Mùa đông khi nhiệt độ giảm, nhiều người có xu hướng ăn nhiều, chuộng món đậm đà và ít vận động. Những thay đổi này đôi khi khiến hệ tiêu hóa khó chịu, nhất là ở người có tiền sử đau dạ dày, trào ngược hoặc hội chứng ruột kích thích.
Không phải cứ ăn đồ lạnh, rau quả trái mùa hay món chua là gây hại cho dạ dày. Điều đáng quan tâm hơn là nhiệt độ, chất lượng nguyên liệu, cách chế biến và lượng thực phẩm tiêu thụ. Dưới đây là 5 nhóm món cần chú ý trong mùa lạnh.
1. Trái cây, rau củ vừa lấy ra từ tủ lạnh

Một đĩa dưa hấu, dưa lưới hoặc salad vừa lấy khỏi ngăn mát có thể không phù hợp với người có đường tiêu hóa nhạy cảm. Một số người dễ bị đau bụng, co thắt ruột hoặc đi ngoài sau khi ăn thực phẩm quá lạnh, đặc biệt nếu ăn nhanh và ăn nhiều.
Tuy nhiên, không có cơ sở để khẳng định dưa hấu, dưa lưới hay mướp đắng tự nhiên trở thành thực phẩm có hại vào mùa đông. Trái cây trái mùa cũng không mặc nhiên làm suy yếu dạ dày như một số quan niệm truyền miệng.
Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm phù hợp với cơ thể. Nên rửa sạch, ăn lượng vừa phải và để trái cây bớt lạnh trước khi sử dụng. Người thường đau bụng khi ăn đồ lạnh có thể ưu tiên thực phẩm ở nhiệt độ phòng.
2. Dưa muối, cà muối còn non hoặc lên men không đúng cách

Dưa cải muối, cà muối là món ăn quen thuộc trong bữa cơm mùa đông. Vị chua giòn giúp chống ngán khi ăn cùng thịt kho, cá rán hoặc món nhiều dầu mỡ. Dù vậy, không nên vì thích vị giòn mà ăn rau củ muối khi quá trình lên men chưa hoàn tất.
Trong những ngày đầu muối dưa, quá trình lên men có thể khiến hàm lượng nitrit tăng rồi giảm dần khi dưa đạt độ chua phù hợp. Nếu nguyên liệu, dụng cụ hoặc cách bảo quản không đảm bảo vệ sinh, món ăn vẫn có nguy cơ mất an toàn. Dưa để quá lâu, bị khú, nhớt, mốc hoặc có mùi lạ cũng không nên tiếp tục sử dụng.
Nitrit trong dưa muối có xu hướng tăng ở giai đoạn đầu, sau đó giảm khi dưa chuyển vàng và có vị chua. Tuy nhiên, không nên áp dụng một mốc thời gian cố định để kết luận dưa đã an toàn, bởi quá trình lên men còn phụ thuộc nguyên liệu, lượng muối, nhiệt độ và điều kiện vệ sinh.
Khi ăn, hãy chọn dưa có màu sắc tự nhiên, mùi chua dễ chịu, không nhớt và không mốc. Người bị tăng huyết áp, bệnh thận hoặc cần hạn chế natri cũng nên ăn lượng nhỏ vì dưa muối thường chứa nhiều muối.
3. Cà tím dập nát, héo úa hoặc có dấu hiệu bất thường

Cà tím có thể chế biến thành nhiều món như nướng, hấp, xào hoặc om. Tuy nhiên, khi chọn mua, bạn không nên chỉ chú ý giá cả mà bỏ qua chất lượng quả.
Một số quan niệm cho rằng cà tím gặp sương giá vào mùa đông sẽ tăng mạnh hàm lượng solanine và dễ gây ngộ độc. Thực tế, không thể kết luận cứ gặp lạnh là cà tím trở nên độc hại. Loại quả này có chứa các hợp chất glycoalkaloid tự nhiên, nhưng hàm lượng còn tùy thuộc giống, độ trưởng thành và tình trạng của quả.
Điều người tiêu dùng cần quan tâm là dấu hiệu hư hỏng. Cà tím quá héo, dập nát, thối nhũn, có mùi lạ hoặc xuất hiện nấm mốc không nên sử dụng. Nếu quả có vị đắng bất thường, hãy bỏ đi thay vì cố ăn.
Khi mua, nên chọn quả có vỏ căng, màu sắc tương đối đồng đều, cầm chắc tay và không có vết thâm nhũn. Cà tím cần được rửa sạch, chế biến chín trước khi ăn.
4. Trứng lòng đào và hải sản sống, tái

