Trong thế giới của những người chơi "kiểng lá" (cây trồng trong nhà ngắm lá), luôn tồn tại một sức hút mãnh liệt đến từ những mảng xanh mang hơi thở nguyên sơ của rừng rậm. Giữa muôn vàn các loại cây cảnh trang trí quen thuộc, thời gian gần đây, hội yêu nhà đang rỉ tai nhau về một "vị vua" đích thực mang tên hồng môn vua (hay còn gọi là Hỏa Hạc Vương - Anthurium veitchii). 

Không rực rỡ hoa cỏ, loài cây này chinh phục người ta bằng những chiếc lá xanh lục khổng lồ, dài cả mét, xẻ rãnh cuồn cuộn như những lớp sóng gợn. Ngắm nhìn một chậu hồng môn vua nơi góc ban công, người ta như thấy trọn vẹn sự tĩnh lặng, hoang dại và cả một nguồn năng lượng chữa lành vô giá. Thế nhưng, đằng sau vẻ đẹp đầy tự hào ấy lại là hành trình chăm sóc dở khóc dở cười, khi "bé cưng" ngày nào bỗng chốc hóa thành người khổng lồ, ép gia chủ phải đưa ra những quyết định chia tay đầy luyến tiếc.

Từ tình yêu với chiếc lá gợn sóng đến khoảnh khắc ngậm ngùi "chia tay đại vương"

Mọi chuyện bắt đầu vào một ngày nọ, khi tôi lỡ va phải ánh mắt với một gốc hồng môn vua nguyên bản được nhập khẩu về. Cái cách mà những phiến lá thuôn dài, bóng bẩy thả mình rủ xuống, kết hợp cùng kết cấu vân lá nhăn nheo, nổi cộm lên một cách đầy nếp lang đã khiến tôi mê mẩn ngay lập tức. 

Đặt chậu cây ra góc ban công, tự nhiên cả một không gian thô cứng bỗng chốc ngập tràn thứ "vibe" rừng mưa nhiệt đới cực kỳ thư giãn. Cứ thế, ngày qua ngày, tôi tận hưởng cái thú vui tao nhã của người làm vườn: Nhìn cây đâm chồi, lá mới nhú lên mang theo bao nhiêu giá trị cảm xúc. Thế nhưng, có ai ngờ đâu, chính sự mát tay ấy lại dẫn đến một kết cục thật bất ngờ. "Đại vương" nhà tôi lớn nhanh như thổi, dần dần tách biệt khỏi những chậu cây nhỏ bé xung quanh và ngang nhiên chiếm lĩnh luôn một nửa diện tích khu nhà kính. 

Những chiếc lá khổng lồ buông thõng xuống, đẹp thì có đẹp thật, nhưng không gian thì đã quá chật chội. Cuối cùng, dù trong lòng tiếc đứt từng khúc ruột, tôi vẫn phải chụp một bức ảnh kỷ niệm cuối cùng rồi ngậm ngùi gửi "ông hoàng" ấy đến nhà một người chủ mới có sân vườn rộng hơn để nó được tự do bung xõa. 

Nghĩ đi nghĩ lại, có lẽ cái thú vui lớn nhất của việc chơi kiểng lá nhiệt đới chính là cảm giác tự tay nuôi nấng một mầm xanh từ tấm bé cho đến lúc trưởng thành đồ sộ, đến mức không thể chứa nổi nữa thì lại mỉm cười cho đi, rồi lại bắt đầu một hành trình gieo hạt mới mẻ từ con số không.

 

Lai lịch không phải dạng vừa của "Vị vua rừng rậm"

Dành cho những ai lần đầu nghe đến cái tên này, hồng môn vua có tên khoa học là Anthurium veitchii. Chữ "veitchii" ở đuôi thực chất là để tưởng nhớ ngài John Veitch - người đầu tiên có công mang loài cây tuyệt đẹp này đến châu Âu vào năm 1876. Quê hương gốc gác của loài cây này nằm ở những cánh rừng mưa nhiệt đới xa xôi thuộc Colombia, Nam Mỹ, nơi chúng thường mọc bám vắt vẻo trên các cành cây lớn ven thung lũng sông. 

