Nó nhích cái đít và cái bụng có ba vòng nâu, nâu đỏ và nâu đen, nhún nhún. Nó cong cái đít, chích lia lịa xuống trái mướp rồi lại bay tới, bay lui, lượn lờ một hồi. Chẳng hiểu sao con mèo mướp ngồi bất động trước hiên dõi theo say sưa. Cái đầu nhúc nhắc tí teo, nó rên se sẽ như một cung đàn gió trời lỡ thổi vô cớ, nghe rất vớ vẩn, ngồ ngộ. Nó ngáp toạc cả mồm mấy cái rồi chán nản lăn thưỡn ra hè. Con ong vè vè lượn lên đầu nó, cũng chẳng buồn quờ chân đuổi. Nó mệt, con ong vù mất.

Trong căn nhà gỗ ba gian sạch như lau như li. Gian giữa là gian thờ tự, lúc nào cũng thoang thoảng hương hoa theo mùa. Nhất là mùa hè, lúc mùi ngọc lan, khi mùi móng rồng, phơ phảng hương trầm.

Chỉ có một bà già, cái lưng còng với mái đầu trắng như cước, treo trên đỉnh đầu chỉ vừa bằng một củ tỏi, trông thật ngộ.

- Meo ơi! meo của bà đâu?

Bát cơm thơm phức mùi cá nướng được chia ra hai phần. Bằng nhau chằn chặn. Nắng đuổi đến hè rồi, bà thủng thẳng, bước thấp bước cao. Hình như bà lại đau ở đầu gối, bà gọi nó:

- Mày không nằm phơi nắng mãi được đâu!

Bà đặt bát cơm bên cạnh.

- Kệ mày, đồ lười biếng!

Bà tám mươi rồi, vẫn tinh anh, phảng phất nét cười trên khuôn mặt quý phái một thời. Quý phái mà cô độc, chẳng khác nào chiếc bình độc cổ. Quý giá nhưng không ai dám sờ mó vào sợ vỡ. Vừa ăn bà vừa như bắt thóp vừa như đùa:

- Tối qua bà thấy có đứa kêu gào bên mái nhà bà Lan.

Bà lấy chân đá đá vào mông nó, con mèo mướp vẫn không thèm mở mắt. Chẳng hiểu sao mấy bữa nay nó có vẻ như đến thì động đực. Đêm hôm qua, đêm hôm trước nó bỏ nhà đi cả đêm, tinh mơ mới lấm lét mò về.

 - Bà thương mày lắm, mày mà ễnh bụng ra sòn sòn bốn năm đứa thì bà toi.

Nói rồi bà lia mắt trên bức tường đã ngả màu theo thời gian, nơi có những bức ảnh quý của các con bà được lồng trang trọng trong khung gỗ quý. Này là ảnh cưới cô dâu chú rể tình tứ ôm eo trong ngày cưới đặt kề gian giữa. Kế đến ảnh cưới của hai đứa nữa, rồi cả nhà bố mẹ chúng và những đứa cháu thương yêu của bà, kín hết ba bức tường. Chỉ còn lại ảnh chồng bà, bé nhỏ khiêm tốn, ngồi trên bàn thờ.

Chồng chết đã hơn tám năm. Có bốn đứa con, đứa nào cũng khá giả. Anh cả vợ con đề huề thì mãi tận nước ngoài, theo hai con du học rồi cả nhà ở lại định cư luôn. Đứa thứ hai cùng vợ con sống trong Sài Gòn lâu lâu thăm mẹ, mua đủ thứ cho mẹ nhưng chả thứ gì bà dùng được.

Còn cậu thứ ba, cô con dâu làm phân phối thuốc công tác nước trong nước ngoài liên miên, xuân thu nhị kỳ đến thăm bà. Nhưng thuốc bổ, thực phẩm chức năng thì bà dùng chả bao giờ hết. Bội thực thuốc, bội thực dặn dò, khiến bà hoa mày chóng mặt mà không dám dùng.

