Wearables đã tạo ra Whoop và Oura với định giá 10-11 tỷ USD từ những người trẻ mê biohacking, đo từng nhịp tim, từng giấc ngủ. Nhưng nhóm khách cần dữ liệu sức khỏe nhất, người trên 65 tuổi, lại không đeo nổi một chiếc nhẫn thông minh. Casana đặt cược 46 triệu USD rằng thiết bị theo dõi cơ thể tiếp theo không nằm trên cổ tay, mà nằm ngay trong nhà vệ sinh.

Tuần này, Casana chính thức mở bán Smart Seat trên toàn nước Mỹ với giá 199 USD, khép lại gần một thập kỷ nghiên cứu cho một sản phẩm nghe qua tưởng như trò đùa: chiếc nắp bồn cầu đo được huyết áp, nhịp tim, nồng độ oxy trong máu và nhịp thở mỗi lần người dùng ngồi xuống. 

Đằng sau sản phẩm kỳ lạ ấy là 46 triệu USD vốn đầu tư từ những cái tên như General Catalyst, Morningside và Outsiders Fund, cùng một luận điểm kinh doanh khá sắc: thị trường theo dõi sức khỏe trị giá hàng chục tỷ USD của đồng hồ, vòng tay và nhẫn thông minh đang bỏ quên đúng nhóm khách hàng cần nó nhất.

Đánh vào chỗ trống mà Apple Watch và Oura không với tới

Logic của Casana nằm ở một nghịch lý quen thuộc trong ngành health tech. Hơn 48% người trưởng thành Mỹ bị cao huyết áp, phần lớn là người cao tuổi có nguy cơ biến chứng cao. Bác sĩ thường yêu cầu họ đo huyết áp một đến hai lần mỗi ngày bằng máy đo tại nhà, nhưng việc kết nối, sạc pin lằng nhằng hay đơn giản là quên đo khiến tỷ lệ tuân thủ giảm mạnh.

“Phần lớn người trên 65 tuổi hoặc không đủ rành công nghệ, hoặc không muốn mất thời gian lắp đặt, sạc, đeo và hiệu chỉnh một thiết bị phức tạp”, bác sĩ tim mạch Jeff Leiden, cố vấn cấp cao tại General Catalyst kiêm chủ tịch Casana, nhận xét. Trong khi đó, đây lại chính là nhóm cần theo dõi nhịp tim và các chỉ số sức khỏe sát sao nhất.

Nói cách khác, Oura Ring, Whoop hay Apple Watch đã chinh phục người trẻ mê số liệu cơ thể, nhưng người già thì gần như đứng ngoài cuộc chơi. Casana chọn đúng khoảng trống đó, với một thiết bị mà ai cũng phải “sử dụng” vài lần mỗi ngày, không cần nhớ, không cần đeo, không cần sạc điện thoại kèm theo. Chủ tịch Casana Austin McChord tóm gọn triết lý sản phẩm: “Nó hoạt động tốt nhất khi bị lãng quên”.

Cơ chế vận hành cũng được thiết kế tối giản hết mức. Chiếc nắp gắn cảm biến chạy pin với tuổi thọ hai năm, thay vào bồn cầu như bất kỳ nắp thay thế nào. Người dùng tải app, ngồi lên để hiệu chỉnh theo chỉ số sinh trắc cá nhân, và từ đó mỗi lần đi vệ sinh, cảm biến tự nhận diện ai đang ngồi rồi đẩy dữ liệu thời gian thực lên hồ sơ riêng. Dữ liệu được giữ kín cho từng cá nhân, nhưng người dùng có thể chọn chia sẻ với người thân hoặc bác sĩ, đặc biệt hữu ích với người cao tuổi muốn con cháu cùng theo dõi sức khỏe.

