023), cùng việc được Clarivate xếp vào nhóm 1% nhà khoa học có mức trích dẫn cao nhất thế giới.

Việc GS góp mặt trong danh sách 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng toàn cầu không chỉ là một dấu mốc cá nhân, mà còn phản ánh rõ nét sự gia tăng vị thế của khoa học Việt Nam trong hệ sinh thái nghiên cứu quốc tế.

Hành trình học thuật của GS Trần Xuân Bách vì thế không chỉ dừng lại ở những thành tựu chuyên môn, mà còn trở thành minh chứng cho năng lực hội nhập và sức vươn của trí tuệ Việt, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tinh thần theo đuổi tri thức và tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng. Bên cạnh đó, ông cũng gây chú ý với hình ảnh điềm đạm, phong thái trí thức và ngoại hình trẻ trung.

Tổng hợp