Duy chỉ có cậu út chả vợ con gì. Ba mươi tư tuổi nay đây mai đó, công tác bên truyền thông. Cậu ra hẳn thành phố sống, năm thì mười họa in được thơ trên báo thế nào cũng bổ về nhà biếu mẹ, gọi là thành quả của đứa con trung hiếu đền đáp công sinh thành dưỡng dục. Công lao của mẹ đã thắp sáng ngọn lửa đam mê trong anh dù vẫn còn đi ở trọ.

Không muốn mẹ buồn vì các anh chị đã giao phó trọng trách cho anh. Rằng trông coi chăm sóc mẹ, hết bao tiền mọi người sẽ thay nhau gửi về, không để mẹ phải khổ. Anh đành nói là tiền nhuận bút văn thơ cũng vừa đủ cho anh tậu được căn chung cư kề thành phố, cây xanh tiện ích đạt chuẩn cao cấp.

Con mèo mướp sống với bà được gần bảy năm, những hôm trái gió trở trời mèo ốm người ốm, hàng xóm không thấy tiếng bà cưng nựng í ới gọi mèo, lại gõ cửa xem bà ra sao, cần gì.

 - Bà đã xong bữa rồi có dậy không thì bảo?

Bà lại đá đá vào chân nó. Hai cái que tre này hôm nay có lại đi nữa không đây? Bà nhớ năm nào mời bác sĩ thú y về làm thủ thuật cho mày để tịt đẻ. Bà cười ha hả, thế nào rồi lần mò làm sao, tháng sau tòi ra ngay một thằng mèo lông đen tuyền. Cậu út nhà mình mỗi lần về cứ nhấc bổng lên hôn hít gọi là của quý.

Rồi cứ thế vài năm đôi ba lần chửa đẻ thì bà toàn cho nó bú mớm chứ mày có nuôi con đâu! Gọi cho sang bú mớm thôi, bà bơm sữa bằng cái ống tiêm cho những con mèo con, nó càng lớn, càng quấn bà hơn mèo mẹ. Cả đoàn mèo trông vui mắt lắm, con màu trắng tinh, con đen sì, có con vằn vèo chả hiểu loại gì. Duy chỉ có đôi mắt xanh như hòn ngọc bích là của con đấy mướp à.

Bà cứ lẩm bẩm, lẩn thẩn như nói chuyện với chính mình.

Cũng chẳng yên được với cô con dâu cả. Chị về nhà mẹ chồng dễ đến gần một năm bận sống ở nước ngoài. Tối đến, sau bữa cơm toàn đồ nấu sẵn mang về. Cả nhà quây quần uống nước chị nổi hứng làm tràng giang lời của bác sĩ. Ấy là chị đọc được, giảng giải về mối lo ngại sức khoẻ, khi súc vật nuôi trong nhà gây ra như hen suyễn, giun sán…

Sáng hôm sau, sau một ngày về thăm mẹ chồng, yên trí đã để lại chiếc phong bì phận sự làm con. Chị chào vọng vào khi bà và con mèo đang ngủ trong buồng. Nàng dâu đã biến mình sau dàn trầu xanh lá. Sáng dậy, tịch không còn một tiếng kêu gọi xin ăn của lũ mèo con. Bà hoảng hốt chạy tứ phía gọi tìm. Thì ra nàng dâu đã hốt toàn bộ sáu con mèo sau một ngày mới, anh chồng hồi âm mấy câu trái phải: “vì lo lắng tính mạng của mẹ nên chúng con xin lỗi mẹ ra quyết định…”

Bà đờ đẫn hàng tháng, nhớ nhớ, quên quên… Hình như bà buồn hơn con mèo mướp mẹ. Phải đến gần một năm không thấy nó chửa, chẳng thấy nó rên rỉ kêu la, động đực. Cũng lạ tạo hóa quả có phần thiên lệch con mèo hàng ngày an phận cùng bà êm thấm như khỏa lấp nỗi cô đơn cho bà và cả nó. Những đứa con ngoan thành đạt càng ít về với bà hơn.

 - Này! Bữa trước con mướp ra ao mò bắt cá cho mẹ, vừa rán vừa kho, vừa nấu ăn hàng tuần.

