Giáo sư Nguyễn Thị Kim Thanh

Theo thông báo từ Hội Hoàng gia Anh, Triển lãm Khoa học mùa hè (RSSSE) năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 30/6 đến 5/7 tại trụ sở của Hội ở trung tâm London. Đây là sự kiện thường niên phản ánh những xu hướng và thành tựu nổi bật của khoa học công nghệ tại Anh và quốc tế.

Công trình mang tên “Vật liệu nano: Bước nhảy vọt trong chẩn đoán và điều trị bệnh” do Giáo sư Nguyễn Thị Kim Thanh cùng nhóm nghiên cứu tại University College London (UCL) thực hiện đã được chọn là một trong 13 dự án tiêu biểu góp mặt tại triển lãm năm nay. Đây cũng là nhóm duy nhất của UCL được lựa chọn tham gia và đứng ra chủ trì một công trình tại sự kiện.

Công trình được lựa chọn diễn ra đúng vào dịp UCL kỷ niệm 200 năm thành lập. Trước đó, vào năm 2010, nhóm nghiên cứu của Giáo sư Thanh cũng từng tham gia triển lãm nhân dịp kỷ niệm 350 năm thành lập Hội Hoàng gia Anh.

Theo nội dung dự án, nhóm nghiên cứu tập trung phát triển các cấu trúc nano thế hệ mới phục vụ lĩnh vực y sinh và chăm sóc sức khỏe. Một trong những hướng nghiên cứu nổi bật là nâng cao độ nhạy của các xét nghiệm chẩn đoán nhanh đối với bệnh truyền nhiễm, tương tự các bộ xét nghiệm Covid-19, đồng thời cải thiện chất lượng hình ảnh trong kỹ thuật chụp cộng hưởng từ MRI nhằm hỗ trợ phát hiện bệnh chính xác hơn.

Ngoài ra, nhóm cũng nghiên cứu các vật liệu nano có khả năng phản ứng với từ trường xoay chiều để ứng dụng trong điều trị ung thư bằng phương pháp tăng nhiệt tại khối u. Phương pháp này cho phép tiêu diệt tế bào ung thư theo hướng chính xác hơn, đồng thời giảm thiểu tác dụng phụ cho bệnh nhân.

Các chuyên gia quốc tế đánh giá những nghiên cứu này không chỉ có giá trị khoa học cao mà còn sở hữu tiềm năng ứng dụng thực tiễn lớn trong y học hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và giảm chi phí chăm sóc sức khỏe.

Trong khuôn khổ triển lãm, Giáo sư Nguyễn Thị Kim Thanh cũng sẽ tham gia phiên thảo luận với chủ đề “Liệu khoa học hiện đại có thể đánh bại ung thư?”. Phiên thảo luận quy tụ nhiều nhóm nghiên cứu tiêu biểu nhằm giới thiệu các hướng tiếp cận mới trong điều trị và hỗ trợ bệnh nhân ung thư.

Chia sẻ với giới báo chí, Giáo sư Thanh cho biết bà rất vui và tự hào khi công trình được lựa chọn tham gia triển lãm khoa học danh tiếng đúng vào dịp kỷ niệm 200 năm thành lập UCL. Theo bà, rất ít nhóm nghiên cứu có cơ hội được lựa chọn tham gia triển lãm lần thứ hai do quy trình tuyển chọn đặc biệt khắt khe.

Giáo sư Thanh nhấn mạnh mục tiêu lớn nhất của nhóm khi tham gia triển lãm là đưa khoa học đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Bà kỳ vọng người tham quan sẽ có cơ hội trực tiếp trải nghiệm và hiểu rõ hơn cách vật liệu nano có thể cải tiến các xét nghiệm nhanh tại nhà, nâng cao hiệu quả chẩn đoán bằng MRI cũng như hỗ trợ điều trị ung thư chính xác hơn.

“Tôi hy vọng qua triển lãm này, nhiều bạn trẻ sẽ được truyền cảm hứng, nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu khoa học và nhận ra rằng khoa học thực sự có thể giải quyết những thách thức lớn của nhân loại”, bà chia sẻ.

Giáo sư Nguyễn Thị Kim Thanh cũng cho biết bà luôn quan tâm đến hoạt động phổ biến khoa học tại Việt Nam. Tại Hội nghị Vật liệu nano cho y tế diễn ra năm 2019, bà từng trực tiếp hướng dẫn khoảng 70 học sinh trung học đến từ Đà Nẵng và Quảng Nam thực hành chế tạo hạt nano vàng và tìm hiểu vai trò của protein trong việc ổn định các hạt nano.

Theo nữ giáo sư, trải nghiệm này đã tạo hứng thú lớn cho học sinh và trở thành động lực để bà xây dựng ý tưởng đưa mô hình triển lãm khoa học hiện đại đến Việt Nam trong tương lai.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, Giáo sư Thanh còn tích cực tham gia phổ biến khoa học tại Anh thông qua các bài giảng, trình diễn thí nghiệm và các sự kiện cộng đồng như Pint of Science. Bà cũng từng tổ chức trại hè khoa học dành cho nữ sinh có hoàn cảnh khó khăn nhằm khuyến khích các em theo đuổi lĩnh vực STEM.

RSSSE được xem là một trong những triển lãm khoa học tương tác danh giá nhất tại Vương quốc Anh, có nguồn gốc từ các buổi dạ hội khoa học được tổ chức từ năm 1778. Hằng năm, sự kiện thu hút hàng chục nghìn lượt khách tham quan, bao gồm học sinh, sinh viên, giáo viên, giới hoạch định chính sách, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học quốc tế.

Giáo sư Nguyễn Thị Kim Thanh hiện được đánh giá thuộc nhóm 2% nhà khoa học hàng đầu thế giới trong lĩnh vực vật liệu nano và y sinh. Bà từng nhận nhiều giải thưởng quốc tế uy tín như Huy chương Rosalind Franklin của Hội Hoàng gia Anh năm 2019, Giải thưởng “Phụ nữ xuất sắc trong lĩnh vực hóa học hoặc kỹ thuật hóa học” năm 2023 của Liên minh Quốc tế về Hóa học Thuần túy và Ứng dụng, cùng Giải thưởng Thomas Graham 2023 của SCI/RSC.

Năm 2022, bà tiếp tục được trao Giải thưởng liên ngành của Hội Hóa học Hoàng gia Anh cho các nghiên cứu về vật liệu nano plasmonic và từ tính phục vụ y sinh. Cùng năm, bà được mời diễn thuyết tại chương trình khoa học danh tiếng Friday Evening Discourses của The Royal Institution với bài giảng thu hút gần 30.000 lượt xem.