Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 1.12 triệu ca mắc mới và khoảng 768.000 ca tử vong do ung thư dạ dày mỗi năm. Tại Việt Nam, căn bệnh này đứng top 4 loại ung thư phổ biến và đang có xu hướng trẻ hóa mạnh mẽ.

Các chuyên gia y tế chỉ ra rằng, tỷ lệ tử vong và mắc mới tăng cao phần lớn bắt nguồn từ sự chủ quan của người dân đối với các dấu hiệu bất thường, kết hợp với lối sống hiện đại thiếu khoa học. Đặc biệt, thói quen ăn uống tùy tiện như bỏ bữa, ăn đồ quá cay nóng, thực phẩm nhiều dầu mỡ hay lạm dụng rượu bia chính là tác nhân hàng đầu bào mòn lớp màng bảo vệ, kích thích các tế bào ác tính phát triển nhanh chóng tại dạ dày.

Ảnh minh họa

Nhiều người thường có tâm lý sợ hãi các món ăn chứa nhiều chất béo và cho rằng việc ăn thịt mỡ hằng ngày sẽ trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh dạ dày. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hoắc Kiến Dương (Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc), vào mùa hè, việc ăn thịt mỡ thực chất còn không gây hại bằng 5 hành vi phá hoại sức khỏe dưới đây. Khả năng chịu đựng của niêm mạc dạ dày luôn có giới hạn, những thói quen nhỏ lặp đi lặp lại vào mùa nóng dưới đây sẽ tích lũy chất độc nhanh hơn cả mỡ động vật:

1. Thói quen uống nước đá viên khi bụng đói "tấn công" niêm mạc dạ dày

Vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm, nhiều người có thói quen vừa đi ngoài trời nắng về là lập tức rót ngay một ly nước đá lạnh hay nước có viên để uống giải nhiệt khi bụng đang rỗng. Bác sĩ Hoắc cảnh báo, hành vi này gây kích thích vật lý cực kỳ tàn nhẫn lên hệ thống mạch máu ở vùng bụng.

Khi lượng nước đá viên lạnh ngắt tràn vào đột ngột, các mạch máu dưới niêm mạc dạ dày bị co rút bất thường, làm giảm lượng máu nuôi dưỡng và khiến lớp màng nhầy bảo vệ bị tổn thương nghiêm trọng. Việc lạm dụng nước đá viên liên tục vào mùa hè sẽ làm tê liệt chức năng tiêu hóa, gây ra các cơn co thắt dữ dội, lâu ngày tạo tiền đề cho các tế bào ung thư dạ dày hình thành.

Ảnh minh họa

2. Ngồi lì trong phòng điều hòa suốt nhiều giờ làm dạ dày "tê liệt"

Thói quen ngồi liên tục từ tám đến chín tiếng đồng hồ trong không gian kín điều hòa là điều rất phổ biến ở giới văn phòng vào mùa nóng để tránh nắng. Nhiều người nghĩ lười vận động chỉ gây đau lưng, nhưng thực chất sự suy giảm tuần hoàn máu mới là vấn đề nghiêm trọng.

Theo dữ liệu nghiên cứu từ Tổ chức Y tế Thế giới, có tới hơn 3,2 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu có liên quan trực tiếp đến việc thiếu hoạt động thể chất. Đối với hệ tiêu hóa, việc ngồi lì một chỗ kết hợp với nhiệt độ lạnh từ máy điều hòa khiến nhu động ruột bị đình trệ, thức ăn ứ đọng lâu ngày sinh ra độc tố tấn công trực tiếp vào thành dạ dày, tạo ra gánh nặng vô hình khiến cơ quan này ngày càng suy yếu. Từ đó làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày.

3. Thức khuya triền miên làm mất thời gian phục hồi dạ dày

Mùa hè oi bức thường khiến mọi người khó ngủ vào ban đêm, cộng thêm xu hướng ngày dài đêm ngắn nên có cảm giác chưa được "tự thưởng" cho mình sau cả ngày làm việc. Những điều này dễ dẫn đến xu hướng thức khuya cày phim hay lướt mạng xã hội, chơi game... Các nghiên cứu về y học giấc ngủ đã chỉ ra rằng những người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm sẽ bị tăng nồng độ các yếu tố gây viêm.

Ảnh minh họa

Ban đêm là thời điểm vàng duy nhất để niêm mạc dạ dày tự phục hồi và tái tạo tế bào mới. Khi bạn thường xuyên thức khuya, axit dịch vị vẫn tiếp tục tiết ra bừa bãi theo bản năng nhưng lại không có thức ăn để tiêu hóa. Từ đó dẫn đến tình trạng tự bào mòn lớp màng bảo vệ, lâu dần biến vết loét nhỏ thành tế bào ung thư dạ dày ác tính. Chưa kể, người thức khuya thường có xu hướng dễ ăn đêm và dùng đồ uống ngọt hơn. Trong khi chúng đều làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày.

4. Kìm nén cảm xúc tiêu cực và bực bội do thời tiết nắng nóng

Nhiều người tin rằng cảm xúc chỉ đơn thuần là vấn đề tâm lý, nhưng thực tế sự dao động cảm xúc có tác động trực tiếp đến hệ tiêu hóa. Thời tiết oi bức của mùa hè dễ khiến con người rơi vào trạng thái giận dữ, lo lắng hoặc kìm nén u uất kéo dài, làm nồng độ adrenaline và cortisol trong cơ thể tăng vọt.

Sự bất ổn này làm rối loạn hệ thần kinh thực vật điều khiển cơ năng co bóp của vùng bụng. Hệ quả là mạch máu bị co thắt bộc phát, dịch vị bài tiết axit bất thường gây ăn mòn lớp bảo vệ của dạ dày. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nguy cơ biến chứng tiêu hóa tăng lên đáng kể sau những giai đoạn biến động cảm xúc mạnh mẽ, đẩy cơ thể vào vòng luẩn quẩn khó phục hồi và làm đột biến các tế bào khỏe mạnh.

5. Ăn đồ sống đồ tái mất vệ sinh tại các quán vỉa hè mùa nóng

Mùa hè là thời điểm bùng nổ của các món ăn vỉa hè như gỏi sống, hải sản tái hay các món cuốn kèm rau sống không đảm bảo nguồn nước rửa. Việc ăn uống mất vệ sinh trong điều kiện nhiệt độ cao rất dễ khiến vi khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) xâm nhập.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Hoắc nhấn mạnh, vi khuẩn HP chính là tác nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm 1 carcinogen (chất gây ung thư ở người). Khi kết hợp với các độc tố từ thực phẩm ôi thiu nhanh do thời tiết nóng, chúng sẽ tấn công ồ ạt làm viêm mạc biến đổi cấu trúc, hình thành các khối u ác tính một cách âm thầm.

Nguồn và ảnh: Sohu, Cancer123