Ba cảm biến, tám năm R&D và cú hích từ AI

Bên trong Smart Seat là ba loại cảm biến: PPG dùng ánh sáng LED chiếu vào da để đo lưu lượng máu, ECG đo hoạt động điện của tim, và ballistocardiogram mà McChord mô tả vui là “một cái cân cực kỳ nhạy với cái tên rất kêu”. Việc tinh chỉnh các cảm biến này chính là lý do sản phẩm mất nhiều năm nằm trong phòng thí nghiệm.

Bước ngoặt đến từ AI: công ty xây dựng thuật toán mới giúp đo huyết áp chính xác hơn, cải thiện khả năng nhận diện sinh trắc học để nhiều người dùng chung một thiết bị, và làm giao diện app đủ thân thiện cho cả những người không rành công nghệ.

Đáng chú ý, Casana không định vị sản phẩm như công cụ chẩn đoán. Mục tiêu là cung cấp dữ liệu xu hướng cơ thể trong dài hạn, để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và nhắc người dùng đi khám. Đây là lằn ranh pháp lý quan trọng trong ngành thiết bị y tế, và Casana đã cẩn thận đi đúng quy trình: công ty nhận được chứng nhận FDA cho sản phẩm từ năm 2023.

Canh bạc “sittables” trị giá bao nhiêu?

Con số khiến giới đầu tư đặt cược vào chiếc bồn cầu này không nằm ở bản thân sản phẩm, mà ở làn sóng phía sau nó. Vài năm qua, biohacking từ một trào lưu ngách của giới công nghệ đã phình thành ngành kinh doanh khổng lồ: người trẻ sẵn sàng đeo nhẫn Oura để soi giấc ngủ, đeo Whoop để đo mức độ hồi phục, trả phí thuê bao hàng tháng chỉ để hiểu cơ thể mình qua số liệu. Thành công của Whoop và Oura Health, hai công ty đang được định giá lần lượt 10 và 11 tỷ USD, cho các nhà đầu tư của Casana thấy tiềm năng của các công cụ sức khỏe.

Nhưng Casana đọc ra một điều tinh hơn: nhu cầu nắm dữ liệu cơ thể không chỉ thuộc về dân tối ưu hiệu suất. Nhóm đông nhất và cần nhất lại là những người không bao giờ tự gọi mình là biohacker, không đủ kiên nhẫn đeo, sạc hay hiệu chỉnh bất cứ thứ gì. “Sittables” chính là cách bán trải nghiệm biohacking cho người từ chối mọi nỗ lực của biohacking.

Trước mắt, công ty tập trung bán trực tiếp cho người tiêu dùng, nhưng viện dưỡng lão và các cộng đồng người cao tuổi được xem là cơ hội lớn tiếp theo. Về dài hạn, McChord tin rằng việc theo dõi liên tục các chỉ số cơ thể “sẽ trở nên phổ biến đến mức hiển nhiên”, khi con người ngày càng muốn thu thập dữ liệu về chính mình để sống lâu hơn, khỏe hơn.

Câu chuyện phía sau Casana cũng thú vị không kém sản phẩm. Ý tưởng ra đời năm 2014, khi Nicholas Conn còn là nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành kỹ thuật tại Học viện Công nghệ Rochester, loay hoay với bài toán bệnh nhân không chịu tự đo chỉ số tại nhà. 

Sau khi cân nhắc đủ thứ từ vô lăng ô tô đến chuột máy tính, anh chốt phương án: Gắn điện cực lên nắp bồn cầu. Conn sáng lập công ty năm 2018, và đến 2020 có thêm Austin McChord, người từng lập công ty IT Datto và bán lại cho Kaseya năm 2022 với giá 6,2 tỷ USD, gia nhập điều hành. Từ luận án tiến sĩ đến kệ hàng, chiếc bồn cầu thông minh này đã đi mất 12 năm. Giờ mới là lúc thị trường trả lời câu hỏi trị giá 46 triệu USD: người ta có chịu bỏ 199 USD để cái toilet hiểu mình hơn bác sĩ hay không.