Trong văn hóa Á Đông, nghĩa trang vốn luôn bị gắn liền với những cấm kỵ, sự đau thương và một nỗi sợ hãi mơ hồ khiến người ta thường có xu hướng rảo bước thật nhanh mỗi khi đi ngang qua. Thế nhưng, ở phía bên kia bán cầu, tại đất nước Thụy Sĩ thanh bình, những nơi an nghỉ cuối cùng lại mang một dáng vẻ hoàn toàn khác biệt. Chẳng có những tiếng khóc than xé lòng hay những nghi thức rình rang để chứng tỏ lòng hiếu đạo với thiên hạ. 

Thay vào đó là sự tĩnh lặng đến an yên của những khu vườn ngập tràn nến và hoa, nơi người sống có thể thong thả ngồi đọc một cuốn sách bên cạnh chiếc ghế đá nhỏ, rầm rì kể chuyện cho người đã khuất nghe.

 

Thói quen tản bộ dạo quanh khu vực khách sạn mỗi đêm đã dẫn bước một nữ du khách gốc Á đến một nơi mà bình thường chẳng ai dám bén mảng tới khi trời chạng vạng: Một nghĩa trang địa phương ở Thụy Sĩ. Vốn là người mang trong mình sự tò mò vô tận với những thứ chưa từng tiếp xúc và không bị bó buộc bởi những khái niệm kiêng kỵ truyền thống, cô đẩy nhẹ cánh cổng sắt nghệ thuật đang mở hé và bước vào. 

 

Thứ hiện ra trước mắt không phải là một bãi tha ma lạnh lẽo, mà là một không gian lộng lẫy khiến người ta phải nín thở vì kinh ngạc, tựa như một vườn ươm khổng lồ. Mỗi tấm bia mộ ở đây đều là một tác phẩm nghệ thuật độc bản, được thiết kế tỉ mỉ với muôn vàn kiểu dáng và đồ trang trí khắc họa lại chính sở thích của người đã khuất khi còn sống. Phía trước mỗi phần mộ là một không gian nhỏ rực rỡ các loài hoa được chăm chút cẩn thận, trang bị sẵn cả hệ thống vòi tưới tiêu hiện đại, biến mỗi mảnh đất thành một tiểu cảnh sân vườn độc lập. 

 

Dưới tán cây rợp bóng, thi thoảng người ta lại bắt gặp những chiếc ghế gỗ êm ái, nơi có một người đàn ông cứ ngồi lặng yên, có lẽ anh đang chìm đắm trong dòng hồi tưởng về một bóng hình thương yêu, hoặc cũng có thể chỉ đơn giản là đang tìm kiếm một chốn nghỉ ngơi giữa bộn bề cuộc sống. Khung cảnh ấy lãng mạn và bình yên đến mức xóa nhòa mọi ranh giới của nỗi sợ hãi. 

 

Thực tế, tại các thành phố lớn của Thụy Sĩ như Zurich hay Bern, chính quyền đã áp dụng mô hình "Memory Landscapes" (Cảnh quan tưởng niệm) hay Garden Cemetery, quy hoạch các nghĩa trang lịch sử như Sihlfeld hay Bremgarten thành những công viên sinh thái mở. Ở đó, sinh mệnh của người chết và người sống hòa quyện vào nhau trong cái đẹp dịu dàng của tự nhiên, người ta thản nhiên đến tản bộ, đọc sách hay thư giãn, bởi họ coi cái chết chỉ là một phần tất yếu và đẹp đẽ của vòng tuần hoàn vũ trụ.