Hai câu chuyện dưới đây, một trong lĩnh vực kỹ thuật điện tử, một thuộc ngành y khoa, cho thấy khi tri thức được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ, thành công không còn là khoảnh khắc riêng lẻ mà trở thành hành trình kế tiếp của niềm tin và trách nhiệm.

Người mẹ kỹ sư và cô con gái thủ khoa ngành Điện - Điện tử

Tại lễ tốt nghiệp của Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM vừa qua, cái tên Trần Ngọc Bảo Thi được xướng lên trong niềm tự hào đặc biệt. Nữ sinh tốt nghiệp loại xuất sắc ngành Công nghệ Kỹ thuật Điện - Điện tử và trở thành thủ khoa toàn khóa. Nhưng phía sau tấm bằng ấy là câu chuyện sâu sắc hơn về sự tiếp nối giữa hai thế hệ phụ nữ cùng lựa chọn con đường kỹ thuật.

Mẹ và con gái cùng tốt nghiệp ngành Điện - Điện tử sau hơn 20 năm, khoảnh khắc tiếp nối đầy xúc động của hai thế hệ nữ kỹ sư.

Hơn 20 năm trước, mẹ của Thi cũng từng tốt nghiệp ngành Điện - Điện tử và trở thành kỹ sư. Chính hình ảnh người mẹ làm việc bền bỉ trong lĩnh vực vốn được xem là “sân chơi của nam giới” đã gieo vào con gái niềm tin rằng giới hạn lớn nhất đôi khi chỉ nằm trong suy nghĩ của chính mình.

Những ngày đầu bước vào giảng đường đại học, Bảo Thi từng hoài nghi liệu mình có đủ khả năng theo đuổi ngành học nặng về tư duy kỹ thuật, với khối lượng kiến thức dày đặc và áp lực thực hành cao. Là một trong số ít nữ sinh trong lớp, em hiểu rằng mình phải nỗ lực nhiều hơn để chứng minh năng lực.

Chính trong giai đoạn đó, sự đồng hành của gia đình, thầy cô và bạn bè trở thành nguồn động viên quan trọng. Theo Thi, điều quý giá nhất mà giảng viên mang lại không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là tinh thần nghề nghiệp.

“Làm đúng là yêu cầu tối thiểu, nhưng hiểu vì sao phải làm đúng mới giúp một người trở thành kỹ sư thực thụ”, Thi chia sẻ.

Môi trường đào tạo gắn với thực hành, hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại và các chương trình kết nối doanh nghiệp giúp sinh viên sớm tiếp cận thực tế nghề nghiệp. Những giờ thực hành, những lần chạy đồ án sát hạn nộp hay các buổi thảo luận nhóm đã trở thành ký ức trưởng thành của tuổi trẻ.

Với Bảo Thi, hành trình đại học sẽ không trọn vẹn nếu thiếu những người bạn đồng hành. Chính họ đã cùng nhau vượt qua áp lực học tập, hỗ trợ nhau trong từng bài tập khó và cùng lớn lên qua những thử thách chuyên môn.

Nhưng động lực sâu xa nhất vẫn là mẹ. “Mẹ không chỉ định hướng mà luôn tin tưởng em. Chỉ cần nhìn thấy mẹ mỗi ngày cũng đã là nguồn động lực lớn nhất”, Thi xúc động nói trong lễ tốt nghiệp.

Tấm bằng kỹ sư xuất sắc vì thế không chỉ là thành quả cá nhân mà còn là dấu mốc của một hành trình nối dài giữa hai thế hệ phụ nữ trong ngành kỹ thuật.

Hai thế hệ học thuật trong ngành Y

Nếu câu chuyện của Bảo Thi là sự tiếp nối trong lĩnh vực kỹ thuật, thì tại Trường Đại học Y Dược TP.HCM, hình ảnh PGS.TS.BS Châu Ngọc Hoa và TS Nguyễn Ngọc Thanh Vân lại trở thành biểu tượng đẹp của truyền thống học thuật gia đình.

PGS.TS.BS Châu Ngọc Hoa chúc mừng con gái TS Nguyễn Ngọc Thanh Vân trong lễ trao bằng tiến sĩ tại Đại học Y Dược TP.HCM, hình ảnh đẹp về sự tiếp nối tri thức gia đình.

