Chiều ngày 30/7/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng tổ chức hội nghị công bố các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Khu kinh tế và khởi động Khu thương mại tự do Hải Phòng với chủ đề “Kiến tạo không gian tăng trưởng mới”. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong việc định hình mô hình phát triển, chuyển dịch từ dựa vào tài nguyên sang dựa vào năng suất và tri thức.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu trao các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Khu kinh tế và khởi động Khu Thương mại tự do Hải Phòng cho lãnh đạo TP. Hải Phòng

Ba không gian động lực chiến lược

Theo các quyết định được công bố, Hải Phòng sẽ vận hành ba không gian kinh tế có chức năng bổ trợ lẫn nhau, tạo thành một hệ sinh thái thống nhất.

Thứ nhất, Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải tiếp tục đóng vai trò động lực cho chuỗi cung ứng hiện hữu. Khu vực này tập trung phát huy hệ thống cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, đẩy mạnh công nghiệp xuất khẩu và dịch vụ logistics.

Thứ hai là Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng với quy mô khoảng 20.000 ha. Ngày 14/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 431/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch chung khu vực này đến năm 2050. Đây là không gian phát triển kinh tế biển thế hệ mới, gắn liền với cảng Nam Đồ Sơn và các khu công nghiệp công nghệ cao, đô thị xanh. 

Ông Lê Tiến Châu, Phó Thủ tướng Chính phủ, nhận định rằng nếu tổ chức tốt, các thiết chế này sẽ tạo ra một bản đồ phát triển mới, kết nối từ phía Tây ra biển và từ sản xuất đến thương mại quốc tế.

Thứ ba, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng tại phía Tây có diện tích 5.300 ha, được thành lập theo Quyết định số 288/QĐ-TTg ngày 12/2/2026. Không gian này mở rộng công nghiệp – dịch vụ về phía tỉnh Hải Dương trước đây, ưu tiên cho công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác và đổi mới sáng tạo. Các ngành nghề trọng tâm bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), robot, dữ liệu lớn và các hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D).

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt giúp mở rộng cơ cấu thu hút đầu tư của thành phố sang các ngành dựa trên khoa học công nghệ, bổ sung động lực tăng trưởng mới cho khu vực phía Tây.

Cú hích từ Khu thương mại tự do

Điểm nhấn của hệ thống hạ tầng mới là Khu thương mại tự do (FTZ) Hải Phòng với quy mô 6.292 ha. FTZ được bố trí tại ba vị trí không liền kề, bao gồm một phần Khu kinh tế ven biển phía Nam và hai vị trí thuộc Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, đặc khu Cát Hải và phường Đông Hải.

Về mô hình vận hành, FTZ được tổ chức thành các phân khu chức năng gồm: khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics và khu thương mại – dịch vụ. Hải Phòng áp dụng mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và ưu đãi tiền thuê đất cao nhất toàn quốc cho các chủ đầu tư tại đây. Đặc biệt, cơ chế “một cửa, một dấu” cho phép nhà đầu tư không cần thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế.

Ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, khẳng định thành phố ưu tiên thu hút vào FTZ các ngành công nghệ cao như bán dẫn, công nghệ thông tin và tự động hóa. Trong khuôn khổ hội nghị, nghi thức khởi động FTZ đã được thực hiện, đánh dấu bước phát triển trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Về hạ tầng kết nối, cảng Nam Đồ Sơn được định hướng phát triển theo mô hình cảng xanh, cảng thông minh và cảng miễn thuế. Đây sẽ là đầu mối logistics quan trọng gắn kết FTZ với mạng lưới giao thương quốc tế.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cùng các đại biểu thực hiện nghi thức công bố tại buổi lễ

Sức hút từ những con số tỷ USD

Ngay tại hội nghị, thành phố đã trao 13 Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và 2 Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) với tổng vốn đăng ký và cam kết đạt trên 3,1 tỷ USD. Trong đó, dự án sản xuất mạch chip bán dẫn của Công ty TNHH LG Innotek Việt Nam tại FTZ Hải Phòng có mức đầu tư 1 tỷ USD. Dự án này được kỳ vọng tạo động lực hình thành hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn và khẳng định vị thế của Hải Phòng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tính đến hết ngày 22/7/2026, tổng vốn FDI thu hút toàn thành phố ước đạt 3,26 tỷ USD, tăng 71,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số đó, các dự án nằm trong khu công nghiệp và khu kinh tế chiếm đến 90% tổng vốn đầu tư, đạt 2,94 tỷ USD. Lũy kế đến tháng 7/2026, Hải Phòng có 1.868 dự án FDI còn hiệu lực từ 41 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký khoảng 54 tỷ USD.

Về tăng trưởng nội địa, trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố tăng 11,33%, dẫn đầu nhóm 7 thành phố trực thuộc Trung ương. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) đạt mức tăng 14,8%, kim ngạch xuất khẩu gần 26 tỷ USD và sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt gần 96 triệu tấn. Những kết quả này, theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, là minh chứng cho niềm tin của các nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh của thành phố.

Chất lượng quản trị 

Dù sở hữu quy mô không gian lớn, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu lưu ý rằng số lượng các khu kinh tế không tự động tạo ra động lực tăng trưởng. Phó Thủ tướng cảnh báo nếu không phân định rõ chức năng và thứ tự ưu tiên, thành phố dễ rơi vào tình trạng đầu tư dàn trải và cạnh tranh nội bộ giữa các khu kinh tế.

Để các mô hình mới phát huy hiệu quả, Phó Thủ tướng đề nghị thành phố thực hiện sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Hải Phòng cần xây dựng chiến lược phát triển tổng thể, phân định rõ phân khúc nhà đầu tư cho từng khu để bảo đảm tính bổ trợ. Thành phố phải thống nhất một đầu mối xúc tiến và điều phối đầu tư, đồng thời coi việc hỗ trợ nhà đầu tư hiện hữu là phương thức quảng bá hiệu quả nhất.

Thành phố cần tập trung nguồn lực vào các dự án hạ tầng dùng chung như cảng biển, năng lượng và hạ tầng số. Đối với FTZ, đây phải là không gian thử nghiệm có kiểm soát các phương thức quản trị theo chuẩn quốc tế, thực hiện cơ chế “một cửa tại chỗ” trên nền tảng số.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang chất lượng, gắn liền với phát triển xanh và bền vững. Ông cũng yêu cầu Hải Phòng tăng cường liên kết vùng về logistics và nhân lực, tránh cạnh tranh dịch chuyển dự án với các địa phương lân cận, thay vào đó cùng hình thành hệ sinh thái cạnh tranh quốc tế.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, duy trì môi trường chính sách ổn định và tháo gỡ kịp thời các khó khăn phát sinh cho nhà đầu tư. Bí thư Lê Ngọc Châu khẳng định khát vọng đưa Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước, đi đầu trong công nghiệp hóa và chuyển đổi số, đồng thời bảo đảm nâng cao đời sống người dân và phát huy các giá trị di sản.