Trong nhiều gia đình Việt, việc thắp hương thường do ông bà, cha mẹ hoặc người lớn tuổi đảm nhiệm. Những người trẻ sống cùng gia đình vì thế ít khi phải trực tiếp chuẩn bị lễ vật hay chăm sóc bàn thờ. Bên cạnh đó, cũng có những người sống riêng, bận rộn với công việc, chỉ thắp hương vào ngày Rằm, mùng 1 hoặc những dịp đặc biệt trong năm. Không thắp hương thường xuyên không đồng nghĩa với việc thiếu thành tâm hay không coi trọng truyền thống gia đình. Tuy nhiên, dù đã quen có người làm thay hay chỉ thỉnh thoảng mới thực hiện, mọi người vẫn nên lưu ý một số điều dưới đây.

1. Đừng mặc định việc thờ cúng là trách nhiệm của ông bà, cha mẹ

Ở những gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống, người trẻ thường quen với việc mỗi sáng thức dậy đã thấy bàn thờ được chăm chút, ngày Rằm hay mùng 1 cũng có người chuẩn bị chu đáo. Lâu dần, nhiều người thậm chí không biết hương được cất ở đâu, ngày giỗ của ông bà là ngày nào hay gia đình có những nếp thờ cúng riêng ra sao.

Nếu đang sống cùng cha mẹ, bạn nên chủ động tìm hiểu và thỉnh thoảng san sẻ công việc này. Không nhất thiết phải đảm nhận toàn bộ, đôi khi chỉ cần thay nước, mua hoa, chuẩn bị hoa quả hoặc giúp người lớn lau dọn bàn thờ. Đặc biệt, khi ông bà, cha mẹ đã có tuổi, việc đứng trên ghế cao để thắp hương hay sắp xếp lễ vật cũng tiềm ẩn nguy cơ té ngã. Đây là những công việc người trẻ hoàn toàn có thể làm thay.

2. Không thắp hương mỗi ngày vẫn nên chăm sóc bàn thờ thường xuyên

Nhiều người chỉ nhớ đến bàn thờ khi chuẩn bị thắp hương. Ngoài những dịp đó, khu vực này gần như không được kiểm tra, dẫn đến tình trạng bụi bám dày, hoa khô, nước để lâu ngày hoặc hoa quả đã hỏng mà không hay biết. Thực tế, việc chăm sóc bàn thờ và thắp hương là hai việc không nhất thiết phải thực hiện cùng lúc. Dù một tháng chỉ thắp hương vài lần, gia đình vẫn nên duy trì thói quen lau bụi, kiểm tra đồ thờ, thay nước và hạ hoa quả trước khi hư hỏng. Đừng đợi đến ngày Rằm, mùng 1 mới dành thời gian dọn dẹp toàn bộ.

3. Không cần thắp nhiều hương để bù cho những ngày không thắp

Có người vì lâu ngày mới thắp hương nên mỗi lần thực hiện lại chuẩn bị nhiều lễ vật, đốt nhiều nén hương cùng lúc với suy nghĩ bù đắp cho khoảng thời gian trước đó. Tuy nhiên, trong phong tục thờ cúng không có quy định chung bắt buộc mọi gia đình phải thắp hương hằng ngày hay thắp bù khi bỏ lỡ một dịp nào đó. Việc đốt nhiều hương cùng lúc còn làm tăng lượng khói và bụi trong không khí, đặc biệt bất lợi với những ngôi nhà nhỏ, căn hộ chung cư hoặc gia đình có người mắc bệnh đường hô hấp. Thay vì chú trọng số lượng, bạn có thể thắp một nén hương, chuẩn bị lễ vật đơn giản và thực hiện trong điều kiện thông thoáng, an toàn.

4. Nên biết những ngày quan trọng của gia đình

Không phải ai cũng nhớ chính xác ngày giỗ của ông bà, tổ tiên, nhất là những người trẻ đã quen được cha mẹ nhắc nhở. Tuy nhiên, đây lại là những thông tin nên chủ động ghi nhớ, bởi sau này khi sống riêng hoặc khi cha mẹ không còn đủ sức quán xuyến mọi việc, bạn sẽ không phải lúng túng.

Một cách đơn giản là hỏi người lớn trong nhà rồi lưu những ngày quan trọng vào lịch điện thoại, đặt thông báo nhắc trước vài ngày. Nhờ đó, mọi người có thể chủ động sắp xếp công việc, về thăm gia đình hoặc chuẩn bị những thứ cần thiết. Việc duy trì nếp nhà không nhất thiết bắt đầu từ những nghi lễ cầu kỳ mà đôi khi chỉ là nhớ một ngày đặc biệt của người thân.

5. Lâu ngày mới thắp hương, hãy kiểm tra bàn thờ trước khi châm lửa

Với những người sống riêng, thường xuyên đi công tác hoặc ít sử dụng bàn thờ, việc kiểm tra khu vực này trước khi thắp hương rất cần thiết. Chân hương tích tụ quá nhiều, hoa khô đặt sát bát hương, giấy trang trí, dây điện của đèn thờ bị xuống cấp đều là những chi tiết dễ bị bỏ qua. Trước khi châm hương, bạn nên quan sát xung quanh, di chuyển những vật dễ bắt lửa ra xa và kiểm tra độ chắc chắn của bát hương, đế nến nếu có sử dụng. Hương cất lâu ngày cũng cần được bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ẩm mốc. Quan trọng nhất, hãy chọn thời điểm có người ở nhà theo dõi cho đến khi hương cháy hết, không thắp xong rồi vội vàng ra ngoài.

Không thắp hương thường xuyên cũng có nhiều cách để gìn giữ nếp nhà

Cuộc sống hiện đại khiến mỗi người có một lịch trình và điều kiện sinh hoạt khác nhau. Có người thắp hương mỗi sáng, có người chỉ thực hiện vào những ngày đặc biệt, cũng có người chủ yếu phụ giúp cha mẹ trong các dịp lễ, Tết.

Thay vì tự đặt áp lực phải thắp hương bao nhiêu lần trong tháng, mọi người có thể bắt đầu bằng những việc gần gũi hơn như quan tâm đến ông bà, cha mẹ, ghi nhớ ngày giỗ của người thân và chủ động san sẻ việc chăm sóc bàn thờ. Đó cũng là cách để người trẻ tiếp nối truyền thống gia đình, ngay cả khi không có thói quen thắp hương thường xuyên.

*Thông tin trong bài mang tính chiêm nghiệm tham khảo