Chiều 20/9, xã Ba Vì(Quảng Ngãi) tổ chức Hội thảo Khoa học Chiến thắng Giá vực - Giá trị lịch sử, ý nghĩa và định hướng bảo tồn, phát huy truyền thống cách mạng.

 

Phát biểu tại Hội thảo, Đại tá Nguyễn Thế Tân, nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 320, Quân đoàn 3, khi ấy là Trung đội trưởng Trung đội 2, Đại đội 9, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 52, vẫn nhớ như in những ngày tháng lịch sử oai hùng ấy.

Đại tá Nguyễn Thế Tân, nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 320, Quân đoàn 3 tham dự Hội thảo. 

Ông Tân nhận định xét về nghệ thuật quân sự, trận tiến công căn cứ Giá Vực là một trận đánh được chuẩn bị kỹ lưỡng, tổ chức chặt chẽ và vận dụng hiệu quả sức mạnh hiệp đồng binh chủng giữa xe tăng, pháo binh, phòng không, công binh, đặc công và bộ binh.

Với cách đánh bao vây chặt, dứt điểm nhanh, quân ta đã tiêu diệt và làm tan rã Tiểu đoàn 70 Biệt động quân đóng tại căn cứ Giá Vực. Kết quả, 536 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu; 211 tên bị tiêu diệt, 324 súng các loại cùng nhiều đạn dược, phương tiện chiến tranh bị thu giữ. Huyện Sông Re được giải phóng, thế xen kẽ giữa vùng địch và vùng ta bị phá vỡ, tạo thế liên hoàn cho vùng giải phóng và khu vực rừng núi phía Tây Quảng Ngãi.

Theo các cựu chiến binh, ý nghĩa của Giá Vực không chỉ nằm ở những con số. Đó là chiến thắng của ý chí, lòng quả cảm và sức mạnh chiến tranh nhân dân; là nơi đồng bào các dân tộc Ba Tơ, Sông Re không tiếc công sức, máu xương cưu mang bộ đội, gùi đạn, tải lương, góp phần làm nên chiến thắng.

Đại tá Võ Văn Bá, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 5 phát biểu tham luận tại Hội thảo. 

 Trong khi đó, Đại tá Võ Văn Bá, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 5, phát biểu tham luận tại Hội thảo khoa học về chiến thắng Giá Vực, khẳng định đây là một mắt xích quan trọng trong chuỗi hoạt động Thu năm 1974 của Quân khu 5, góp phần phá vỡ hệ thống phòng thủ của địch, làm thay đổi thế và lực trên chiến trường. Chiến thắng cũng thể hiện sự trưởng thành trong tác chiến hiệp đồng binh chủng, giữa lực lượng chủ lực với lực lượng địa phương.

Giá Vực hôm nay đổi thay, phát triển từng ngày. Màu xanh bao la của núi rừng phủ lên những vùng đất từng hứng chịu bom đạn. Cuộc sống thanh bình trở lại, những bản làng hồi sinh và Ba Vì đang từng ngày vươn lên với sức sống mới.

Chiến thắng Giá Vực đã được xếp hạng Di tích cấp tỉnh từ tháng10/1993, đến nay công trình tưởng niệm đã xuống cấp; hồ sơ khoanh vùng di tích chưa được cập nhật phù hợp với địa giới hành chính mới. Đặc biệt còn 27 liệt sĩ của Lữ đoàn 52 chưa được khắc tên đầy đủ trên đài tưởng niệm.

Điều đáng lo hơn là những nhân chứng của trận đánh năm xưa đang ngày một già yếu. Nếu không khẩn trương sưu tầm hiện vật, ghi lại ký ức và câu chuyện của những người trực tiếp làm nên lịch sử, nhiều tư liệu quý có thể vĩnh viễn mất đi.

Từ Hội thảo khoa học, ông Tân đề nghị cơ quan chức năng xây dựng tượng đài Chiến thắng Giá Vực với biểu tượng xe tăng, đồng thời khắc tên các đồng chí, đồng bào lên nhà bia và tiếp tục tìm kiếm, quy tập những liệt sĩ đã hy sinh, đưa các anh trở về với gia đình, đồng đội.

Ông Thành Minh Thuận, Chủ tịch UBND xã Ba Vì phát biểu tại Hội thảo. 

Về vấn đề này, ông Thành Minh Thuận, Chủ tịch UBND xã Ba Vì, cho biết địa phương dự kiến dành khoảng 1,7 ha đất tại trung tâm xã, ngay khu vực cứ điểm lịch sử và trên trục Quốc lộ 24 mở rộng, để xây dựng quảng trường và khu tưởng niệm.

Theo định hướng, cụm tượng đài “Sức mạnh chiến tranh nhân dân và Hiệp đồng binh chủng” sẽ là điểm nhấn trung tâm. Hình ảnh người lính bộ binh, chiến sĩ đặc công, khẩu pháo, xe tăng cùng đồng bào địa phương tải đạn, tiếp lương sẽ tái hiện một cách sinh động sức mạnh làm nên chiến thắng. Nhà bia ghi danh sẽ khắc tên 27 liệt sĩ Lữ đoàn 52 cùng những anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống trên mảnh đất này.

Đó là nơi để thế hệ hôm nay cúi đầu trước những người đã nằm xuống; là “địa chỉ đỏ” để thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử quê hương; đồng thời có thể trở thành điểm nhấn trên hành trình du lịch về nguồn của Quảng Ngãi, kết nối với cảnh quan đèo Violak, thác nước, văn hóa cồng chiêng, thổ cẩm và đời sống cộng đồng Hrê.

 

 52 năm sau ngày Giá Vực được giải phóng, những người lính năm xưa trở lại nơi từng là chiến trường ác liệt. Trước mắt họ không còn khói lửa, mà là những con đường mới, những bản làng xanh và một Ba Vì đang khát vọng vươn lên.

Tri ân thế hệ cha, anh đã hy sinh không chỉ là xây tượng đài bằng đá mà còn là dựng một tượng đài trong lòng người; gìn giữ ký ức để từ đó trao truyền niềm tự hào, trách nhiệm và khát vọng dựng xây quê hương cho các thế hệ mai sau.