Trong bối cảnh làn sóng AI đang bùng nổ, Microsoft vừa công bố danh sách 40 vị trí việc làm được cho là chịu mức độ "phơi nhiễm" cao nhất trước trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI). Danh sách này bao gồm các nghề như nhà văn, giáo viên, biên tập viên, nhà báo và nhiều công việc khác. Ngược lại, các công việc vận hành máy móc trực tiếp lại nằm trong nhóm ít bị ảnh hưởng nhất. Microsoft cũng nhấn mạnh rằng mức độ ứng dụng AI cao không đồng nghĩa với việc những công việc này chắc chắn sẽ bị AI thay thế hoàn toàn.

Liệu AI có lấy mất công việc của bạn vào năm 2026?

Trong bối cảnh tham vọng phát triển trí tuệ nhân tạo đang lan rộng khắp giới công nghệ, một câu hỏi nghiêm túc được đặt ra: AI sẽ thay thế bao nhiêu việc làm khi các tiến bộ kỹ thuật tiếp tục đột phá? Microsoft đã công bố danh sách 40 công việc có mức độ chồng lấn cao với AI, khiến các chuyên gia cảnh báo rằng đây là những sự nghiệp "có nguy cơ cao nhất". 

Các công việc nằm trong nhóm rủi ro này bao gồm sử gia, biên dịch viên, nhân viên bán hàng, biên tập viên và nhiều vị trí khác. Dù Microsoft khẳng định rằng mức độ tương quan cao không đồng nghĩa với việc những công việc này sẽ "bị xóa sổ", nhưng thực tế nhiều doanh nghiệp đang đóng băng tuyển dụng và cắt giảm nhân sự để ưu tiên năng suất từ các giải pháp AI.

Ảnh minh họa: The New York Times

Để xác định những vai trò có chỉ số ứng dụng AI cao nhất, gã khổng lồ công nghệ này đã phân tích hơn 200.000 cuộc trò chuyện và tương tác thực tế tại nơi làm việc thông qua công cụ Copilot. Nhân viên đã sử dụng trợ lý này để viết email, tóm tắt cuộc họp, lập báo cáo, sửa mã nguồn và thậm chí là hoạch định chiến lược. Mục đích của nghiên cứu rất rõ ràng, đó là xác định lĩnh vực nào AI đang hỗ trợ con người và lĩnh vực nào công nghệ có thể thay thế một phần đáng kể các tác vụ truyền thống.

Nghiên cứu cho thấy một phát hiện đáng chú ý rằng những công việc chịu tác động mạnh nhất tập trung vào các kỹ năng ngôn ngữ, lập luận, phân tích dữ liệu và xử lý thông tin - những lĩnh vực mà AI tạo sinh hiện đã rất ưu việt. Theo tạp chí Fortune, các nhân viên dịch vụ khách hàng và đại diện bán hàng (chiếm khoảng 5 triệu việc làm tại Mỹ) cũng sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ AI.

Nhìn chung, những công việc chịu tác động lớn nhất là nhóm lao động trí thức, bao gồm các vị trí liên quan đến máy tính, toán học hoặc công việc hành chính văn phòng. Các vị trí bán hàng cũng nằm cao trong danh sách vì đặc thù công việc thường xuyên phải chia sẻ và giải thích thông tin cho khách hàng.

Danh sách 40 công việc chịu ảnh hưởng lớn nhất từ AI tạo sinh

Theo Microsoft, 40 công việc bị tác động nhiều nhất bởi AI tạo sinh bao gồm:

