Cây na (mãng cầu ta) là loại cây ăn trái khá quen thuộc, được nhiều gia đình trồng trong vườn nhà. Quả có vị ngọt thơm, giàu dinh dưỡng, ăn ngon nhưng không dễ để cây cho sai quả và phát triển ổn định nếu chỉ trồng theo cách tự nhiên. Muốn cây khỏe, ít sâu bệnh và cho năng suất đều qua từng mùa, cần nắm một vài nguyên tắc chăm sóc cơ bản nhưng rất quan trọng dưới đây.

1. Chọn đúng vị trí trồng ngay từ đầu

Cây na ưa nắng, vì vậy vị trí trồng phải đảm bảo tối thiểu 6–8 giờ nắng mỗi ngày. Nếu trồng ở nơi thiếu sáng, cây vẫn sống nhưng dễ cao vống, ít hoa và quả nhỏ. Ngoài ra, nên chọn khu đất cao ráo, thoát nước tốt. Cây na rất “kỵ” úng nước, chỉ cần ngập vài ngày là rễ đã có thể suy yếu rõ rệt.

2. Đất trồng càng tơi xốp càng tốt

Na không quá kén đất nhưng để cây phát triển ổn định, đất nên được trộn thêm cát, phân hữu cơ hoai mục hoặc xơ dừa để tăng độ thoáng. Một sai lầm phổ biến là trồng trực tiếp trên đất thịt nặng, khiến rễ khó phát triển, cây chậm lớn và dễ vàng lá. Nếu trồng trong chậu, cần đảm bảo đáy chậu có lỗ thoát nước lớn.

3. Tưới nước đúng “nhịp”, không nên tưới theo cảm tính

Cây na không cần quá nhiều nước nhưng cũng không chịu được khô hạn kéo dài. Giai đoạn cây con cần tưới đều để giữ ẩm đất, nhưng khi cây trưởng thành, chỉ cần tưới khi mặt đất bắt đầu se khô. Đặc biệt, giai đoạn ra hoa nên giảm lượng nước nhẹ để kích thích phân hóa mầm hoa, tránh tình trạng cây chỉ ra lá.

4. Tỉa cành định kỳ để cây thông thoáng

Cây na có tán lá dày, nếu không tỉa sẽ rất dễ rậm rạp, tạo môi trường cho sâu bệnh phát triển. Việc tỉa cành giúp ánh sáng lọt vào bên trong tán, tăng khả năng quang hợp và giúp hoa đậu quả tốt hơn. Nên loại bỏ cành khô, cành sâu bệnh và những cành mọc chồng chéo. Thời điểm tỉa thích hợp nhất là sau mỗi vụ thu hoạch.

5. Thụ phấn thủ công - bí quyết tăng năng suất rõ rệt

Một đặc điểm quan trọng của cây na là khả năng tự thụ phấn kém. Nếu chỉ dựa vào côn trùng, tỷ lệ đậu quả thường không cao. Vì vậy, nhiều nhà vườn có kinh nghiệm thường thụ phấn thủ công vào buổi chiều hoặc tối, khi hoa ở trạng thái dễ tiếp nhận phấn nhất. Chỉ cần dùng cọ nhỏ hoặc tăm bông lấy phấn từ hoa này chuyển sang hoa khác là đã có thể tăng đáng kể tỷ lệ đậu quả.

6. Phòng sâu bệnh sớm hơn là chữa

Cây na thường gặp một số vấn đề như rệp sáp, sâu đục quả hoặc nấm lá. Thay vì đợi đến khi bệnh nặng mới xử lý, nên quan sát cây thường xuyên. Giữ vườn thông thoáng, không để cỏ dại mọc quá nhiều cũng là cách giảm nguy cơ sâu bệnh. Khi phát hiện sớm, có thể xử lý bằng biện pháp sinh học hoặc thuốc nhẹ, tránh lạm dụng hóa chất khiến cây suy yếu.

7. Thu hoạch đúng thời điểm để giữ chất lượng quả

Na không nên hái quá non vì sẽ bị chát, cũng không nên để quá chín trên cây vì dễ nứt và rụng. Thời điểm thu hoạch tốt nhất là khi vỏ quả bắt đầu tách nhẹ, các múi rõ ràng nhưng chưa mềm nhũn. Hái đúng lúc giúp quả ngọt đậm, mùi thơm đặc trưng và bảo quản được lâu hơn.

Nguồn: theo Đời sống & Pháp luật