Hasselblad nổi tiếng vì điều gì?

Năm 1969, NASA đưa máy ảnh Hasselblad lên Mặt Trăng cùng phi hành gia Neil Armstrong. Lý do không phải vì ống kính zoom xa hay độ phân giải khủng. Lý do là vì các nhà khoa học cần ảnh chụp bề mặt Mặt Trăng phải có màu sắc chính xác tuyệt đối, đủ để phân tích thành phần địa chất, đánh giá điều kiện ánh sáng, và tái hiện lại cảnh vật như mắt người thực sự nhìn thấy.

Đó là thứ Hasselblad theo đuổi suốt gần một thế kỷ: không phải ảnh đẹp theo nghĩa bão hòa màu sắc hay lung linh hiệu ứng, mà là ảnh đúng, tức là màu sắc trung thực, tông màu da tự nhiên, ánh sáng được ghi lại như thật.

Khi OPPO hợp tác với Hasselblad từ năm 2021, thứ họ đưa vào máy không phải chỉ là cái logo màu cam quen thuộc. Thứ họ đưa vào là triết lý xử lý màu sắc đó cùng với đội ngũ kỹ sư Hasselblad tham gia hiệu chỉnh (calibrate) từng thế hệ máy. Đến Find X9 series là năm thứ năm liên tiếp.

Tại sao ảnh điện thoại thường trông "đẹp" nhưng không "thật"?

Hầu hết mọi người đã từng gặp tình huống này: chụp một bức ảnh bằng điện thoại, nhìn trên màn hình thấy rất đẹp, theo kiểu bầu trời xanh đậm, da dẻ sáng mịn, màu sắc tươi tắn. Nhưng khi in ra hoặc nhìn lại sau một năm, bức ảnh trông giả. Màu da trắng hơn thực tế, bóng tối biến mất hoàn toàn, cảnh vật trông như đã qua xử lý hậu kỳ.

Điều đó xảy ra vì phần lớn điện thoại hiện nay dùng trí tuệ nhân tạo để "làm đẹp" ảnh ngay khi chụp. Máy tự động tăng độ tương phản, làm sáng da, đẩy màu bầu trời lên xanh hơn thực tế, tất cả theo một chuẩn thẩm mỹ được lập trình sẵn để ảnh trông nổi bật trên mạng xã hội. Kết quả là ảnh đẹp tức thì, nhưng không trung thực.

Phần lớn điện thoại làm ảnh trông đẹp theo chuẩn mạng xã hội. Hasselblad làm ảnh trông đúng theo chuẩn nhiếp ảnh.

Giải pháp màu sắc tự nhiên Hasselblad - tên gọi đầy đủ là Hasselblad Natural Colour Solution, thường viết tắt là HNCS đi theo hướng ngược lại. Thay vì để trí tuệ nhân tạo quyết định màu sắc nên trông như thế nào, hệ thống này can thiệp vào chính cách máy ảnh "đọc" ánh sáng ngay từ đầu, trước khi bất kỳ thuật toán nào có cơ hội chỉnh sửa. Hãy hình dung như thế này: bình thường, ánh sáng đi vào ống kính, cảm biến thu lại tín hiệu thô, rồi trí tuệ nhân tạo biến tín hiệu đó thành bức ảnh theo cách nó "nghĩ" là đẹp. HNCS chen vào giữa bước thu tín hiệu và bước xử lý, định hình lại cách màu sắc được diễn giải dựa trên chuẩn của Hasselblad - một chuẩn được xây dựng từ hàng thập kỷ làm nhiếp ảnh chuyên nghiệp.

Kết quả mà người dùng nhìn thấy: tông màu da trông tự nhiên hơn thay vì bị làm trắng, vùng tối trong ảnh vẫn giữ chi tiết thay vì bị nuốt mất, màu sắc tổng thể có chiều sâu thay vì bão hòa đồng đều.

Chế độ Master: khi người chụp được quyền quyết định

Trên Find X9 series, Hasselblad còn đưa vào một chế độ chụp riêng gọi là Hasselblad Master. Đây là chỗ mà triết lý màu sắc nói trên được thể hiện rõ nhất và cũng là thứ mà giới nhiếp ảnh đánh giá cao nhất.

Khác biệt lớn nhất của chế độ Master so với chụp tự động thông thường: nó không dùng trí tuệ nhân tạo để xử lý ảnh, hoàn toàn không. Người dùng kiểm soát trực tiếp các thông số như độ sáng, tốc độ chụp, cân bằng trắng và máy thực thi đúng những gì được yêu cầu, không tự thêm bớt gì.

Tờ Digital Camera World, một trong những tạp chí nhiếp ảnh uy tín nhất thế giới, nhận xét rằng đây là "chiếc OPPO đầu tiên cho ra những bức ảnh tự nhiên, có chất nhiếp ảnh thực sự" mà họ đã chờ đợi từ lâu. Người viết bài đặc biệt nhấn mạnh rằng chế độ Master xử lý vùng tối "đáng tin hơn" và độ nét "tự nhiên hơn" so với chụp tự động.

Đi kèm với chế độ Master là 9 mẫu màu phim được phát triển dựa trên các dòng máy ảnh phim Hasselblad thực thụ. Mỗi mẫu mô phỏng cách một loại phim cụ thể phản ứng với ánh sáng, không phải áp một lớp màu lên ảnh đã chụp xong như các ứng dụng chỉnh ảnh thông thường, mà là thay đổi cách máy "cảm nhận" ánh sáng ngay từ trước khi nhấn nút chụp. Sự khác biệt nhỏ về quy trình này tạo ra sự khác biệt lớn về kết quả, khiến ảnh trông có chiều sâu và tính nhất quán mà các bộ lọc thông thường khó đạt được.

Và đây là lý do zoom 10x cũng liên quan đến màu sắc

Quay lại zoom 10x - thứ mà mọi người đang nói đến. Điểm thú vị là zoom quang học 10x và màu sắc Hasselblad thực ra không tách rời nhau.

Ảnh zoom trên điện thoại thường trông kém không chỉ vì thiếu độ nét, mà còn vì màu sắc bị suy giảm khi phải đi qua nhiều lớp xử lý kỹ thuật số. Zoom số tức là máy tự "kéo to" hình ảnh bằng phần mềm cho ra màu sắc nhựa, mất đi tầng lớp và độ tinh tế. Zoom quang học 10x giải quyết phần cơ học của vấn đề bằng ống kính thật. HNCS giải quyết phần còn lại: đảm bảo màu sắc và tông màu nhất quán từ góc rộng đến zoom 10x, không bị vênh lệch giữa các ống kính.

Đó là lý do reviewer nhận xét rằng ảnh chụp từ ống kính 3x và 10x trên Find X9 Ultra cho chất lượng ngang ngửa ống kính chính, điều hiếm gặp trên bất kỳ điện thoại nào.

Zoom 10x optical dễ thấy, dễ so sánh, dễ gây ấn tượng ngay lần đầu cầm máy. Màu sắc Hasselblad thì khác, đó là thứ bạn chỉ nhận ra sau khi in ảnh ra, hoặc nhìn lại bức ảnh một năm sau và hiểu tại sao nó vẫn trông đúng trong khi những bức ảnh khác trông như đã qua xử lý.

Hasselblad xây dựng danh tiếng gần một thế kỷ bằng cách làm ảnh trông đúng, không phải trông đẹp. Đó là thứ đang có mặt trong Find X9 series — và cũng là thứ đang bị bỏ qua trong mọi cuộc thảo luận lần này.