1. Thông dịch viên và biên dịch viên

2. Nhà sử học

3. Tiếp viên phục vụ hành khách

4. Đại diện bán hàng dịch vụ

5. Nhà văn và tác giả

6. Nhân viên dịch vụ khách hàng

7. Lập trình viên máy công cụ CNC

8. Nhân viên tổng đài

9. Nhân viên bán vé và tư vấn du lịch

10. Phát thanh viên và DJ radio

11. Thư ký môi giới chứng khoán

12. Chuyên gia giáo dục quản lý trang trại và gia đình

13. Nhân viên tiếp thị qua điện thoại

14. Nhân viên hỗ trợ khách hàng (Concierge)

15. Nhà chính trị học

16. Nhà phân tích tin tức, phóng viên, nhà báo

17. Nhà toán học

18. Người viết tài liệu kỹ thuật

19. Nhân viên hiệu đính và đọc soát bản in

20. Nhân viên đón tiếp khách

Ảnh minh họa: The New York Times

21. Biên tập viên

22. Giảng viên khối ngành kinh doanh (bậc đại học và sau đại học)

23. Chuyên viên quan hệ công chúng (PR)

24. Nhân viên giới thiệu và quảng bá sản phẩm

25. Đại lý bán quảng cáo

26. Nhân viên nghiệp vụ mở tài khoản mới

27. Trợ lý thống kê

28. Nhân viên quầy dịch vụ và cho thuê

29. Nhà khoa học dữ liệu

30. Cố vấn tài chính cá nhân

31. Nhân viên lưu trữ tư liệu

32. Giảng viên kinh tế (bậc đại học và sau đại học)

33. Nhà phát triển web

34. Chuyên viên phân tích quản lý

35. Nhà địa lý học

36. Người mẫu

37. Nhà phân tích nghiên cứu thị trường

38. Nhân viên điều phối an ninh công cộng

39. Nhân viên trực tổng đài chuyển mạch

40. Giảng viên khoa học thư viện (bậc đại học và sau đại học)

Danh sách 10 công việc ít bị ảnh hưởng nhất bởi AI tạo sinh

May mắn thay, những công việc đòi hỏi thao tác vật lý hoặc vận hành thiết bị nặng hầu như không chịu tác động từ AI tạo sinh:

1. Nhân viên vận hành tàu nạo vét

2. Người trông coi cầu và cửa cống (âu tàu)

3. Nhân viên vận hành hệ thống xử lý nước

4. Thợ làm khuôn đúc và lõi thép

5. Nhân viên bảo trì và lắp đặt đường ray

6. Thợ vận hành máy đóng cọc

7. Thợ chà nhám và hoàn thiện sàn gỗ

8. Hộ lý

9. Người điều khiển tàu máy nhỏ

10. Nhân viên vận hành thiết bị khai thác gỗ

Ảnh minh họa: The New York Times

"Mọi công việc đều sẽ bị ảnh hưởng", CEO Nvidia nhận định

CEO của Nvidia, ông Jensen Huang, cho rằng mọi công việc đều sẽ bị AI tác động theo một cách nào đó và lựa chọn tốt nhất là chủ động đón nhận công nghệ này.

"Mọi công việc sẽ bị ảnh hưởng và là ngay lập tức. Điều đó là không thể phủ nhận. Bạn sẽ không mất việc vào tay AI, nhưng bạn sẽ mất việc vào tay một người biết sử dụng AI", ông Huang phát biểu tại Hội nghị Toàn cầu của Viện Milken.

Đáng chú ý, hầu hết các công việc có nguy cơ cao từ nhà chính trị học đến chuyên viên phân tích đều yêu cầu bằng cử nhân. Tấm bằng đại học vốn được xem là bảo chứng cho sự ổn định nghề nghiệp giờ đây không còn là "lá chắn" tuyệt đối trước sự thay đổi của công nghệ. 

Ngược lại, nhiều nghề có mức độ tương quan thấp với AI lại đang tăng trưởng mạnh, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, ngành chăm sóc sức khỏe tại nhà dự kiến sẽ tạo ra số lượng việc làm mới cao nhất trong thập kỷ tới.

Kiran Tomlinson, nhà nghiên cứu cấp cao tại Microsoft, chia sẻ với Fortune rằng nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ cách AI thay đổi phương thức làm việc hơn là khẳng định việc thay thế con người. 

"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy AI hỗ trợ đắc lực cho các nhiệm vụ nghiên cứu, viết lách và giao tiếp, nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy nó có thể thay thế hoàn toàn một nghề nghiệp đơn lẻ nào. Khi việc ứng dụng AI tăng tốc, điều quan trọng là chúng ta phải tiếp tục nghiên cứu để hiểu rõ tác động của nó đối với xã hội và kinh tế", Tomlinson kết luận.

Theo The Economic Times, Fortune