Trẻ con có bao giờ cảm thấy "xấu hổ" vì cha mẹ của mình không? Đây là câu hỏi mà nhiều người lớn né tránh, bởi câu trả lời đôi khi không dễ nghe, đặc biệt là với các bà mẹ. Việc một đứa trẻ do mình mang nặng đẻ đau, dày công nuôi dưỡng lại có lúc "không muốn đi cùng", thậm chí né tránh nơi đông người, có thể khiến phụ huynh tổn thương sâu sắc.

Người xưa vẫn nói "con không chê mẹ xấu". Vì vậy, khi một đứa trẻ tỏ ra ngại ngùng hay từ chối cha mẹ, phản ứng đầu tiên của số đông thường là trách đứa trẻ "bất hiếu". Thế nhưng, nếu chính người lớn lại vô tình làm những điều khiến con cảm thấy khó xử thì câu chuyện lại cần nhìn theo hướng khác.

Mới đây, một người mẹ đến từ Trung Quốc đã chia sẻ trải nghiệm có phần tương tự của mình lên mạng xã hội. Theo đó, cuối tuần gần đây, chị dẫn con trai đi ăn tại McDonald's, nhưng không ngờ lại bị chính con mình "né tránh". Cậu bé thà ngồi ăn cùng người lạ còn hơn ngồi chung bàn với mẹ. Câu chuyện khiến nhiều người xót xa, nhưng cũng đồng thời gây tò mò không biết vì sao cậu bé lại làm ra hành động như vậy.

Thông thường, dù là con trai hay con gái, trẻ nhỏ đều có xu hướng gần gũi mẹ hơn cha, đặc biệt là ở độ tuổi dưới 10 - giai đoạn rất "quấn mẹ". Vậy điều gì khiến một cậu bé ở độ tuổi này lại lựa chọn tránh ngồi cùng mẹ nơi công cộng?

Câu trả lời nằm ở một chi tiết nhỏ trong video. Hóa ra, con trai thích ăn gà rán nhưng người mẹ thì không muốn, vì vậy chị đã mua một bát canh tê cay ở ngoài mang vào cửa hàng McDonald's với ý định vẫn ngồi ăn cùng con.

Tuy nhiên, chính hành động này lại khiến cậu bé cảm thấy "ngại". Em thậm chí chọn ngồi sang bàn khác, ăn cùng người lạ. Nếu không có khoảnh khắc em quay lại chia đồ ăn cho mẹ, có lẽ người xung quanh cũng không nhận ra hai người là mẹ con.

Dù hai mẹ con đi cùng nhau song con trai lại quyết định ngồi cùng bàn với người lạ (Ảnh chụp màn hình)

Dưới phần bình luận, ý kiến chia thành hai chiều rõ rệt. Một số cho rằng người mẹ đã xử lý không khéo. Việc mang đồ ăn từ ngoài vào một chuỗi cửa hàng như McDonald's là hành vi không phù hợp, dễ khiến trẻ cảm thấy "mất mặt". Ngược lại, cũng có người chỉ trích cậu bé thiếu hiểu chuyện, cho rằng dù thế nào cũng không nên tỏ thái độ với mẹ.

Tuy nhiên, nhiều người lý trí hơn phân tích, muốn hiểu rõ đúng sai, không thể chỉ đứng từ phía phụ huynh. Nếu đặt mình vào vị trí đứa trẻ, câu chuyện lại mang màu sắc khác.

Khoảng 9-10 tuổi là giai đoạn trẻ bước vào "thời kỳ nhạy cảm với trật tự". Ở giai đoạn này, trẻ bắt đầu nhận thức rõ hơn về các quy tắc xã hội và có xu hướng tuân thủ chúng một cách nghiêm túc. Một khi đã hiểu đâu là "đúng - sai" trong bối cảnh xã hội, trẻ sẽ muốn bảo vệ những quy tắc đó.

Trong trường hợp này, việc mang đồ ăn từ bên ngoài vào một cửa hàng đồ ăn nhanh có thể bị trẻ xem là "không đúng chuẩn mực". Khi người mẹ vẫn làm như vậy, vô tình đã đặt con vào tình huống khó xử, thậm chí khiến trẻ cảm thấy xấu hổ trước người xung quanh.

Thực tế, đây cũng là giai đoạn quan trọng để hình thành thói quen và ý thức xã hội. Điều trẻ cần không chỉ là được dạy điều gì nên hay không nên làm, mà còn là sự làm gương từ chính cha mẹ.

Có ý kiến cho rằng, nếu muốn ăn hai món khác nhau, người lớn hoàn toàn có thể chọn cách khác hợp lý hơn, chẳng hạn cùng vào một quán phù hợp với cả hai, thay vì mang đồ từ nơi này sang nơi khác. Một thay đổi nhỏ trong cách xử lý tình huống có thể giúp tránh được sự ngượng ngùng không đáng có.

Trẻ cần sự làm gương từ cha mẹ (Ảnh minh họa: Wenhui)

Quan trọng hơn, câu chuyện này phản ánh một vấn đề phổ biến trong nhiều gia đình, đó là cha mẹ đôi khi vô tình xem nhẹ cảm xúc và "thể diện" của con, đặc biệt khi trẻ bắt đầu lớn. Không ít người vẫn giữ suy nghĩ "nuôi con thì có quyền quyết định mọi thứ", mà quên rằng con cũng là một cá thể độc lập, có nhu cầu được tôn trọng.

Tại Việt Nam, điều này không phải hiếm gặp. Nhiều bậc phụ huynh vẫn quen với cách giáo dục đặt mình ở vị trí trung tâm, trong khi trẻ ngày càng sớm hình thành ý thức về bản thân và môi trường xung quanh. Khi khoảng cách này không được lấp đầy bằng sự thấu hiểu, những tình huống "dở khóc dở cười" như trên rất dễ xảy ra.

Gốc rễ của vấn đề không nằm ở việc đứa trẻ "chê mẹ" mà ở việc nhu cầu được tôn trọng của trẻ chưa được nhìn nhận đúng mức. Thay vì vội vàng quy kết trẻ "sĩ diện" hay "hư", phụ huynh có thể thử đặt câu hỏi: "Hành động của mình có vô tình khiến con rơi vào tình huống khó xử không?". Nếu câu trả lời là có, thì việc điều chỉnh cách ứng xử sẽ mang lại hiệu quả tích cực hơn nhiều so với trách mắng.

Tôn trọng ranh giới tâm lý và "thể diện" của trẻ không phải là nuông chiều, mà là một phần quan trọng của giáo dục hiện đại. Khi trẻ cảm thấy được tôn trọng, các mâu thuẫn trong gia đình cũng sẽ giảm đi đáng kể, và những khoảnh khắc tưởng chừng khó xử hoàn toàn có thể được tránh ngay từ đầu.