Câu hỏi 1

Dự án thả 32 triệu con muỗi ra môi trường do công ty nào trực tiếp triển khai?

• A. Verily (thuộc tập đoàn Alphabet). ✓

• B. DeepMind (trung tâm trí tuệ nhân tạo).

• C. Waymo (công ty phát triển xe tự hành).

• D. Google Cloud (nền tảng điện toán đám mây).

Giải thích: Dự án thử nghiệm này được đề xuất và thực hiện bởi Verily, một công ty chuyên về khoa học sự sống trực thuộc tập đoàn Alphabet (công ty mẹ của Google). Được khởi động từ năm 2016 dưới tên gọi dự án Debug, chương trình này đại diện cho nỗ lực của tập đoàn công nghệ trong việc ứng dụng các giải pháp sinh học nâng cao và tự động hóa nhằm kiểm soát các loài côn trùng truyền bệnh nguy hiểm, mở ra hướng đi mới ngoài các biện pháp can thiệp y tế truyền thống.

Đáp án đúng là: A. Verily (thuộc tập đoàn Alphabet).

Câu hỏi 2

Vì sao loài muỗi được chọn thả ra môi trường hoàn toàn là muỗi đực?

• A. Muỗi đực có tuổi thọ cao hơn nhiều so với muỗi cái.

• B. Muỗi đực không hút máu người, chỉ hút mật hoa và đường tự nhiên. ✓

• C. Muỗi đực dễ bị thu hút bởi các bẫy ánh sáng công nghiệp.

• D. Muỗi đực có khả năng bay xa và phát tán vi khuẩn nhanh hơn.

Giải thích: Trong thế giới tự nhiên, chỉ có muỗi cái mới đốt và hút máu người cũng như động vật để lấy chất dinh dưỡng nuôi trứng, từ đó vô tình truyền các mầm bệnh nguy hiểm. Ngược lại, muỗi đực hoàn toàn vô hại đối với con người khi chúng chỉ hút mật hoa và các nguồn đường tự nhiên để sinh tồn. Việc chỉ lựa chọn thả muỗi đực đảm bảo dự án không làm gia tăng vết đốt hoặc gây phiền toái, nguy hiểm trực tiếp cho cộng đồng dân cư tại khu vực thử nghiệm.

Đáp án đúng là: B. Muỗi đực không hút máu người, chỉ hút mật hoa và đường tự nhiên.

Verily - công ty khoa học sự sống thuộc tập đoàn Alphabet (công ty mẹ của Google) - đang xin phép cơ quan quản lý Mỹ triển khai dự án thả 32 triệu con muỗi đực ra môi trường tại California và Florida trong vòng hai năm. (Ảnh: Google)

Câu hỏi 3

Loài vi khuẩn nào được cấy vào muỗi đực để làm mất khả năng sinh sản của muỗi cái?

• A. Vi khuẩn E. coli.

• B. Vi khuẩn Salmonella.

• C. Vi khuẩn Bacillus.

• D. Vi khuẩn Wolbachia. ✓

Giải thích: Những con muỗi đực trong dự án được nuôi dưỡng trong phòng thí nghiệm và mang vi khuẩn Wolbachia – một loại vi khuẩn tự nhiên xuất hiện phổ biến ở nhiều loài côn trùng. Khi các muỗi đực mang Wolbachia này được thả ra môi trường và giao phối với muỗi cái tự nhiên không mang chủng vi khuẩn tương thích, một hiện tượng sinh học sẽ xảy ra khiến trứng của muỗi cái bị hỏng, không thể phát triển và không thể nở thành ấu trùng (lăng quăng), từ đó triệt tiêu khả năng sinh sản của chúng.

Đáp án đúng là: D. Vi khuẩn Wolbachia.

Câu hỏi 4

Mục tiêu triệt tiêu quần thể chính của dự án này là loài muỗi nào?

• A. Muỗi Anopheles truyền bệnh sốt rét.

• B. Muỗi Culex truyền bệnh viêm não Nhật Bản.

• C. Muỗi vằn Aedes aegypti truyền bệnh sốt xuất huyết và Zika. ✓

• D. Muỗi Culiseta truyền bệnh ký sinh trùng.

Giải thích: Dự án Debug của Verily tập trung mục tiêu cao độ vào quần thể muỗi vằn có tên khoa học là Aedes aegypti. Đây là loài trung gian truyền bệnh vô cùng nguy hiểm, chịu trách nhiệm chính trong việc lây lan các dịch bệnh nguy hiểm trên toàn cầu bao gồm sốt xuất huyết, virus Zika, chikungunya và sốt vàng da. Bằng cách làm suy giảm số lượng của riêng loài muỗi này qua từng thế hệ, các nhà khoa học kỳ vọng sẽ cắt đứt chuỗi truyền bệnh trong cộng đồng một cách bền vững.

Đáp án đúng là: C. Muỗi vằn Aedes aegypti truyền bệnh sốt xuất huyết và Zika.

Câu hỏi 5

Công nghệ nào được áp dụng để đảm bảo chỉ có muỗi đực được thả ra tự nhiên?

• A. Phun hóa chất làm thay đổi giới tính của ấu trùng muỗi.

• B. Sử dụng lưới lọc thủ công kết hợp sàng lọc bằng tia X.

• C. Trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính và hệ thống tự động hóa. ✓

• D. Thay đổi gen của muỗi cái để chúng tự hủy ngay từ giai đoạn trứng.

Giải thích: Để phân loại một số lượng khổng lồ lên tới hàng chục triệu con muỗi với độ chính xác tuyệt đối, Verily không dùng phương pháp thủ công mà áp dụng các công nghệ tiên tiến nhất bao gồm hệ thống tự động hóa, thị giác máy tính (computer vision) và trí tuệ nhân tạo (AI). Quy trình công nghệ cao này cho phép quét, nhận diện hình thái và bóc tách, loại bỏ muỗi cái ở quy mô lớn với tốc độ nhanh chóng, bảo đảm tỷ lệ an toàn tuyệt đối trước khi đóng gói muỗi đực đưa ra thực địa.

Đáp án đúng là: C. Trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính và hệ thống tự động hóa.