Bà cười khanh khách. Con mèo đang ngủ giật bắn mình.

- Này! Có hôm nó vác hẳn một cái chân giò vừa luộc xong còn nóng hôi hổi, mẹ phải theo dấu chân nó vừa chạy về đi hỏi mấy nhà để mang trả.

Con mèo quá hiểu bà đang độc thoại với mấy người con trong ảnh.

 - Ối giời thế có chết mẹ không, nó còn nhảy vào chiến cả con gà đang ấp trứng nhà người ta! Sợ quá con ạ!

Nhiều tối sáng trăng bà phải đi tìm nó. Con mướp rất thích ngồi góc ao có cây sung nằm ngang mặt nước cuối làng để rình bắt trộm cá của hợp tác xã. Lũ trẻ con mất gì thậm chí đồ chơi cũng gõ cửa bà xin con mướp trả. Mới đầu, bà điên lắm đuổi đánh nó. Nó chạy toán loạn chẳng rõ đầu đuôi, vỡ luôn cả bộ ấm chén quý bà thường để dành khi các con về. Sau bà quẳng ra sân những chiến lợi “vinh quang và cay đắng” của nó. Mình mẩy con mướp ướt nhẹp vì lội ao. Nó bỏ cơm dỗi vài ngày, nằm bẹp trong góc tủ rên hừ hừ. Sợ nó chết, bà vừa khóc, dỗ mãi nó mới chịu thất thểu bò ra. Và tiệt nhiên từ đấy không “hành nghề trộm cắp nữa”!

Đêm nay mười chín trăng treo. Ánh trăng mù mờ gian giảo, cứ có cảm giác bồn chồn, hưu quạnh. Bà bảo với con mèo mướp bà mệt cần đi ngủ sớm để mai còn đi chợ mua cá tươi về nấu một bữa thật ngon cho hai bà cháu cải thiện. Nửa đêm, trên nóc nhà bên có tiếng kêu thảm thiết y hệt tiếng trẻ con khóc lóc, quấy hờn. Con mèo mướp nằm trong lòng bà bừng tỉnh. Lúc này cũng dễ ba giờ sáng. Nó vật mình, trở bên đầu, rồi lại quay bên đuôi! Ruột gan nó như sắp bùng cháy, nó bỗng thấy khát nước như vừa ăn xong bát cơm cá nướng thơm phức nhưng bà quá tay nước mắm và cứ xin lỗi nó mãi:

- Vì mặn mà mày khát nước rụng lông ghẻ lở. Ô hay nhỉ! Có ăn mặn mới thương đến mèo?

Tiếng gào thống thiết của con mèo đực trên nóc nhà hàng xóm như có một ma lực khó cưỡng. Ánh trăng lúc này như xuyên thấu vào giường bà và nó nằm. Ánh trăng trong đêm u tịch khiến mọi giác quan của con thú rình mồi càng thêm say mồi, khát chiến đấu. Nó nhìn vội bà hay nói đúng hơn là không dám dụi đầu vào lòng bà. Nó đang khát khô cháy họng. Con mèo mướp nhảy phắt qua người bà, lao theo tiếng gọi nơi hoang dã.

Khúc vĩ thanh: Vạt nắng cũng bò vào đầu hè rồi, tịnh chẳng còn vo vo của tiếng con ong đi tìm nhựa quả non. Thằng Hùng bên hàng xóm, tắt lửa tối đèn có thức ăn ngon hay mang sang biếu bà. Hôm nay nó ngồi trước mặt bà chắp tay vái lia lịa… Cái bát chiết yêu trên loe dưới bé để ngay ngắn trên một cái mâm cũ xám hoen ánh đồng. Bà ngồi trân trân nhìn vào một khoảng không, mơ hồ, tóc chỉ còn sợi ngắn sợi dài, lòa xòa trước trán nhăn nheo.

Mùi thơm giả cày cứ bốc lên nghi ngút.

- Nó bị em cháu đánh vì cứ tướng nó vào ăn trộm…