Khi tiết trời chuyển sang thu, những rổ lê căng mọng, vỏ vàng hoặc xanh nhạt bắt đầu xuất hiện dày đặc tại chợ và cửa hàng trái cây. Một quả lê giòn ngọt có thể trở thành món tráng miệng rất dễ chịu, nhất là khi thời tiết hanh khô.

Lê chứa nhiều nước, chất xơ, vitamin C và kali. Một nghiên cứu sử dụng dữ liệu dinh dưỡng của hơn 24.000 người trưởng thành tại Mỹ cũng ghi nhận người thường xuyên ăn lê có khẩu phần chất xơ, vitamin C, kali và magie cao hơn.

Tuy nhiên, câu chuyện “ăn lê kỵ món này, món kia” trên mạng xã hội lại có không ít thông tin bị thổi phồng.

Hai loại quả thường bị đồn là “đại kỵ” với lê

1. Lê và hồng

Hồng là một trong những loại quả đặc trưng của mùa thu. Vì cả lê và hồng đều thường được ăn tươi, nhiều người lo ngại việc ăn hai loại quả này cùng lúc sẽ gây đầy bụng, khó tiêu, thậm chí hình thành sỏi.

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy người khỏe mạnh ăn lê cùng hồng sẽ gây sỏi thận.

Hồng có chứa tanin, đặc biệt khi quả còn xanh hoặc chưa chín kỹ. Nếu ăn quá nhiều, nhất là lúc đói, một số người có thể gặp cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa. Vì vậy, điều đáng lưu ý không phải là “cấm tuyệt đối” việc ăn lê cùng hồng mà là không nên ăn quá nhiều trái cây trong một lần.

Với người có bệnh lý tiêu hóa, từng bị đau bụng, đầy hơi khi ăn trái cây hoặc đang được bác sĩ yêu cầu hạn chế một số loại thực phẩm, nên điều chỉnh khẩu phần theo tình trạng cụ thể.

2. Lê và các loại quả giàu axit

Một số bài viết trên mạng thường liệt kê nhiều loại quả có vị chua là thực phẩm “không nên ăn cùng lê”. Thực tế, cơ thể con người có khả năng tiêu hóa nhiều loại thực phẩm trong cùng một bữa.

Không có cơ sở để khẳng định việc ăn lê cùng một loại quả giàu axit sẽ làm mất giá trị dinh dưỡng hoặc gây “phản ứng độc hại”.

Điều quan trọng hơn là khẩu phần và khả năng dung nạp của từng người. Nếu ăn quá nhiều trái cây cùng lúc, lượng đường, chất xơ và các hợp chất lên men trong đường ruột có thể khiến một số người đầy bụng hoặc đi ngoài phân lỏng.

Còn cua, sữa và lê thì sao?

Một quan niệm khá phổ biến cho rằng lê có tính “mát”, cua cũng “mát”, vì vậy hai món này kết hợp sẽ gây tiêu chảy. Đây là cách giải thích theo quan niệm thực dưỡng/y học cổ truyền, nhưng không nên biến thành khuyến cáo y khoa rằng cua và lê là cặp thực phẩm tuyệt đối cấm kỵ.

Tương tự, thông tin cho rằng axit trong lê sẽ làm protein sữa “đông lại” trong dạ dày và gây nguy hiểm cũng không có cơ sở để áp dụng cho người khỏe mạnh. Dạ dày vốn là môi trường axit và quá trình tiêu hóa protein diễn ra bình thường.

Nếu một người uống sữa rồi ăn lê và cảm thấy đầy bụng, nguyên nhân có thể đến từ khả năng dung nạp lactose, lượng thức ăn quá lớn hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm, thay vì do một “phản ứng độc” giữa hai thực phẩm.

Từng chia sẻ với Báo Dân trí, PGS.TS Lê Bạch Mai, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từng nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng trong dinh dưỡng là cần ăn đa dạng, phối hợp nhiều loại thực phẩm thay vì quá tập trung vào một món hoặc kiêng khem cực đoan.

Đây cũng là nguyên tắc đặc biệt đáng lưu ý với người trung niên và cao tuổi. Một quả lê có thể là lựa chọn tốt trong khẩu phần, nhưng không nên kỳ vọng nó có thể “thải độc”, “làm mát cơ thể” hay chữa bệnh.

Bộ Nông Nghiệp Mỹ cũng xếp lê vào nhóm trái cây cung cấp nhiều chất dinh dưỡng, trong đó có chất xơ, vitamin C và kali. Các hướng dẫn dinh dưỡng khuyến nghị ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì lạm dụng nước ép.

Ăn lê mùa thu thế nào cho hợp lý?

Cách đơn giản nhất là chọn lê chín vừa, rửa kỹ trước khi ăn và dùng với khẩu phần vừa phải. Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm có thể thử một lượng nhỏ trước để theo dõi phản ứng của cơ thể.

Người mắc đái tháo đường không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn lê khỏi thực đơn, nhưng cần tính lượng carbohydrate từ trái cây vào tổng khẩu phần và ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép.

Người cao tuổi có vấn đề về răng hoặc khó nhai có thể dùng lê chín mềm, cắt nhỏ hoặc chế biến chín. Tuy nhiên, việc nấu lê không biến nó thành một loại “thuốc bổ” đặc biệt.

Đặc biệt, không nên tin tuyệt đối vào danh sách các món “đại kỵ” được lan truyền trên mạng. Với người khỏe mạnh, điều quan trọng nhất vẫn là ăn đa dạng, đủ chất, khẩu phần hợp lý và chú ý phản ứng của cơ thể.

Nói cách khác, lê hoàn toàn có thể xuất hiện trong thực đơn mùa thu. Thay vì lo sợ những “cặp đôi thực phẩm” chưa có bằng chứng rõ ràng, hãy tập trung vào điều đơn giản hơn: ăn vừa đủ, ăn đa dạng và lựa chọn thực phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.