Trứng lòng đào, hàu sống, tôm tái chanh hay gỏi hải sản được nhiều người yêu thích vì cảm giác tươi ngon. Tuy nhiên, thực phẩm chưa được nấu chín kỹ luôn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây bệnh, bất kể thời tiết nóng hay lạnh.
Trứng sống hoặc chưa chín hoàn toàn có thể chứa vi khuẩn Salmonella. Hải sản sống hoặc tái, đặc biệt là tôm, cua, nghêu, sò, có thể mang vi khuẩn Vibrio và các tác nhân gây bệnh đường ruột khác.
Người ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn có thể bị đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy và sốt. Tiêu chảy kéo dài còn có thể gây mất nước, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy yếu.
Vì vậy, nên nấu trứng chín phù hợp, nhất là khi chế biến cho nhóm có nguy cơ cao. Hải sản cần được mua từ nguồn đáng tin cậy, bảo quản đúng cách và hấp, luộc hoặc nấu chín kỹ. Nguyên liệu tươi hay được ngâm chanh, mù tạt không đồng nghĩa với việc vi khuẩn gây bệnh đã bị tiêu diệt.
5. Canh, súp và trà nóng đến mức gây bỏng

Khi trời rét, nhiều người thích ăn canh vừa bắc khỏi bếp, uống trà ngay sau khi rót hoặc thưởng thức nồi lẩu khi nước còn sôi. Tuy nhiên, thường xuyên sử dụng đồ ăn, thức uống ở nhiệt độ quá cao có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới xếp việc uống đồ uống rất nóng, trên 65 độ C, vào nhóm 2A, tức nhóm yếu tố có thể gây ung thư cho người. Mối liên hệ được ghi nhận rõ nhất là với ung thư biểu mô vảy thực quản.
Nguy cơ này được cho là liên quan đến tình trạng niêm mạc thực quản liên tục chịu tổn thương nhiệt. Vì vậy, bạn không cần bỏ trà nóng, canh nóng hay món lẩu trong mùa đông, nhưng nên chờ thức ăn nguội bớt. Tránh uống hoặc ăn khi nhiệt độ còn gây bỏng rát miệng và cổ họng.
Chuyên gia khuyên gì để bảo vệ hệ tiêu hóa trong mùa lạnh?
Từng chia sẻ trên VnExpress, ThS.BS Bùi Ngọc An Pha, cho biết ăn uống không phù hợp, sử dụng nhiều rượu bia và ít vận động trong mùa đông có thể khiến hệ tiêu hóa quá tải. Người gặp tình trạng này có thể bị khó tiêu, đầy hơi, tiêu chảy, táo bón hoặc trào ngược dạ dày.
Theo chuyên gia, các món tươi sống, tái có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột. Do đó, người dân nên lựa chọn thực phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe, ăn uống điều độ và đảm bảo vệ sinh trong quá trình chế biến.
Để bụng dạ dễ chịu hơn, mỗi người nên duy trì những thói quen đơn giản: ăn đúng bữa, không ăn quá no, hạn chế món nhiều dầu mỡ và rượu bia, bổ sung rau xanh, uống đủ nước và vận động thường xuyên. Người có bệnh lý dạ dày hoặc đường ruột nên chú ý phản ứng của cơ thể với từng loại thực phẩm, thay vì kiêng khem theo những danh sách truyền miệng.


















Đã tìm ra tư thế ngủ TỐT NHẤT và TỆ NHẤT cho hệ tiêu hóa: Ai cũng cần phải biết
Mùa thu muốn hệ tiêu hóa khỏe mạnh, hãy ăn 4 loại rau này thường xuyên và hạn chế cà tím, đậu xanh
Thanh long đỏ: Loại quả được ví như "máy quét đường ruột" tự nhiên, mùa này ăn vừa ngon vừa hỗ trợ tiêu hóa
Các bác sĩ tiêu hóa nói thẳng: Người có 6 thay đổi này sớm muộn gì cũng bị ung thư đại trực tràng "nuốt chửng"
Bác sĩ tiêu hóa nói thẳng: 4 loại thịt ăn nhiều "phá" dạ dày còn hơn uống rượu, mê mấy cũng phải kiềm chế
Bỏ ống hút nhựa để dùng ống hút thủy tinh, người phụ nữ bất ngờ bị bị chảy máu đường tiêu hóa vì lý do không thể ngờ
Cùng chuyên mục
Thấy vợ hốt hoảng kéo khóa váy, chồng cười nhạt bỏ qua, sáng hôm sau mới biết ai là kẻ tỉnh táo
Từng bị chê ngoại hình đến nữ hoàng quyến rũ, Hwasa xuất hiện ở MAMA 2026 visual sáng bừng: Từ hơn 60kg xuống 48kg - không đùa được đâu!
Mỹ Tâm đẹp lộng lẫy trong bộ váy đắt đỏ đính đá cao cấp, dân tình: Hoá cô dâu đẹp thế này thì cưới liền đi!
Tài tử TVB 66 tuổi, hôn nhân 30 năm với cháu gái đại gia sòng bạc và biến cố nằm viện 11 ngày vì viêm phổi cấp
Khu du lịch 6.000 tỷ của vợ chồng bà Nguyễn Phương Hằng mở hội suốt 5 ngày, miễn phí vé cho khách đặc biệt
Khách nối phép nghỉ 4 ngày kéo lên Đà Lạt khiến quán ăn kín bàn, giá thuê xe tăng gần gấp đôi