Một phụ nữ ngoài 30 tuổi ở Hà Nam, Trung Quốc thường xuyên đầy hơi, buồn nôn và đau bụng. Nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa do ăn uống thất thường, cô tự mua thuốc dạ dày uống. Khi cơn đau kéo dài, đi khám mới phát hiện ung thư dạ dày. Điều tra lối sống mới hay, nguyên nhân là do thói quen nấu đồ ăn cho cả tuần trong một lần, sau đó để trong tủ lạnh và lấy ra hâm lại mỗi bữa.

Ảnh minh họa

Khi chia sẻ trường hợp này, bác sĩ Gao Jiankai, Phó trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu (Hà Nam, Trung Quốc) cảnh báo, ung thư dạ dày không chỉ tăng lên nhanh về số lượng mà còn đang trẻ hoá rất nhanh. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông điều trị cho rất nhiều bệnh nhân mắc bệnh này ở lứa tuổi 20 - 30. Thậm chí, trẻ vị thành niên cũng có. 

Trong khi đó, thói quen ăn uống gây ung thư dạ dày giống như người phụ nữ kể trên thì lại không hề hiếm gặp. Đặc biệt là với những người quá bận rộn, hay trong dịp lễ Tết thường nấu nướng, cúng bái nhiều và thừa nhiều thức ăn. Ông khẳng định, mặc dù tủ lạnh có nhiệt độ thấp nhưng không có tác dụng khử trùng hay ngăn thức ăn biến chất. Chưa kể quá trình hâm lại một số thức ăn thừa còn có thể sản sinh ra độc tố. 

Vì vậy, nếu muốn bảo vệ dạ dày khỏi ung thư và bệnh tật khác, có 6 món rất quen nhưng đừng để qua đêm, hâm nóng lại ăn tiếp:

1. Rau lá xanh đã nấu chín

Cải xanh, cải thìa, rau bina, rau muống xào… chứa hàm lượng nitrat tự nhiên khá cao. Bác sĩ dinh dưỡng Sun Yaping (Đài Loan, Trung Quốc) giải thích rằng khi để lâu, vi khuẩn có thể chuyển nitrat thành nitrit. Dù mức tăng không quá đột biến nếu bảo quản lạnh đúng cách, việc hâm đi hâm lại nhiều lần làm mất vitamin và có thể kích ứng niêm mạc dạ dày. Rau lá xanh nên ăn ngay sau khi nấu.

2. Trứng, nhất là trứng lòng đào

Ảnh minh họa

Trứng là món phổ biến dịp Tết, từ trứng kho thịt đến trứng luộc ăn kèm. Nếu trứng được nấu chưa chín kỹ, lòng đỏ còn mềm, vi khuẩn có thể tồn tại. Để qua đêm rồi hâm lại không đảm bảo tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Ngay cả trứng chín kỹ, khi bóc vỏ và bảo quản không kín, cũng dễ nhiễm khuẩn từ môi trường. Với trứng, nên ăn trong ngày, đặc biệt là trứng lòng đào thì tuyệt đối không để qua đêm chứ chưa nói hâm lại hay không.

3. Món hầm, món kho nhiều đạm

Thịt kho, giò hầm, canh xương… thường được nấu nồi lớn để ăn nhiều bữa hoặc dễ bị thừa lại sau những mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, thực phẩm giàu đạm là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn nếu làm nguội chậm hoặc bảo quản không kín. Bác sĩ Sun Yaping khuyên tốt nhất không để qua đêm, hoặc bắt buộc thì hâm nóng chỉ 1 lần. Hâm nóng nhiều lần làm biến đổi cấu trúc protein, tăng nguy cơ khó tiêu, đầy bụng và kích ứng, ung thư dạ dày.

4. Các món nguội trộn sẵn

Ảnh minh họa

Theo cảnh báo của bác sĩ Gao Jianka, các món g ỏi, nộm, thịt nguội thái lát, rau trộn… dễ bị nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến và bày biện. Khi đã để ngoài không khí vài giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, nguy cơ nhiễm khuẩn chéo rất cao. Những món này nếu đã bày ra mâm cỗ thì không nên cất lại dùng tiếp, không để qua đêm, không hâm nóng hay dùng chế biến thành món khác để tránh ung thư dạ dày.

5. Hải sản đã chế biến nhiệt

Tôm, cua, cá kho, mực xào là món “đinh” của nhiều gia đình ngày Tết. Nhưng theo bác sĩ Gao Jiankai, hải sản để lâu dễ sinh các sản phẩm phân hủy protein, gây gánh nặng cho gan thận. Một số vi khuẩn ưa lạnh như Listeria vẫn có thể phát triển trong tủ lạnh. Hải sản nấu chín nên ăn trong ngày, không hâm lại hôm sau.

6. Súp và canh để nguyên trong nồi kim loại

Ảnh minh họa

Súp để lâu trong nồi nhôm hoặc nồi kim loại có thể xảy ra phản ứng làm thay đổi chất lượng thực phẩm. Nếu buộc phải bảo quản, cần chuyển sang hộp thủy tinh hoặc sứ kín, để dưới 5 độ C và dùng trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, trong dịp Tết việc mở tủ lạnh liên tục khiến nhiệt độ dao động, rủi ro vẫn cao.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo thực phẩm đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Thức ăn thừa cần được làm nguội nhanh, bảo quản dưới 5 độ C và không nên hâm lại quá một lần. Nhưng với những món kể trên, đặc biệt trong không khí Tết bận rộn, cách an toàn nhất vẫn là nấu vừa đủ, ăn hết trong ngày. Thừa thì bỏ nếu muốn ung thư dạ dày và bệnh tật khác trãnha gia đình bạn nhé!

Nguồn và ảnh: Stheadline, Yang Tze.