Chính vì mang bản năng của một loài thực vật biểu sinh (sống nương nhờ vào thân cây khác), những chiếc lá của chúng tiến hóa để rủ xuống vươn dài ra, có khi lên tới hơn một mét. Hình dáng thuôn dài như hình elip cùng vô số những nếp gấp lượn sóng sâu hoắm, gồ ghề trên bề mặt không chỉ để làm đẹp, mà còn là thiết kế hoàn hảo của tự nhiên giúp chúng hấng lấy từng giọt nước sương mù, thích nghi sinh tồn và quang hợp tối đa dưới tán rừng rậm rạp.

 

Bí kíp thuần dưỡng "ông hoàng chảnh chọe" cho góc ban công luôn xanh mướt

Nhìn dáng vẻ bệ vệ và có phần gai góc thế thôi, chứ nếu hiểu tính nết, bạn hoàn toàn có thể nuôi một chậu hồng môn vua xuất thần ngay tại nhà. Chị chủ tiệm cây nơi tôi mua gốc cổ thụ này từng bảo, dòng cây cội già sống lâu năm vốn dĩ sức đề kháng đã rất kiên cường, chỉ cần ném cho nó một môi trường sống ổn định là tự khắc lên hương. 

Đầu tiên là chuyện ánh sáng. Cây chuộng nguồn sáng tán xạ chan hòa nhưng tuyệt đối sợ những tia nắng gắt gỏng thiêu đốt trực tiếp. Chỗ đắc địa nhất là cạnh cửa sổ hướng Đông hoặc hướng Bắc, cách rèm khoảng một sải tay. Bạn cứ tin tôi đi, loài hoa chúc này chịu sáng cực tốt, thậm chí dùng đèn quang phổ chiếu sáng mười tiếng một ngày chúng vẫn sống nhăn răng và bung lá ầm ầm. 

Tiếp đến là vấn đề nhiệt độ và độ ẩm, thứ quyết định sự sống còn của cây. Môi trường chân ái rơi vào khoảng 18 đến 28 độ C, mùa đông miền Bắc rét mướt thì phải cẩn thận đừng để nhiệt độ tụt xuống dưới 15 độ, cây dễ bị "cảm lạnh" mà hỏng lá. Khác với những dòng hồng môn lá nhung mỏng manh, "đại vương" lá da này chịu đựng không khí khô hanh tốt hơn một chút, độ ẩm tầm 50 đến 80 phần trăm là vừa vặn. 

Nếu khô quá rễ khí sinh sẽ teo tóp, còn ẩm ướt lầy lội mà thiếu gió luân chuyển thì kiểu gì cũng thối nhũn. Thế nên, việc sắm một chiếc quạt tuần hoàn bật phe phẩy suốt ngày đêm là khoản đầu tư cực kỳ xứng đáng.

 

Điều cuối cùng nhưng vô cùng quan trọng chính là giá thể và cách tưới nước. Đất trồng cây nhiệt đới biểu sinh không thể dùng loại đất thịt nén chặt, mà phải xốp nhẹ, thoát nước nhanh như một cái rổ. Tỷ lệ vàng thường là xơ dừa cục, vỏ thông trộn với đá perlite để rễ được thở. Nguyên tắc tưới nước sinh tử là "thấy bề mặt khô thì tưới đẫm", nhưng tuyệt đối đừng để toàn bộ chậu khô cong queo đến mức những cái rễ tơ chết khát hết mới cuống cuồng đổ nước vào. 

Mùa hè oi bức thì tuần tưới một hai lần, mùa đông thu mình thì giảm bớt đi. Đến mùa xuân cây bung chồi nảy lộc mới, lúc đó bạn cứ mạnh tay bón thêm chút phân tan chậm, thay cho cây một cái chậu to hơn với giá thể hạt lớn, đảm bảo chỉ sau vài tháng, bạn sẽ lại có một "quái thú xanh" khiến ai đến chơi nhà cũng phải trầm trồ xin bí kíp.