Cá từ lâu đã được xem là thực phẩm bổ dưỡng hàng đầu, cung cấp nguồn đạm chất lượng cao cùng các khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Theo các nghiên cứu uy tín từ Trường Y khoa Harvard (Mỹ), việc duy trì thói quen ăn cá từ 2 đến 4 lần mỗi tuần giúp giảm tới 27% nguy cơ đột quỵ và hạ 35% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch. Tuy nhiên, không phải loại cá nào cũng tốt!

Bà Tô (Giang Tô, Trung Quốc) ngoài 50 tuổi, vốn luôn tự tin bản thân có chế độ ăn uống lành mạnh. Gần đây, khi thấy xuất hiện triệu chứng tiêu chảy kéo dài kèm đau âm ỉ vùng bụng, tiểu ra máu, bà đi khám thì bàng hoàng nhận kết quả ung thư dạ dày giai đoạn 3 và suy thận. Bà Tô rất bất ngờ vì bản thân vô cùng chăm ăn cá để bồi bổ.

Ăn quá nhiều cá muối, người phụ nữ phát hiện ung thư dạ dày, tổn thương thận (Ảnh minh họa)

Hóa ra, vì muốn tiết kiệm thời gian chế biến và "đưa cơm", ngày nào bà cũng dùng các loại cá ướp muối phơi khô trữ sẵn. Chính thói quen này đã âm thầm tàn phá niêm mạc dạ dày của bà suốt thời gian dài. Ăn quá nhiều muối trong thời gian dài lại hay nhịn tiểu cũng khiến thận của bà Tô gần như "hỏng".

Trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, bác sĩ Lưu Vũ Phi (Liu Yufei), Phó Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện Ung thư Giang Tô (Trung Quốc) xót xa cảnh báo trên trang Sohu: "Cá chỉ thực sự bổ dưỡng khi giữ được độ tươi sạch tự nhiên và được chế biến đúng cách. Tiêu thụ sai loại, chế biến sai cách có thể biến món ngon thành món gây độc hại, ung thư. Cá ướp muối cũng là một trong số đó". 

4 loại cá ăn càng nhiều càng nhanh mắc ung thư

Theo số liệu từ tổ chức GLOBOCAN, mỗi năm thế giới ghi nhận gần 10 triệu ca tử vong do ung thư. Riêng tại Việt Nam, con số này vượt mốc 122.000 ca, biến ung thư trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu. Dù cá là thực phẩm đại bổ giúp giảm tới 27% nguy cơ đột quỵ theo Trường Y khoa Harvard (Mỹ), nhưng chọn sai loại cá lại vô tình nạp chất độc kích hoạt tế bào ác tính phát triển.

Thông qua câu chuyện của bà Tô, bác sĩ Lưu đưa ra "danh sách đen" 4 loại cá, nếu đang đói bạn cũng không nên ăn, thà chịu đói chờ ăn món khác còn hơn rước ung thư vào người:

1. Cá ướp muối, cá khô mặn

Cá ướp muối hay cá khô là món ăn quen thuộc trên mâm cơm nhờ hương vị đậm đà. Tuy nhiên, trong quá trình chế biến và bảo quản mặn kéo dài, lượng nitrit sinh ra trong thịt cá cực kỳ cao.

Cá ướp muối phơi khô từ lâu đã bị WHO xếp loiaj thực phẩm gây ung thư (Ảnh minh họa)

Khi đi vào dạ dày, nitrit kết hợp với các amin trong thực phẩm tạo thành nitrosamine. Đây là hợp chất hóa học đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) của WHO xếp vào nhóm chất gây ung thư hàng đầu. Việc ăn cá muối thường xuyên sẽ bào mòn niêm mạc dạ dày, gây viêm loét mãn tính và gia tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.

2. Cá nướng cháy xém, nướng trực tiếp trên lửa

Cá nướng trực tiếp trên than hồng tỏa mùi thơm rất hấp dẫn nhưng lại ẩn chứa mối nguy hại lớn. Ở nhiệt độ cao, mỡ cá chảy xuống than sinh ra khói chứa hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs), trong khi phần thịt bị nướng cháy xém hình thành nên amin dị vòng (HCAs).

Cả PAHs và HCAs đều là những chất độc có khả năng làm biến đổi gen và đột biến ADN. Tiêu thụ cá nướng cháy xém thường xuyên sẽ làm tăng rủi ro mắc ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng và ung thư gan. Nếu ăn cá nướng, hãy bọc qua lớp giấy bạc và tuyệt đối lọc bỏ toàn bộ phần da hoặc thịt đã bị cháy đen.

3. Cá ướp hóa chất, ngâm formol

Để giữ cá tươi lâu và không bị ươn hỏng, một số thương lái thiếu tâm đã ngâm cá vào formol, là một hóa chất độc hại vốn chỉ được dùng trong công nghiệp. Cá bị ngâm formol thường có mắt đục, thân nhớt bất thường nhưng thịt lại cứng và "tươi lạ thường".

Khi đi chợ, cần kiểm tra kỹ kẻo mua phải cá ngâm hóa chất (Ảnh minh họa)

Formol khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tàn phá hệ hô hấp, gây dị ứng nặng, tổn thương gan thận và là tác nhân trực tiếp làm tăng nguy cơ ung thư. Khi đi chợ, người tiêu dùng cần tránh xa những con cá có mùi hắc khó chịu hay cá biển đông lạnh không rõ nguồn gốc.

4. Cá biển sâu tích tụ hàm lượng thủy ngân cao

Cá biển rất giàu omega 3, nhưng các loài cá biển sâu kích thước lớn đứng ở đỉnh chuỗi thức ăn như cá ngừ đại dương, cá kiếm, cá cờ lại đứng đầu bảng về mức độ tích tụ kim loại nặng.

Thủy ngân tồn tại dưới dạng mêtyl thủy ngân trong thịt cá không thể bị phân hủy hay loại bỏ qua nhiệt độ nấu nướng. Khi ăn phải, loại kim loại nặng này ngấm nhanh vào máu, tàn phá hệ thần kinh trung ương và làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào. Lời khuyên cho bạn là chỉ nên ưu tiên các loài cá nhỏ như cá nục, cá trích hoặc cá thu nhỏ để đảm bảo an toàn.

Một vài lưu ý để ăn cá an toàn hơn

Với cá nước ngọt, cá càng to thì nguy cơ tích tụ kim loại nặng và chất ô nhiễm càng cao, vì vậy không nên chọn cá quá lớn. Khi mua cá biển, nên ưu tiên cá ướp đá tươi thay vì cá đông lạnh lâu ngày để giảm nguy cơ cá bị xử lý hóa chất.

Nên ăn cá tưoi và ưu tiên cách chế biến ít dầu mỡ (Ảnh minh họa)

Về cách chế biến, hấp, luộc, kho nhạt là những phương pháp lành mạnh hơn so với chiên rán, nướng than. Quan trọng nhất, cá cần được nấu chín kỹ để loại bỏ nguy cơ ký sinh trùng.

Ăn cá vốn là thói quen tốt cho sức khỏe, nhưng ăn đúng cách, chọn đúng loại mới thực sự là tận hưởng trọn vẹn món quà từ thiên nhiên, thay vì vô tình rước bệnh, mang ung thư vào người!

Tổng hợp