Theo kết quả nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Metabolism ngày 19/3, nhóm nghiên cứu tại Đại học Colorado Boulder, phối hợp với Đại học Stanford và Đại học Baylor, đã phát hiện một chất chuyển hóa có khả năng ức chế cảm giác thèm ăn mà không gây ra các tác dụng phụ phổ biến như buồn nôn, rối loạn tiêu hóa hay mất khối cơ.

Từ lâu, giới khoa học đã bị thu hút bởi khả năng sinh tồn đặc biệt của loài trăn. Chúng có thể nuốt chửng con mồi lớn, sau đó nhịn ăn trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mà vẫn duy trì cơ thể khỏe mạnh.

Đặc biệt, chỉ vài giờ sau khi ăn, tim của trăn có thể phình to thêm khoảng 25%, trong khi tốc độ trao đổi chất tăng vọt để xử lý lượng thức ăn khổng lồ. Dù trải qua những biến đổi cực đoan như vậy, loài vật này vẫn giữ được chức năng tim mạch ổn định và khối lượng cơ bắp dồi dào. Chính những “siêu năng lực” này đã thôi thúc các nhà khoa học tìm hiểu sâu hơn về cơ chế sinh học phía sau.

Trong nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã phân tích mẫu máu của loài trăn bóng và trăn Miến Điện ngay sau khi chúng hoàn thành chu kỳ cho ăn 28 ngày. Kết quả cho thấy có tới 208 chất chuyển hóa tăng mạnh sau bữa ăn.

Nổi bật trong số đó là một phân tử có tên para-tyramine-O-sulfate (pTOS), với nồng độ tăng gấp khoảng 1.000 lần. Các thí nghiệm tiếp theo trên chuột cho thấy hợp chất này có tác động trực tiếp đến vùng dưới đồi, khu vực kiểm soát cảm giác thèm ăn của não.

Khi được đưa vào cơ thể, pTOS giúp giảm cân hiệu quả mà không gây ra các tác dụng phụ thường gặp ở nhiều loại thuốc giảm cân hiện nay như buồn nôn, suy giảm năng lượng hay mất cơ.

Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng pTOS được tạo ra bởi vi khuẩn đường ruột của trăn và hầu như không xuất hiện tự nhiên ở chuột. Ở người, hợp chất này chỉ tồn tại ở mức rất thấp, vì vậy trước đây ít được chú ý trong các nghiên cứu chuyển hóa.

Phát hiện này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh các loại thuốc giảm cân phổ biến hoạt động dựa trên hormone GLP-1 như Ozempic hay Wegovy vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ khiến người dùng khó duy trì lâu dài.

“Về cơ bản, chúng tôi đã phát hiện ra một chất ức chế cảm giác thèm ăn hoạt động trên chuột mà không có một số tác dụng phụ như các loại thuốc GLP-1”, bà Leslie Leinwand, tác giả chính và là giáo sư ưu tú về Sinh học phân tử, Tế bào và Phát triển, cho biết.

Theo các nhà khoa học, việc tìm ra một cơ chế kiểm soát cơn đói mới, không ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tiêu hóa và khối cơ, có thể tạo ra bước tiến lớn trong điều trị béo phì.

Không dừng lại ở mục tiêu giảm cân, nhóm nghiên cứu còn kỳ vọng các hợp chất lấy cảm hứng từ máu trăn có thể được ứng dụng trong điều trị chứng mất cơ do lão hóa - một vấn đề phổ biến nhưng hiện chưa có phương pháp điều trị hiệu quả.

Các nhà khoa học cho biết pTOS chỉ là một trong số hàng trăm chất chuyển hóa đáng chú ý trong máu trăn. Một số hợp chất khác được ghi nhận tăng từ 500% đến 800% sau khi loài vật này ăn, cho thấy tiềm năng nghiên cứu còn rất lớn.

Trong thời gian tới, nhóm sẽ tiếp tục tìm hiểu cách các chất này hoạt động trên cơ thể người, đồng thời phát triển các hợp chất tổng hợp nhằm phục vụ điều trị.