Hàng ngàn đóa sen đang đồng loạt khoe sắc tại thành phố Gyōda, tỉnh Saitama, Nhật Bản, thu hút đông đảo du khách trong mùa hè năm nay. Đặc biệt, nhiều cây trong số này mọc lên từ những hạt giống được xác định có niên đại từ 1.400 – 3.000 năm tuổi.

Cách thủ đô Tokyo khoảng 60 km về phía Tây Bắc, công viên Hoa sen Cổ đại (Ancient Lotus Park) là nơi bảo tồn và trưng bày giống sen quý hiếm. Năm 1971, trong quá trình đào móng xây dựng nhà máy xử lý rác, chính quyền địa phương đã phát hiện những hạt sen cổ hóa thạch nằm sâu dưới lớp bùn. Khi tiếp xúc với điều kiện môi trường thuận lợi như nước mưa và ánh nắng, các hạt giống tưởng chừng đã ngủ yên qua nhiều thế kỷ bất ngờ nảy mầm, hé lộ sức sống bền bỉ đặc trưng của loài sen.

Sau khi xác minh, các chuyên gia đánh giá đây là giống sen cổ “Gyōda Hasu” có giá trị sinh học và khảo cổ đặc biệt.

Từ năm 2001, chính quyền địa phương đã xây dựng công viên sinh thái quy mô lớn với khoảng 120.000 cây sen thuộc 42 giống khác nhau. Trong đó, sen Gyōda giữ vị trí nổi bật nhờ dáng hoa thanh thoát, số lượng cánh ít hơn sen hiện đại và được cho là gần với hình thái nguyên thủy của loài sen.

Mùa hoa bắt đầu từ giữa tháng 6 và kéo dài đến đầu tháng 8. Khoảng thời gian lý tưởng để chiêm ngưỡng sen là buổi sáng sớm, khi hoa vừa hé nở trong làn sương. Theo GaijinPot Travel, từ 7h đến 9h là thời điểm công viên đón lượng khách tham quan đông nhất.

Không chỉ có đầm sen rộng lớn, công viên còn sở hữu bảo tàng Hoa sen cổ và đài quan sát cao 50 mét. Từ đây, du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh đồng lúa nghệ thuật cùng khu đầm sen rộng lớn, một khung cảnh từ lâu đã trở thành biểu tượng mùa hè của thành phố Gyōda.

Hiện tượng sen nở từ hạt giống cổ thu hút sự chú ý của cộng đồng khoa học quốc tế. Nghiên cứu của Đại học California Los Angeles (UCLA) đã chỉ ra rằng sen là loài thực vật sở hữu cơ chế sửa chữa ADN đặc biệt hiệu quả.

“Sen là loài duy nhất được biết đến có khả năng tự sửa lỗi gene mạnh mẽ đến vậy. Nhờ đó, chúng có thể ngủ sâu hàng nghìn năm và hồi sinh khi điều kiện môi trường thuận lợi”, nhà sinh học Jane Shen-Miller, người từng phục hồi thành công hạt sen 1.300 năm tuổi ở Trung Quốc, cho biết.

Ngoài giá trị khảo cổ, giống sen cổ Gyōda còn mở ra nhiều hướng nghiên cứu ứng dụng trong nông nghiệp. Theo các nhà khoa học, khả năng phục hồi và chống chịu stress sinh học của sen có thể được khai thác để cải thiện độ bền và sức chống chịu của các cây trồng hiện đại như lúa, ngô, đậu nành dưới tác động nặng nề từ biến đổi khí hậu.

Câu chuyện về sen Gyōda cũng gợi nhớ tới công trình nổi tiếng của tiến sĩ Ichiro Oga vào thập niên 1950, khi ông làm nảy mầm thành công những hạt sen cổ có tuổi đời từ 1.000 đến 1.300 năm tại một khu khảo cổ ở Trung Quốc. Giống sen này được đặt tên “Oga Lotus” và được xem là biểu tượng của sức sống bền bỉ vượt thời gian. Chính phát hiện của Oga đã truyền cảm hứng để các nhà nghiên cứu Nhật Bản tiếp tục phục hồi và nhân giống sen cổ ở Gyōda, tạo nên một điểm đến độc đáo, kết hợp giá trị sinh thái, khảo cổ và văn hóa.