Sinh năm 1959, PGS.TS.BS Châu Ngọc Hoa là một trong những gương mặt tiêu biểu của ngành Nội tim mạch Việt Nam. Suốt hơn bốn thập niên gắn bó với Đại học Y Dược TP.HCM, bà vừa là nhà giáo, nhà nghiên cứu, vừa là người đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ.

Từ giảng viên, Trưởng khoa Y, Phó Hiệu trưởng đến Chủ nhiệm Bộ môn Nội tổng quát và Trưởng khoa Tim mạch Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, bà luôn được biết đến như một nhà giáo nghiêm cẩn, tận tâm và chuẩn mực. Các công trình nghiên cứu của bà tập trung vào những bệnh lý tim mạch phổ biến như tăng huyết áp, suy tim, rối loạn mỡ máu hay nhồi máu cơ tim, góp phần quan trọng vào thực hành lâm sàng và đào tạo y khoa trong nước.

Trong môi trường học thuật nghiêm ngặt ấy, con gái bà, TS Nguyễn Ngọc Thanh Vân, cũng lựa chọn bước đi tương tự. Chị bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại chính ngôi trường nơi mẹ mình từng học tập và giảng dạy.

Luận án nghiên cứu về các kiểu hình suy tim phân suất tống máu bảo tồn ở bệnh nhân tăng huyết áp kèm đái tháo đường tuýp 2 đã đóng góp thêm dữ liệu khoa học cho lĩnh vực tim mạch – chuyển hóa, một hướng nghiên cứu ngày càng quan trọng trong y học hiện đại.

Khoảnh khắc xúc động nhất diễn ra trong lễ trao bằng tiến sĩ khi Ban Giám hiệu nhà trường mời PGS.TS Châu Ngọc Hoa lên sân khấu chúc mừng con gái. Hai thế hệ đứng cạnh nhau trong không gian trang trọng của giảng đường y khoa đã khiến nhiều giảng viên và sinh viên xúc động.

Không chỉ là niềm vui riêng của một gia đình, hình ảnh ấy trở thành biểu tượng của tinh thần hiếu học và sự kế tục tri thức.

GS.TS Trần Diệp Tuấn, Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Y Dược TP.HCM, nhận xét đây là hình mẫu tiêu biểu của một “gia đình học thuật”, nơi tình yêu nghề, sự nghiêm túc trong nghiên cứu và trách nhiệm xã hội được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Khi người mẹ không chỉ nuôi con mà còn mở đường

Điểm chung giữa hai câu chuyện nằm ở vai trò đặc biệt của người mẹ. Họ không áp đặt lựa chọn nghề nghiệp, nhưng bằng chính cuộc đời lao động và học tập của mình, đã tạo nên một tấm gương đủ thuyết phục để con gái bước theo.

Trong xã hội hiện đại, phụ nữ ngày càng hiện diện nhiều hơn trong các lĩnh vực từng được xem là khắt khe hoặc thiên về nam giới như kỹ thuật, khoa học hay y học chuyên sâu. Tuy nhiên, để đi được con đường dài, yếu tố quyết định không chỉ là năng lực cá nhân mà còn là môi trường nuôi dưỡng niềm tin.

Gia đình, trong nhiều trường hợp, chính là “trường học đầu tiên” của khát vọng tri thức. Một người mẹ kỹ sư giúp con gái tin rằng phụ nữ có thể làm chủ công nghệ. Một nữ giáo sư y khoa truyền cho con niềm kiên định với nghiên cứu khoa học. Hai câu chuyện khác nhau về ngành nghề nhưng cùng gặp nhau ở giá trị cốt lõi: tri thức được kế thừa bằng tình yêu nghề và sự bền bỉ.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, đặc biệt là những nữ sinh đang đứng trước lựa chọn nghề nghiệp, các câu chuyện ấy mang ý nghĩa vượt ra ngoài thành tích học tập. Đó là lời khẳng định rằng phụ nữ có thể bước vào bất kỳ lĩnh vực nào, miễn là có đam mê, kỷ luật và niềm tin vào bản thân.

Tấm bằng tốt nghiệp hay học vị tiến sĩ không phải là điểm kết thúc. Như lời chia sẻ của nữ thủ khoa Trần Ngọc Bảo Thi, đó chỉ là một cột mốc mở ra những thử thách mới. Và phía sau mỗi bước đi ấy, đôi khi vẫn là ánh nhìn lặng lẽ của người mẹ, người đã đi trước một chặng đường, để thế hệ sau có thể bước tiếp vững vàng hơn.